محیط زیست

«چه کسی خورشید را دزدیده؟» داستانی ماجراجویانه درباره سنجابی است که عاشق روزهای بلند تابستان است، اما متوجه می‌شود خورشید هر روز کمی زودتر غروب می‌کند. او که دلیل این اتفاق را نمی‌داند، تصور می‌کند کسی خورشید را از آسمان دزدیده است و برای پیدا کردن پاسخ، به جست‌وجو و کشف علت ماجرا می‌پردازد. داستان از یک اتفاق ساده و آشنا برای کودک آغاز می‌شود و او را با پرسش‌هایی درباره تغییر طول روزها، فصل‌ها و حرکت‌های طبیعی زمین همراه می‌کند. کتاب در کنار ایجاد حس کنجکاوی و سرگرمی، کودک را به پرسشگری، مشاهده دقیق پدیده‌های طبیعی و جست‌وجوی علت اتفاق‌ها تشویق می‌کند و نشان می‌دهد برای رسیدن به پاسخ، نباید به نخستین حدس اکتفا کرد. فضای داستانی و شخصیت دوست‌داشتنی سنجاب، مفاهیم علمی را برای کودک ملموس و جذاب می‌کند و زمینه‌ای برای تقویت مهارت حل مسئله و تفکر منطقی فراهم می‌آورد.

«برای داشتن درخت‌ها سپاسگزار باشیم» کتابی آموزشی برای کودکان است که با نگاهی ساده، اهمیت درختان و نقش آن‌ها در زندگی انسان را نشان می‌دهد. کتاب از کودک می‌پرسد اگر درختی وجود نداشت، زندگی ما چگونه می‌شد و سپس با مثال‌های ملموس، پاسخ این پرسش را آشکار می‌کند؛ از میوه‌ها، گردو، انواع توت و شیره‌های خوراکی گرفته تا چوبی که برای ساخت صندلی، کف‌پوش و وسایل مختلف به کار می‌رود. مخاطب در جریان کتاب درمی‌یابد که درختان فقط بخشی از طبیعت نیستند، بلکه در تأمین غذا، آسایش و نیازهای روزمره انسان نقش دارند. این اثر با جلب توجه کودک به نعمت‌های طبیعی، قدردانی از طبیعت، شکرگزاری، مسئولیت‌پذیری و مراقبت از محیط زیست را آموزش می‌دهد و او را به نگاه دقیق‌تر به پیرامون خود تشویق می‌کند.

«درخت‌هایی که راه می‌روند» داستان لی‌لی، دختری است که برای تولدش به‌جای اسباب‌بازی، یک درخت می‌خواهد. او به پدرش قول می‌دهد از درختش به‌خوبی مراقبت کند و با جابه‌جا کردن آن، تجربه‌ای متفاوت از ارتباط با طبیعت به دست می‌آورد. ایده داستان از یک پروژه هنری در هلند الهام گرفته شده که در آن هزار درخت در جعبه‌های چرخ‌دار در سطح شهر جابه‌جا می‌شدند. کتاب از علاقه کودک به درخت و مراقبت از آن فراتر می‌رود و نشان می‌دهد که هر فرد می‌تواند با کاشت و نگهداری از یک درخت، در زیبایی و سرسبزی محیط زندگی خود سهم داشته باشد. این اثر مفاهیمی مانند مسئولیت‌پذیری در قبال طبیعت، مراقبت از گیاهان و توجه به محیط‌زیست را تقویت می‌کند.

«جنگلی که غول داشت» داستانی فانتزی از مجموعه «داستان‌های غولی» است که در جنگلی سرسبز، غولی زندگی می‌کند و با مسئله‌ای مهم روبه‌روست: چگونه می‌تواند از جنگل و آب آن مراقبت کند و مانع از آسیب‌دیدن این نعمت طبیعی شود؟ داستان با زبانی خیال‌انگیز و شخصیت‌پردازی جذاب، موضوع کم‌آبی و ضرورت حفاظت از منابع آب را در قالب ماجرایی کودکانه مطرح می‌کند. غول داستان در مسیر خود باید راهی پیدا کند تا هم جنگل از بین نرود و هم انسان‌ها در مصرف آب آن زیاده‌روی نکنند. این روایت، بدون ارائه مستقیم، کودکان را با اهمیت آب، حفظ طبیعت و مسئولیت انسان در برابر محیط‌زیست آشنا می‌کند. «جنگلی که غول داشت» یکی از چهار داستان مستقل مجموعه «داستان‌های غولی» است که محور مشترک آن‌ها توجه به آب و فرهنگ درست مصرف‌کردن آن است.

اوان کودکی مهم‌ترین و سازنده‌ترین دوره‌ی زندگی هر فرد به شمار می‌رود. محور اصلی این دوره مسئله‌ی مهم و پیچیده‌ی «تربیت‌» است. کیفیت تربیت و هویت‌یابی در این مرحله، شالوده و اساس زندگی افراد در آینده و تثبیت‌ گرایش‌های فطری و معنوی را رقم می‌زند. این بسته که ویژه‌ی دوره‌ی دوم پیش‌دبستانی یعنی کودکان 5 تا 6 سال است، شامل چهار جلد می‌شود و هر جلد آن برای یک دوره‌ی آموزشی دوماهه تنظیم شده است. جلد حاضر برای ماه‌های بهمن و اسفند تدوین شده است و واحدهای کار به شرح زیر است: مهارت‌های زبانی: 1.آواشناسی (گ ج ل چ)؛ کامل کردن انواع خط‌چین.2.جهان پیرامون: آشنایی با محیط‌زیست: گیاهان.3. مهارت‌های زندگی: آشنایی با محیط مدرسه؛ آشنایی با مشاغل.4. آشنایی با مفاهیم ریاضی: آشنایی اوّلیه با مفهوم دسته‌بندی و طبقه‌بندی.

«نبرد عمو قدرت و برفکی» داستان سبحان، پسری است که تابستان‌ها به روستای سبزآباد می‌رود و با خرگوش گرسنه‌ای به نام برفکی روبه‌رو می‌شود که برای خوردن توت‌فرنگی به مزرعه عمو قدرت سر می‌زند. عمو قدرت برای جلوگیری از آسیب دیدن محصولاتش تله می‌گذارد، اما سبحان می‌کوشد خرگوش را نجات دهد و برای پایان دادن به این کشمکش، راه‌حلی اساسی پیدا کند. داستان با پرداختن به تعارض میان حفاظت از محصولات کشاورزی و حمایت از حیوانات، مخاطب را به تفکر درباره پیامدهای تصمیم‌ها و یافتن راه‌حل‌های مناسب برای مشکلات دعوت می‌کند. همچنین توجه به طبیعت، همدلی با حیوانات و مهارت حل مسئله را در قالب ماجرایی روستایی و همراه با تصویرگری تقویت می‌کند.

«خرسی و جیکو به‌هم کمک می‌کنند» داستانی تصویری و دوست‌داشتنی درباره دو دوست صمیمی است که تصمیم می‌گیرند با همکاری یکدیگر باغچه‌ای پر از گل درست کنند. خرسی و جیکو در جریان کاشت و مراقبت از گل‌ها متوجه می‌شوند که برای رسیدن به نتیجه بهتر، باید به هم کمک کنند، مسئولیت کارهایشان را بپذیرند و با دقت از طبیعت مراقبت کنند. داستان با زبانی ساده و کودکانه، مفهوم همکاری و کمک به دیگران را در قالب تجربه‌ای روزمره و ملموس آموزش می‌دهد. یکی از بخش‌های جذاب کتاب، آشنایی با نقش زنبورها در گرده‌افشانی و کمک آن‌ها به رشد و تکثیر گیاهان است؛ موضوعی علمی که در دل داستان و بدون پیچیدگی مطرح می‌شود. این اثر به تقویت همکاری، مسئولیت‌پذیری، مهارت ارتباط با دیگران، کمک کردن، مراقبت از طبیعت، مشاهده و کنجکاوی علمی کمک می‌کند. همچنین مخاطب درمی‌یابد که با مشارکت و همدلی می‌توان کارها را بهتر انجام داد و هر موجودی در طبیعت، حتی یک زنبور کوچک، می‌تواند نقش مهمی در حفظ چرخه زندگی داشته باشد.

مجموعه «دایناسورهای جهان» یک دانشنامه سه‌جلدی جذاب است که با زبانی ساده، اطلاعاتی درباره دوره زندگی دایناسورها، گونه‌های مختلف، ویژگی‌های بدنی، شیوه زندگی و انقراض آن‌ها در اختیار کودکان و نوجوانان قرار می‌دهد. جلد سوم با معرفی دایناسورهای شگفت‌انگیز، موجودات پرنده دوران باستان، جانوران دریایی و سرنخ‌های به‌جامانده از گذشته، تصویری کامل‌تر از دنیای ماقبل تاریخ ارائه می‌کند. تصاویر گویا و مطالب علمی کتاب، مخاطب را با شواهد فسیلی و تنوع موجودات آن دوران آشنا کرده و شناختی جذاب از تاریخ حیات روی زمین به او می‌بخشد.

«چرا باران نمی‌بارید؟» داستانی کودکانه است که با طرح یک پرسش ساده، مخاطب را وارد دنیایی از کنجکاوی، انتظار و جست‌وجو می‌کند. در داستان، نباریدن باران به مسئله‌ای مهم برای مردم و طبیعت تبدیل می‌شود و شخصیت‌ها تلاش می‌کنند علت این اتفاق را پیدا کنند. باران در این روایت، نمادی از زندگی، تازگی، امید و رهایی است و خشکی و انتظار برای بارش، مخاطب را با مفهوم محرومیت و نیاز به تغییر روبه‌رو می‌کند. پرسش «چرا؟» نیز کودک را تشویق می‌کند به جای پذیرفتن ساده اتفاق‌ها، درباره علت آن‌ها فکر و برای یافتن پاسخ جست‌وجو کند. داستان علاوه بر ایجاد لذت و کشش روایی، به تقویت کنجکاوی، پرسشگری، تفکر خلاق، حل مسئله، مشاهده دقیق، صبر و امیدواری کمک می‌کند. همچنین مخاطب می‌آموزد برای رسیدن به پاسخ، می‌توان از پرسیدن، بررسی کردن و مشارکت با دیگران کمک گرفت و در برابر مشکلات، امید به تغییر را از دست نداد.

جلد «گرم شدن زمین» از مجموعه «کی؟ چی؟ کجا؟» با زبانی روان و مستند، نوجوانان را با یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی جهان آشنا می‌کند. این کتاب به موضوعاتی مانند تغییرات اقلیمی، دلایل گرم شدن زمین، نقش فعالیت‌های انسانی، امواج گرما، قحطی، آتش‌سوزی‌ها و پیامدهای آینده این پدیده می‌پردازد. همچنین با مرور تاریخچه تغییرات آب‌وهوا و ارائه راهکارهایی برای حفاظت از محیط‌زیست، مخاطب را به شناخت بهتر و مسئولیت‌پذیری در برابر آینده زمین تشویق می‌کند.