جهاد

«ژیان آقای دبیر» روایتی مستند از زندگی شهید مرتضی شیرازی، دانشجومعلمی پرتلاش و جهادگری مخلص است که مسیر زندگی خود را بر پایه ایمان، خدمت به مردم و تربیت نسل آینده بنا کرد. این کتاب با بهره‌گیری از خاطرات، اسناد و روایت‌های خانواده، دوستان، هم‌دانشگاهی‌ها و همرزمان، تصویری صمیمی و واقعی از شخصیت این شهید ارائه می‌دهد و ابعاد مختلف زندگی فردی، اجتماعی و جهادی او را به نمایش می‌گذارد. در صفحات این کتاب، خواننده با روحیه مسئولیت‌پذیری، ساده‌زیستی، عشق به تعلیم و تربیت، فعالیت‌های جهادی و حضور مؤثر شهید در عرصه‌های خدمت‌رسانی آشنا می‌شود. عنوان «ژیان» نیز یادآور خودرویی است که در بسیاری از مأموریت‌ها و فعالیت‌های جهادی همراه او بود و به نمادی از تلاش بی‌وقفه و زندگی ساده‌اش تبدیل شده است.

کتاب «سنگرهای عزیز» اثری خوب در قالب زندگینامه‌ای تحلیلی است که به بررسی زندگی و میراث اثرگذار دکتر حاج عزیزالله جنیدی جعفری می‌پردازد. این کتاب، روایتگر مسیر شصت‌ساله خدمت بی‌وقفه‌ی شخصیتی است که توانسته میان دو سنگر بنیادین، یعنی «آموزش» و «جهاد»، توازن برقرار کند. نویسنده در این اثر، از تلاطم‌های دوران دفاع مقدس و ایثارات ایشان به عنوان جانباز سرافراز می‌گوید و در عین حال، نقش او را به عنوان استادی فرهیخته در مدارس و دانشگاه‌ها برجسته می‌کند. کتاب «سنگرهای عزیز» تنها یک شرح‌حال نیست، بلکه تجسمی از پیوند میان تخصص علمی و تعهد انقلابی است که نشان می‌دهد چگونه می‌توان در تمامی مقاطع زندگی، از کلاس درس تا میدان جنگ، در خدمت رشد جامعه و تعالی دانش بود.

کتاب «جایی که هیچ‌کس نیست؛ خاطرات پزشک جهادی فاطمه فروزان» روایتی الهام‌بخش از تجربه‌های پزشکی است که خدمت به محرومان را رسالت خود قرار داده است. این اثر در دوازده فصل، خواننده را همراه دکتر فاطمه فروزان به مناطق دورافتاده و کمتر دیده‌شده ایران، از روستاهای سیستان و بلوچستان، لرستان و یاسوج تا مأموریت‌های انسان‌دوستانه در لبنان، پیاده‌روی اربعین و مارش میرا در بوسنی می‌برد. نویسنده با نثری روان و روایت‌هایی واقعی، از دشواری‌های درمان بیماران در مناطق صعب‌العبور، کمبود امکانات، همدلی با مردم و امیدبخشی در دل محرومیت سخن می‌گوید. هر خاطره، جلوه‌ای از ایثار، مسئولیت‌پذیری و تعهد پزشکانی است که آسایش خود را برای خدمت به دیگران کنار گذاشته‌اند. «جایی که هیچ‌کس نیست» تنها مجموعه‌ای از خاطرات پزشکی نیست، بلکه تصویری از انسان‌دوستی، جهاد خدمت و همدلی با رنج‌دیدگان ارائه می‌دهد.

یکی از شیوه‌های روایتگری، خاطره‌نویسی به شیوه جمع‌نگارانه می‌باشد. «پلاک پ» حقایق زنان حماسه‌ساز دفاع‌مقدس در شهر شیراز را از پاییز 1359 لحظه شروع جنگ تا پایان امضای قرارداد 598 به‌صورت دنباله‌دار روایت می‌کند. این شیوه نگارش از آنجا که دفاع مقدس را از زاویه نگاه زنانه روایت کرده، مغتنم و قابل بهره‌برداری است. نقطه عطف کتاب ساختمانی نیمه‌کاره است که در آن خانم‌های خیاط‌، نان‌پز، و ... کنار هم قرار می‌گیرند و با خاطره‌های تلخ و شیرین خود، اعم از مادرشدن حین کار پشتیبانی تا نائل‌شدن به مقام پرافتخار مادری شهدا، خواننده را همراه روزهای خود می‌کنند و نام‌شان به عنوان زنان پشتیبان دفاع‌مقدس در تاریخ ثبت شده است.

پرداختن به فرهنگ جهاد و شهادت‌طلبی برای مخاطب کودک و نوجوان ظرافت‌هایی دارد که در روایت صحیح و دقیق و داستان‌سرایی توسط پدیدآورندگان آنها باید مورد توجه قرار گیرد. کتاب «سه روایت از حاج ابراهیم میرشکاری معروف به عموصیاد» همان‌طور که از نامش پیداست، شامل سه روایت و داستان از دفاع مقدس و دفاع از حرم است که با دقت در کوتاه‌کردن سخن در عین حفظ حرف و هدف اصلی، این گنجینه ارزشمند فرهنگ جهاد و شهادت را موجب حیات جامعه می‌شود به نوجوانان منتقل می‌کند.

برای هر ملتی که رؤیای پیشرفت دارد، آگاهی از مسیر طی‌شده و داشته‌هایی که موجب شده تا او بایستد و با افتخار به آن‌ها، مسیر پیش‌رو را طراحی و طی کند، ضروری است. یکی از این گنجینه‌ها، انسان‌هایی هستند که با زمان‌شناسی دقیق، در راه حفظ و دفاع از خاک میهن، جان خود را فدا کرده‌اند. یکی از راه‌های کسب این آگاهی، مطالعه زندگی‌نامه شهدا و ایثارگران در قالب تاریخ شفاهی و تاریخ‌نگاری است. کتاب «همسایه حیدر» نمایی از صفحات جدید انقلاب‌اسلامی با عنوان مدافعان حرم را برای خواننده روایت می‌کند. این کتاب روایت‌هایی کوتاه از زبان خانواده و هم‌رزمان محمدرضا حسینی‌مقدم است که مجاهدت‌های این سرباز مخلص انقلاب‌اسلامی را در دوران‌های دفاع‌مقدس و دفاع از حرم بازگو می‌کند.

کتاب «ابتکار در کارزار» از حل‌مسائل دفاع‌مقدس توسط همه مردم می‌گوید. وقتی که جمهوریت و مردم وسط صحنه باشند؛ خلاقیت‌ها و ابتکارها و توان‌ها به صحنه می‌آیند و اینجاست که دشمن حیرت می‌کند و «کم من فئة قلیلة غلبت فئة کثیرة باذن اللَّه» خواهد شد. کتاب روایتگر ابتکارات و خلاقیت‌های ساکنان کویرِ یزد در دفاع مقدس است ابتکاراتی که از سرچشمه وجودی انسان کویرنشین جوشیده و در جغرافیای جبهه سرریز شده است. ابتکاراتی که هرچند ساده و در ظاهر کوچک به نظر می‌رسند، اما برکاتی هستند که از حرکت انسان کویر شکل گرفته‌اند و مجموع آن‌ها برشی از زیست انسان جبهه را تشکیل داده‌اند.

دفاع از حرم، درست مانند دفاع مقدس، نرم‌افزار پیشرفت انقلاب اسلامی است. یکی در داخل مرزهای ایران اسلامی و دیگری در خارج از مرزها و در نقطه‌ای که صدای مظلومی شنیده می‌شود و ایثار در آن تجلی می‌یابد. تنها تفاوت‌شان، زمانه این دو است که خوانش آن‌ها را برای نوجوان و جوان امروزی ملموس‌تر می‌کند. انسان‌هایی معمولی مانند خودمان، اما با آرمان‌های بلند و مقدس، کیلومترها دورتر از مرزهای جغرافیایی، مرز انسانیت را تعریف کرده و در برابر تجاوز ظالمان ایستاده‌اند و خود، نقطه اتصال رحمت الهی به بشریت شده‌اند. کتاب «اردیبهشت اتفاق افتاد»؛ حاوی جزئیات وقایع زندگی شهید سلیمانیان است که از زبان خانواده، دوستان و هم‌رزمان او به ثبت رسیده است و می‌تواند در الگوسازی ملموس و باورپذیر برای نوجوان و جوان ما نقش‌آفرین باشد.

کتاب روایت زندگی و خاطرات شهیدحاج‌اکبر شیرازی فرمانده یگان دریایی لشگر 17 علی بن ابی‌طالب (ع) می‌باشد. طلبه‌ای که در دوجین مسئولیت‌های نظامی‌اش خوش درخشید. کمیته انقلاب‌اسلامی دهبید استان فارس را پایه گذاشت. فرماندهی گردان تبوک در عملیات بیت‌‏المقدس را بر عهده داشت؛ مسئول آموزش پادگان 21 حمزه تهران و پادگان شهدای خیبر قم بود و اوج درخشش این طلبه در عملیات کربلای 4 با شهادتش رقم خورد. این روایات ناب، بخشی از زندگی جهادی حاج‌اکبر شیرازی می‌باشد.

کتاب حاضر روایتگر سفری پر ماجرا به لبنان و تجربه‌های نویسنده از دل جنگ و بحران‌های این کشور است. نویسنده در این اثر با توصیف حال و هوای کشور لبنان و مردم مقاوم آن، تصویری زنده و تأثیرگذار از زندگی و ایستادگی در شرایط سخت ارائه می‌دهد. او دیدار خود با سیدحسن نصرالله را که در سال 2003 انجام شده است، روایت کرده و همچنین به سفرش پس از طوفان الاقصی در همان سال پرداخته است. علاوه بر آن، با نگاهی تاریخی به مقاومت فلسطین و مسئله صهیونیسم، به معرفی چهره‌های شاخص جبهه مقاومت نیز می‌پردازد. در بخش‌هایی از این سفرنامه، تجربه‌های نویسنده در مواجهه با بمباران‌ها، شهادت‌ها و شرایط نابسامان لبنان، به‌ویژه پس از شهادت سیدحسن نصرالله، روایت شده است. این اثر با جزئیات دقیق، به‌گونه‌ای به ترسیم بحران‌ها و رشادت‌های مردم لبنان می‌پردازد که مخاطب را با واقعیت‌های ملموس این مقاومت آشنا می‌کند.