تاریخ طبیعی

این کتاب پنجره‌ای به دنیای شگفت‌انگیز خرس‌ها می‌گشاید و به زبانی ساده از زیست، خوراک و رفتار گونه‌های مختلف آن‌ها می‌گوید. خواننده با خرس قطبی و سرزمین یخبندانش، خرس قهوه‌ای و زیستگاه پهناورش، و خرس سیاه آمریکایی و عادت‌های ویژه‌اش آشنا می‌شود. کتاب نشان می‌دهد هر خرس چگونه با محیط خود سازگار است و چه چیزی آن‌ها را از یکدیگر متمایز می‌کند.

این کتاب با نگاهی خیال‌انگیز، در هر صفحه یکی از اندام‌های انسان را با ویژگی شگفت‌انگیز یک دایناسور جایگزین می‌کند و نشان می‌دهد اگر بخشی از بدن انسان شبیه آن موجودات باستانی بود، چه توانایی‌هایی پیدا می‌کرد و اطلاعاتی روشن و ساده درباره تاریخ زندگی دایناسورها، اندازه و قدرتشان، و دوره‌هایی که میلیون‌ها سال پیش در آن می‌زیستند ارائه می‌شود. کتاب یادآور می‌شود که این جانوران عظیم‌الجثه امروز دیگر وجود ندارند، اما شناخت آن‌ها دریچه‌ای تازه به دنیای علم و شگفتی‌های گذشته برای کودکان باز می‌کند.

این کتاب با روایت خلاقانه و طنزآمیز از زبان دو حیوان منقرض‌شده، شیر آسیایی و ببر مازندران، کودکان را به یک مهمانی ویژه در دنیای حیوانات کمیاب ایران می‌برد. در این مهمانی، گونه‌های در معرض انقراض مثل گور ایرانی، یوز ایرانی، خرس، پرندگان و ماهی‌ها خود را معرفی می‌کنند و درباره زیستگاه، رفتار و زندگی‌شان صحبت می‌کنند. کتاب با زبانی صمیمی و سرگرم‌کننده، کودکان را با چالش‌های محیط زیستی و اهمیت حفاظت از حیات وحش آشنا می‌کند.

این کتاب خردسالان را به سفری خیالی در دل تاریخ زمین می‌برد تا با موجودات عظیم‌الجثه‌ی ماقبل تاریخ آشنا شوند. نویسنده با زبانی ساده و کودک‌پسند، به معرفی گونه‌های مختلف دایناسورها، توضیح درباره‌ی اندازه، شکل، رفتار و رژیم غذایی آنها، آشنایی با فسیل‌ها، انقراض دایناسورها می‌پردازد.

برخی از واکنش‌های طبیعت همچون باران‌های شدید و صاعقه‌هاجزؤ بلایای طبیعی محسوب نمی‌شود و واکنش طبیعی طبیعت هستند، اما به افراد خسارت‌های جانی و مالی فراوانی می‌زنند. این دسته از حوادث، خشم طبیعت نامیده می‌شوند. در این کتاب بسیاری از نمونه‌های خشم طبیعت همچون: آتش‌فشان‌ها و کشورهایی که در آن‌ها آش‌فشان فوران کرده، سقوط بهمن و مثال‌هایش، تلاطم دریا و... را توضیح و با ارائه‌دادن نمونه‌ای از آن، به مخاطبانش معرفی می‌کند.
در این کتاب علاوه‌بر معرفی انواع این نوع حوادث، برخی از عقاید پیشینیان و افسانه‌ای برخی از مردم جهان را نیز عنوان می‌کند.

این کتاب، جلد سی‌وششم از مجموعه «دانشنامه کودکان» است. در این کتاب، کودکان پاسخ پرسش‌های خود را درباره سیاره زمین، به‌دست می‌آورند. چرا سیاره زمین از بقیه سیاره‌ها متفاوت است؟ آتشفشان‌ها چگونه فعالیت می‌کنند؟ غارهای زیرزمینی چگونه به‌وجود می‌آیند؟ و...، نمونه‌هایی از پرسش‌های کتاب هستند. در پایان کتاب، فرهنگِ لغت «سیاره زمین» شامل معانی لغاتی که در کتاب استفاده شده و ممکن است کودکان با آن‌ها آشنایی نداشته باشند، ارائه می‌شود.

سرزمین تاریخی سیستان تحت تأثیر رود هیرمند قرار داشته‌است. کتاب حاضر به سرگذشت هیرمند و اثر آن بر سرنوشت توسعۀ سیستان می‌پردازد. در فصل اول کتاب مختصری از تاریخ و ویژگی‌های سیستان آمده است. در فصل بعد هیرمند و تاریخچۀ رژیم حقوقی و ورود سیاست به آن مطرح شده. توسعۀ سیستان ، معمای رسوب‌گذاری هیرمند، تغییر مسیر هیرمند و تأثیر آن بر تمدن‌های باستانی، و در نهایت خسارت‌های خشکسالی سیستان از جمله مطالب کتاب هستند.

کتاب حاضر حاوی ده بخش است و درباره زمانی است که انسان‌ها در غار زندگی می‌کردند و با شکار حیوانات زندگی را می‌گذراندند، انسان‌های اولیه‌ای که از پوست حیوانات به عنوان لباس استفاده می‌کردند. در بخش «رخدادنگاری عصر حجر»، از ۳۵۰۰ هزار سال پیش سخن می‌گوید، زمانی که مخلوقاتی به نام «انسان‌نما»، می‌توانستند روی دوپا راه بروند. قد این انسان‌نماها یک متر و بیست سانتی‌متر و حجم مغزشان ۴۰۰ سی‌سی بوده است؛ درحالی‌که انسان‌های امروزی حدود ۱۵۵۰ سی‌سی حجم مغزی دارند. بخش «عقاید عجیب» از زمانی سخن می‌گوید که انسان‌های عصر حجر به نوعی زندگی پس از مرگ معتقد شدند و به همین علت اشیای گرانبها را با مردگان دفن می‌کردند.

"امروز مادر "الفی" او را به باغچه می‌برد تا با هم دانه بکارند. الفی اصلا از این کار خوشش نمی‌آید. برای همین دانه ‌ها را می‌ریزد روی زمین و به خانه برمی‌گردد. مدتی بعد که از پنجره به بیرون نگاه می‌کند با صحنه‌ای عجیب مواجه می‌شود. یک جنگل پر از دایناسور. اما چرا هیچ چیز جور در نمی‌آید؟ جنگل که یک شبه رشد نمی‌کند. دایناسورها هم از بین رفته‌اند. اینجا چه خبر است؟

مرگ‌بارترین و مصیبت‌بارترین شرایط جوی در تاریخ، مانند توفان تگرگ در سال 1360 میلادی در فرانسه، توفان دریایی سال 1780 در جزایر مارتینیک، توفان شدید گرد و غبار در دهه 1930 در ایالت متحده آمریکا و ... در این اثر آمده است. تصاویر کتاب مبین رویدادهای معرفی‌شده است.