قرآن

یکی از راه‌های دستیابی به معارف نورانی قرآن کریم، تأمل و کاوش متفکران قرآن‌پژوه در الفاظ وحیانی آیات الهی است. اثر حاضر، حاصل تلاش جمعی از قرآن‌پژوهان است که شامل بیش از چهارصد گروه لغات مترادف و مشابه در قرآن است. با تحلیل و اژگان مشابه و معناشناسی الفاظ مترادف آیه‌ها را می‌توان بر اساس مدل خاص واژگان مشابه تفسیر کرد که با کلی‌نگری به آیات تفاوت اساسی دارد.

شبهه همواره ماهیتی تهاجمی دارد و شیوع آن قلمرو حقایق را دچار چالش می‌کند و در بیشتر موارد معتقدات مؤمنان را در معرض آسیب قرار می‌دهد. این پژوهش به مدل‌سازی برای نظریه‌پردازی در زمینه مطالعات روش‌شناسی قرآن کریم درباره پاسخ‌دهی به شبهات و تعامل با شبهه‌گران و حاملان شبهه می‌پردازد. مدل ارائه شده بر دستیابی به همه داده‌های قرآنی و تعیین نسبت میان همه آنها تأکید دارد.

این اثر مبتنی بر منطق نظام‌یافته اصطلاح‌نامه علوم اسلامی است که کاربران را به معانی و اسناد شکل‌گیری اصطلاحات راهبری می‌کند و می‌تواند به مثابه منبعی معتبر مورد استفاده اهل تحقیق در علوم قرآنی قرار بگیرد. این فرهنگ‌نامه از بررسی بیش از چهارصد منبع و مدرک فراهم آمده است و دارای 4842 اصطلاح اصلی و ارجاعی است.

کتاب حاضر گزید‌ه‌ای است از سه جلد کتاب «درس‌نامه‌ حفظ موضوعی قرآن» که در آن به صورت منسجم و هدفمند و با استفاده از آیات قرآن کریم و احادیثی از ائمه معصومین و پیامبر(ص)، گزارشی از مباحث اعتقادی و اخلاقی، احکام و نیز مهم‌ترین شاخصه‌های زندگی اسلامی ارائه می‌شود.

برای شناخت قرآن و ویژگی‌های آن، یافتن راهکار تفسیر صحیح و دستیابی به معارف آن، علوم و اطلاعاتی لازم است. در این زمینه پیامبر (ص) و ائمه (ع) بهترین استادان هستند. کتاب حاضر بر اساس این اندیشه و جمع‌آوری روایات مربوط به علوم قرآنی شکل گرفته است. به تاریخ وحی و نزول، جمع‌آوری و تألیف اشاره می‌کند و مباحث مقدماتی تفسیر مانند ظاهر و باطن، ناسخ و منسوخ، سلامت قرآن از تحریف را بیان می‌کند و با تفسیر و تأویل به پایان می‌رساند. اکثر روایات به منقول از اهل بیت (ع) و منابع امامیه است و در چند مورد از احادیث اهل سنت کمک گرفته شده است.

این نوشته سیری گذراست در آنچه رسول اکرم(ص) هنگام زعامت امت توحید در رویارویی با دشمن از خود نشان داد. قرآن، تاریخ پیامبران و آیاتی که فرمان یا نهی یا توصیه‌ای اکید به پیامبر(ص) را در خود گنجانده بودند، منبع این تحقیق قرار گرفته و سیره حضرت از آنها استخراج شده است.

اخیرا بسیاری از روان‌شناسان به این نتیجه رسیده‌اند که ایمان به خدا و اعتقاد به قدرت مافوق انسانی تنها روزنه‌ای است که می‌تواند از آلام انسان بکاهد. امروزه ناسازگاری و بروز اختلالات روانی بسیار مشهود است؛ مانند حسد، تکبر، حرص، ربا و ... . در اثر حاضر مفهوم لغوی این اختلال‌ها از دیدگاه بزرگان دین و آیات و روایات بررسی شده و پیامدهای دنیوی و اخروی هر یک تشریح و علاج علمی و عملی با استناد به آیات و روایات ارائه شده است.

نویسنده در این کتاب با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی به بررسی مبانی، اهداف، اصول و روش‌های تربیت عقلانی براساس معارف قرآنی می‌پردازد. در این راستا، تفاوت‌های عقلانیت غربی با عقل‌گرایی از منظر قرآن آشکار و رابطه دین و عقل، عقل و علم و آزادی عقل و علم تبیین می‌شود.

نویسنده در این کتاب با طرح موضوعات رفتاری در روان‌شناسی و بیان آیات قرآنی مربوط به آن موضوعات که حدود 700 آیه هستند، درصدد است موضوع انسان و تربیت را با ره‌جویی از آیات قرآن مجید که همه قطعی و یقینی هستند، واکاوی و راهکارهای روان‌شناسانه قرآنی را در راستای ایجاد رفتار درست انسانی تدوین کند.

سبک زندگی دینی، سبکی است که الگوهای مطرح در آن، از ترجیحات دینی یا براساس مبانی دینی پدید آمده است. در این مطالعه که کوششی بر اهمیت و ضرورت کسب زندگی دینی از نگاه قرآن کریم است، سبک‌های زندگی معرفی و فرهنگ زندگی اسلامی براساس بن‌مایه‌های خردورزی، اخلاق و حقوق بررسی می‌شود.