ادبیات شفاهی

کتاب شهید محسن فخری‌زاده، نقشه‌ای جامع و چندبعدی از زندگی یکی از برجسته‌ترین دانشمندان هسته‌ای و دفاعی ایران است. این اثر با بهره‌گیری از برش‌های دلنشین و خاطراتی از خانواده، دوستان و همکاران، چهره‌ای از این شهید والامقام را به تصویر می‌کشد که در کنار تخصص علمی و مدیریت لایق، پدری مهربان و انسانی متواضع بود. کتاب با روایت‌های صمیمی خواهر شهید درباره دوران کودکی، تحصیلات و تربیت ایشان، مسیری الهام‌بخش را برای مخاطبان نوجوان و جوان ترسیم می‌کند. وجود اشعاری از زبان خود شهید با دست‌خط‌های اثربخش، تصاویر ماندگار و پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی، این اثر را به تجربه‌ای تامل‌برانگیز تبدیل کرده است تا نسل جدید با ابعاد انسانی و معنوی این قهرمان ملی آشنا شوند.

کتاب شهید عبدالله اسکندری، روایتی تکان‌آور و در عین حال حماسی از زندگی و شهادت یکی از فرماندهان ایثارگر است. این اثر با بهره‌گیری از برش‌هایی کوتاه از زبان خانواده، دوستان، همکاران و هم‌رزمان، تصویری جامع از شخصیت و منش سردار شهید اسکندری را ترسیم می‌کند. کتاب با نگاهی به ابعاد انسانی و مدیریتی ایشان، مسیر زندگی او را تا لحظات سخت و تراژیک شهادت دنبال می‌کند؛ جایی که در نبردی سخت با داعشیان، با بی‌رحمانه‌ترین شکل ممکن مورد حمله قرار گرفت و سر مبارز او بر نیزه شد. این اثر با بازنمایی تضاد میان وحشی‌گری دشمن و ایثارگری شهید، مخاطب را با عمق فداکاری مردی آشنا می‌کند که برای حفاظت از کیان وطن، به درجه از شجاعت و شهادت دست یافت.

کتاب «طلایه‌دار»، روایتی تأثیرگذار از زیست‌نامه شهید حسین شکوری است؛ مردی که در تلاقی ورزش، ایمان و وطن، مسیر افتخارات را پیمود. این اثر، زندگی پرفرازونشیب او را از دوران کودکی در محله دولاب تهران، جایی که با اراده و تلاش در رشته کشتی به درخشش رسید، تا لحظات پایانی و شهادتش در جبهه‌های جنگ تحمیلی به تصویر می‌کشد. «طلایه‌دار» تنها یک زندگی‌نامه نیست، بلکه بازتابی از تعهد، شجاعت و ایثار مردی است که میدان‌های ورزشی را برای میدان‌های جهاد رها کرد. این کتاب با روایت صادقانه از پیوند میان اخلاق ورزشی و روحیه رزمندگی، مخاطب را با الگوهای واقعی ایمان و وطن‌پرستی آشنا کرده و تصویری ماندگار از قهرمانی‌های او در زندگی و میدان رزم ترسیم می‌کند.

کتاب «من به مردم شلیک نمی‌کنم»، روایتی حماسی از زندگی و شهادت سردار رشید اسلام حاج قاسم دهقان سنگستانی است. این اثر با تمرکز بر تضاد میان مهارت نظامی و اخلاق انسانی، داستان جوانی انقلابی را روایت می‌کند که با وجود حضور در ارتش شاهنشاهی و دستیابی به بالاترین رتبه‌های نظامی و قهرمانی در مسابقات تیراندازی پیمان «سنتو» در الجزایر، هرگز تسلیم سلطه نشد. نقطه عطف زندگی او در بازگشت از اعزام و هم‌زمانی با حوادث17شهریور 1357 رقم خورد؛ جایی که ایمان و وجدان او، برتری یافت و مسیر زندگی‌اش را از یک سرباز گارد جاویدان به یک فرمانده ایثارگر در مسیر انقلاب تغییر داد. این کتاب با بازنمایی مسیر حیات و شهادت ایشان، نمادی از تعهد، انسانیت و ایستادگی در برابر ظلم است.

کتاب «شهناز خانم» داستان زندگی شهیده شهناز حاجی‌شاه، اولین شهید زن مقاومت خرمشهر را روایت می‌کند. شهناز که قلبی سرشار از مهر و دلی آسمانی داشت، در روزهای جنگ تحمیلی با شجاعت تمام در کنار مدافعان شهر ماند. کتاب در خلال داستان‌هایی کوتاه، ابعاد شخصیتی این بانوی سرافراز از جمله توسل، دینداری، میهن‌دوستی و ایثار را به تصویر می‌کشد. او که شاگرد مکتب قرآن و اهل بیت بود، پیش از تشکیل نهضت سوادآموزی، داوطلبانه به روستاها می‌رفت تا به کودکان سواد بیاموزد. هدف کتاب معرفی قهرمانان ملی به نوجوانان و زنده کردن ارزش‌های اخلاقی و مذهبی در دل‌ها است. شهناز حاجی‌شاه سرانجام در هشتم مهرماه 1359 و در 26 سالگی بر اثر اصابت ترکش خمپاره به شهادت رسید و نام خود را در تاریخ مقاومت ایران ماندگار کرد .

کتاب «ریحانه‌سادات» اثری دیگر از مجموعه «قهرمان من است» که داستان‌هایی کوتاه از زندگی ریحانه سادات ساداتی، فرزند دانشمند شهید هسته‌ای سید مصطفی ساداتی را روایت می‌کند. سیدمصطفی ساداتی در طی جنگ 12 روزه با رژیم جنایتکار صهیونیستی به همراه تمام اعضای خانواده‌اش شهید شد. سال‌هاست فریاد «انرژی هسته‌ای، حق مسلم ماست» از سوی ملت ایران به جهان مخابره می‌شود، اما هر بار حقوق بشر آمریکایی نصیب ملت ایران می‌شود. کتاب ریحانه سادات مجموعه داستان‌هایی کوتاه است از بلندای زندگی دختری چهارده ساله که شهادتش ثمره همین حقوق بشر است اما از جنس اسرائیلی‌اش. این مجموعه میهندوستی، معنویت، اخلاق و آرمان‌های بلند انسانی را در خلال داستان آموزش می‌دهد.

نویسنده این کتاب با تأثیری که از خواندن کتاب «استادان و نااستادانم» نوشته عبدالحسین آذرنگ گرفته سعی کرده است با شیوه همان کتاب، با کمک تنی چند از معلمان دیگر سرگذشت‌نامه معلمان خود را بنویسند که حاصل آن کتاب «معلمان و نامعلمانم» شده است. هدف نویسنده بیان تأثیرات مثبت و منفی آموزگاران، دبیران و استادان بر زندگی دانش‌آموزان و دانشجویان بوده است. در این اثر، نویسندگان خاطراتی از معلمان تأثیرگذاری نقل کرده‌اند که مسیر زندگی آن‌ها را شکل داده‌اند؛ خاطراتی که می‌تواند تلنگری برای هر معلم باشد تا به اهمیت نقش خود در زندگی دانش‌آموزان بیشتر بیندیشد.

کتاب «آن سوگ»، مجموعه‌ای تأثیرگذار از روایت‌های واقعی درباره تجربه فقدان و مواجهه با سوگ است. این کتاب 11 روایت از 11 نویسنده را در بر می‌گیرد که هر یک بخشی از تجربه شخصی خود در از دست دادن عزیزان و مسیر دشوار پذیرش این فقدان را با خوانندگان در میان می‌گذارند. نویسندگان کتاب با صداقت و صمیمیت، احساسات، چالش‌ها و فراز و نشیب‌های دوران سوگواری را روایت می‌کنند و نشان می‌دهند که چگونه می‌توان با وجود درد و اندوه، راهی برای ادامه زندگی یافت. «آن سوگ» تلاش نمی‌کند نسخه‌ای واحد برای عبور از فقدان ارائه دهد؛ بلکه با نمایش تجربه‌های گوناگون، به مخاطب کمک می‌کند تا در میان روایت‌های مختلف، مسیر خود را برای کنار آمدن با سوگ پیدا کند. «آن سوگ» اثری آرامش‌بخش، همدلانه و تأمل‌برانگیز است که به خواننده یادآوری می‌کند سوگ بخشی از زندگی است و پذیرش آن می‌تواند آغاز راهی برای التیام و رشد درونی باشد.

کتاب «پرواز در ونکوور» روایت تحول زندگی خانم «الف- حسینی» است. ورود او به تهران و تغییر باورهای اعتقادی‌اش، سپس مهاجرت به کانادا و تجربهٔ زندگی رؤیایی، ابتدا جذابیت و هیجان داشت اما پس از مدتی با تضادها و محدودیت‌های سیستم روبه‌رو شد. در نهایت، او با بازنگری در زندگی و تجربه‌های شخصی، معنا و هدف تازه‌ای برای زندگی خود یافت. نوشته‌ها بر اساس متن‌های کانال مجازی او با حداقل تغییر گردآوری شده‌اند.

این کتاب، یک کتاب تربیتی و اخلاقی است؛ این اثر مجموعه‌ای از سخنان، توصیه‌ها و رهنمودهای آیت‌الله حائری شیرازی به فرزندان و شاگردانش است که نویسنده آن‌ها را با نگاهی صمیمی و کاربردی بازنویسی کرده است. هدف کتاب، انتقال تجربه‌ها و دیدگاه‌های تربیتی ایشان درباره‌ی زندگی خانوادگی، تربیت فرزند، ارتباط پدر و مادر با یکدیگر و رشد اخلاقی و اجتماعی انسان است. نویسنده تلاش کرده است این آموزه‌ها را به زبان روز و قابل لمس برای خانواده‌های معاصر بازآفرینی کند.