نمایش‌نامه-فیلم‌نامه

این کتاب نمایشنامه‌ای است درباره جنگ ایران و عراق. سال‌ها پس از جنگ، دانش‌آموزان، همراه مربی خود، برای بازدید مناطق جنگی به آن‌جا می‏‌روند. آن‌ها به خط مقدم جبهه می‎رسند، جایی که نظامی‎ها آن را نقطه صفر می‎نامند! آقای مربی کسی است که سال‌ها در آن منطقه جنگیده و وجب به وجب آن را می‎شناسد. مربی می‏‌گوید تپه‎ای که روی آن ایستاده‎اند، تپه وداع نام دارد و از بچه می‏‌خواهد صبر کنند تا مهمان‌ها از راه برسند و علت این نام‎گذاری را توضیح دهند. مهمان‌ها چه کسانی هستند و داستان این تپه چیست؟

بچه‌های محل تصمیم گرفته‌اند پول‌هایشان را روی هم بگذارند و توپ خوبی بخرند تا بتوانند بهتر فوتبال تمرین کنند؛ اما نیمی از پول‌ها را «داود» گم می‏‌کند. او قرار است خودش آن مقدار را جور کند و بیاورد. در ادامه، داود یک اسکناس پنجاه هزار تومانی تقلبی به دست می‌‏آورد و سعی می‏‌کند با آن چیزی بخرد. پسری که پول را از داود می‌‏گیرد، هم‌سن و سال اوست. صاحب مغازه نیست و پسر بدون اینکه متوجه تقلبی بودن پول شود، آن را در دخل می‏‌گذارد؛ اما وقتی صاحب مغازه برمی‌‏گردد... .

این کتاب فیلم‌نامه‌ای مستند، درباره آخرین فیلم مرحوم «علی حاتمی»، با نام «جهان پهلوان تختی» است که در سال ۱۳۷۵، ساخت آن ناتمام ماند. نویسنده می‌کوشد چرایی شکل‌گیری این ایده را در ذهن علی حاتمی بررسی کند و پرده از راز درگذشت تختی بردارد. همچنین وی به سراغ بازنمایی لوکیشن‌هایی رفته که علی حاتمی در آن به دنیا آمده است و بسیاری از آثار خود را در سودای چنین جغرافیایی، ثبت و ضبط کرده است. مستندساز وارد باشگاه کُشتی می‌شود و سراغ مربی قدیمی کُشتی را می‌گیرد، عده‌ای از جوانان روی تشک مشغول تمرین هستند. لحظه‌ای بعد گویی زمان تمرین پایان یافته است، کشتی‌گیران روبه‌روی صفحه تلویزیون بزرگی می‌نشینند و... .

این کتاب جلد دوم از مجموعه «نمایشنامه‌های مدرسه» است و دربردارنده پانزده نمایشنامه کوتاه از زندگی بزرگان دینی و تاریخ و علماست که از کتاب‎های «داستان راستان»، هزار و یک نکته اخلاقی، از محمدحسین محمدی و دیگر کتب اخلاقی و تاریخی گرفته شده است. «راز یک اسم»، «پنداشتم تو بیداری»، «جایگاه یک ملت» و «دعای مستجاب» نام بعضی از این نمایشنامه‌هاست. «راز یک اسم»، روایت حکایتی تاریخی است از دوران حضرت علی (ع) که در آن نام پسربچه‌ای را «مات‌الدین» گذاشته‌اند، به معنای «مرگ دین». حضرت علی (ع) راز این نام‌گذاری را کشف می‌کنند.

این کتاب جلد نخست از مجموعه دو جلدی «نمایشنامه‌های مدرسه» و حاوی پانزده نمایشنامه کوتاه است. نام برخی از این نمایشنامه‌ها به این ترتیب است: «یک تصمیم»، «مردک چاپلوس»، «تازه مسلمان»، «همسفر عشق»، «راز بحرالعلوم» و مشتمل بر حکایات و گزیده‌های عرفانی و ادبی و داستان‌های تاریخی است. هر یک از این نمایشنامه‌ها دربردارنده پیامی اخلاقی و دینی است و قابلیت اجرا در مدارس را دارد. نمایشنامه «مردی که برای انسان شدن آمده بود»، حکایتی تاریخی از دوران رسول اکرم (ص) است که رسم جوانمردی را تبلیغ می‌کند.

کتاب نمایشنامه‌ای است که برای دانش‌آموزان دختر و پسر دوره‌های اول و دوم متوسطه نوشته شده است و موضوع آن درباره توفان نوح است؛ هرچند که مستقیم به آن اشاره نمی‌کند. توفان در راه است و حیوانات تا غروب خورشید فرصت دارند که با جفت خود وارد کشتی شوند تا در امان باشند. اسب کوچک تنهاست. او سعی می‎کند دوستی برای خودش پیدا کند. روباه تمام تلاشش را می‌کند تا با اسب وارد کشتی شود؛ اما اسب قبول نمی‌کند. تا غروب آفتاب چیزی نمانده است. آیا اسب کوچولو موفق می‌شود همراهی پیدا کند؟

تئاتر دانش‌آموزی، تئاتری با اهداف پرورشی و آموزشی است که دانش‌آموزان، اجرای آن را چه در اجرا و چه در تماشا تشکیل می‌دهند. این نمایش درباره دختری به نام «مینا»ست که بینایی‌اش را از دست داده است. او بین امید و ناامیدی دست و پا می‎زند و فکر می‌کند که هرگز بینایی‌اش را به دست نمی‌آورد؛ ولی سرانجام این امید است که پیروز می‌شود.

در این نمایشنامه سعی بر آن بوده تا در یک روایت داستانی و با بهره‌مندی از شخصیت حیوانات، ضمن ایجاد صمیمیت، روندی از یک جریان تاریخی روایت شود. همچنین زندگی حضرت یوسف (ع) مورد توجه قرار گرفته است.

این نمایشنامه، در قالب روایتی داستانی، با دو شخصیت اصلی «پسرک» و «اژدها»، تمثیلی از جریان زندگی حضرت عباس (ع) و فرعون، پادشاه زمان حضرت موسی (ع) را به تصویر کشیده است. تکرار تاریخ و عبرت‌آموزی از نکات مطرح در این نمایشنامه است.

در این نمایشنامه عروسکی، داستان فرمانروایی سلیمان پیامبر به همه موجودات به تصویر کشیده شده است. سلیمان به اذن خداوند بزرگ تمام حیوانات را مهمان می‌کند. از همه جا و از هر نوع حیوانی همه به مهمانی او می‌آیند. سلیمان که دچار غرور شده، متوجه می‌شود که قدرت مطلق خداوند است و اوست که روزی‌دهنده همه موجودات جهان است.