روش‌شناسی قرآن

کتاب قلب در قلب با نگاهی پژوهشی و مبتنی بر آموزه‌های قرآن و روایات، به بررسی مفهوم «قلب» در ابعاد معنوی و شناختی می‌پردازد. نویسنده با تفسیر آیات و احادیث، جایگاه قلب را در ادراک، تعقل و هدایت انسان تبیین کرده و آن را با یافته‌های نوین علمی درباره ارتباط قلب و مغز مقایسه می‌کند. این اثر نشان می‌دهد که بسیاری از نتایج تحقیقات معاصر درباره نقش قلب در شناخت و تصمیم‌گیری، قرن‌ها پیش در منابع اسلامی مورد اشاره قرار گرفته است. کتاب تلاشی است برای پیوند میان معارف دینی و دستاوردهای علمی با زبانی مستند و قابل فهم.

کتاب اسلام از دیدگاه آنه‌ماری شیمل اثری پژوهشی است که با نگاهی منصفانه و علمی، مبانی و ابعاد گوناگون اسلام را به مخاطبان معرفی می‌کند. نویسنده با بررسی تاریخ پیدایش اسلام، زندگی پیامبر اکرم(ص)، قرآن، حدیث، شریعت، فلسفه، تشیع و عرفان اسلامی، تصویری جامع و مستند از این دین ارائه می‌دهد. این کتاب ضمن پاسخ به برخی برداشت‌های نادرست و سوءتفاهم‌های رایج درباره اسلام، خواننده را با جنبه‌های فکری، فرهنگی و معنوی تمدن اسلامی آشنا می‌سازد. نثر روان و رویکرد بی‌طرفانه اثر، آن را به منبعی ارزشمند برای علاقه‌مندان به مطالعات اسلامی و گفت‌وگوی میان فرهنگ‌ها تبدیل کرده است.

کتاب حاضر با هدف آموزش قرائت و فهم قرآن کریم تدوین شده است و شامل مباحثی همچون تجوید، آداب تلاوت، وقف و ابتدا، احکام نون ساکن و مد است. علاوه بر این، به موضوعات اخلاقی مانند توکل، شکرگزاری و حق‌الناس پرداخته تا زمینه‌ی انس و تدبر در قرآن را فراهم کند. این اثر فرصتی ارزشمند برای نسل امروز است تا با وجود مشغله‌های روزمره، ایمان و معرفت خود را تقویت کرده و به تلاوت و انس با کتاب آسمانی نزدیک شوند.

این کتاب برگرفته از محتوای جلد دوم اثر «بیان النص» است و مجموعه‌ای از پرسش‌ها را پیرامون مطالب آن در خود جای داده است. متن کامل روایات و منابع مربوط، در کتاب اصلی ذکر شده و این مجموعه با دقت بر همان مبنا تدوین گردیده است. هدف از تهیه این اثر، فراهم‌کردن بستری برای استفاده گسترده در مراکز آموزشی همچون آموزش و پرورش، آموزش عالی و دیگر نهادهای علمی و فرهنگی است. در کنار این هدف آموزشی، کتاب به گونه‌ای تنظیم شده که خواننده را به تفکر، جستجو و مطالعه عمیق‌تر سوق دهد. نگارش آن به شکلی انجام شده است که ضمن انتقال مفاهیم اصلی، انگیزه و اشتیاق لازم را برای رجوع به کتاب «بیان النص» و بهره‌مندی از محتوای غنی آن در مخاطب ایجاد کند.

جهان قرآن مصور است؛ آیات در آن، به جای آنکه بنشینند، ایستاده‌اند. درخت یک مفهوم است، دریا یک مفهوم است، جنگل و خاک و ابر، خورشید و ماه و گیاه همچنین. در این مجموعه کوشیده شده است تا افزون بر طرح ساده و مانوس مسائل معرفتی قرآن، مسائل هر فصل را با طرح مجموعه سؤالات ارائه نماید. این اثر در ساحت اشاعه و ترویج فرهنگ و معارف قرآن به تشنه گامان کتاب آسمانی است و ذهن کنجکاو و فعال معارف قرآنی را اقناع خواهد کرد. این جلد از کتاب به بررسی آیات جزء اول قرآن کریم با تمرکز بر مفهوم «بیان النص» می‌پردازد و تلاش می‌کند با تحلیل زبانی و تفسیری، نحوه دلالت آیات بر مفاهیم مورد نظر را روشن کند. مطالب کتاب شامل بررسی ساختارهای بیانی، شیوه‌های انتقال معنا، و ارتباط میان متن قرآنی و فهم مخاطب است و هدف آن تبیین چگونگی شکل‌گیری معنا در بستر زبان قرآن است.

این کتاب، به بررسی و استخراج اهداف تربیتی از آیات قرآن پرداخته و تلاش دارد با تحلیل ساختاری این اهداف، نقش آن‌ها را در شکل‌گیری شخصیت و رفتار انسان نشان دهد. نویسنده در بخش‌های مختلف، به موضوعاتی چون قرب الهی، رشد فکری، پرورش اخلاقی، آمادگی برای مسئولیت، و رسیدن به جامعه‌ی صالح پرداخته و با بهره‌گیری از تفاسیر معتبر، دیدگاه‌های تربیتی را دسته‌بندی نموده است. نثر کتاب رسمی، پژوهش‌محور و تفسیرگراست و سعی دارد چارچوبی علمی از تربیت اسلامی در پرتو آموزه‌های قرآنی ارائه دهد.

این کتاب تلاش می‌کند با الهام‌گرفتن از آیه «عباد الرحمن الذین یمشون علی الارض هونا» رمز چگونگی ورود به مدار فراخ و فراگیر هونا در معرض نگاه بلند سالگان طریقت را بگُشاید و به افراد کمک کند تا راه خود را کشف کنند، با جهان هستی همسو شوند و به ایمان الهی برسند.
هونا یعنی «کنشمندی خلاقانه» و بلوغ در تسلیم کنش‌مندانه.
نویسنده هدف این کتاب را «هونادرمانی» قرار داده است و می‌خواهد جایگاه فطری مخاطب را کشف و بازنمایی کند و با ضرب‌آهنگ جهان هستی همسو شود.

قرآن به‌عنوان یک کتاب، چه فرقی با کتاب‌های دیگر دارد؟ نقش پیامبر و اهل‌بیت (ع) در این میانه چیست؟ آیا می‌توانیم و مجاز هستیم که درباره آیات قرآن بیندیشیم؟ در این صورت نتیجه تفکر و اندیشه ما چه جایگاهی دارد؟ مردم چگونه از قرآن بهره بگیرند؟ تفاوت فهم و درک انسان‌ها از قرآن چگونه قابل توجیه است؟ مهم‌تر از آن، تغییر فهم و درک هر فرد از قرآن به‌مرور زمان چگونه قابل توجیه است؟ این کتاب، محصول «دومین دوره از سلسله درس‌های قرآن‌شناسی سیدمجتبی حسینی» است که در سال 1384 (رمضان 1426) برگزار شده است. در این کتاب، پاسخ‌هایی برای این پرسش‌ها، ارائه شده است که بعضا جهان‌بینی خاصی را مبتنی بر رهنمودهای قرآن، پیامبر و اهل‌بیت (ع)، ترسیم می‌کند.

تدبر در قرآن گامی ضروری در فعالیت‌های قرآنی است که نگاهی روشمند، مجموعی و منسجم به آیات قرآن دارد. این کتاب، دو سورۀ حمد و بقره را از لحاظ نقششان در ساخت جامعه و ترسیم ساختارهای آن بررسی می‌کند. چهار بخش اصلی کتاب عبارت اند از: موضع هدایت قرآنی به تبعیت از کتاب‌ها و رسولان برای اجتناب از نفاق و دستیابی به خلافت الهی؛ تخریب نظام پوسیدۀ مدعیان ایمان با تبیین عهدشکنی، ناسپاسی و بی‌اعتنایی یهودیان و هویت‌بخشی به مؤمنان در مقابل آنان؛ تأسیس نظام نوین ایمانی با تببین احکام قرآن؛ غلبه بر دیگر نظام‌ها در پرتو تبعیت همگانی از همۀ احکام وحی.

تدبر در قرآن گامی ضروری در فعالیت‌های قرآنی است که نگاهی روشمند، مجموعی و منسجم به آیات قرآن دارد. این کتاب راهنمای تدریس تدبر در قرآن برای نوجوانان است. کتاب «درسنامۀ روش تدبر در قرآن» به مبادی و مبانی روش تدبر در قرآن می پردازد و کتاب حاضر راهنمای مربی برای تدریس این موضوع محسوب می‌شود. هر کدام از درس‌های اول تا چهاردهم این کتاب به یکی از سوره‌های قرآن اختصاص دارد. هر درس در واقع طرح درس کامل آموزش سورۀ مربوط را دربر دارد.