شهیدان

گمشده نمایش و تئاتر ایرانی، موضوع «انقلاب اسلامی» و «انسان زیسته در ایران دوران انقلاب اسلامی» است. امروز تحول بستر تئاتر در ایران در گرو رشد و تحول «نمایشنامه‌نویسی» است. نمایشنامه «شراره‌هایی از خورشید» روایتی تازه از رزمندگان، بعد از دوران دفاع مقدس است که تلاش نموده به گوشه‌ای از تفکرات غلط پس از جنگ اشاره کند. این نمایشنامه یک «مستند نمایشنامه‌ای» است که در بخش اول به وضعیت ایران و عراق و کمک کشورهای مختلف به عراق در جنگ می‌پردازد. در بخش دوم به عملیات خیبر و معرفی چند نفر از رزمندگان این عملیات پرداخته است. رزمندگانی که در سال‌های بعد از جنگ به زائران راهیان نور خدمت کردند و رزمندگانی که در جبهه مقاومت سوریه دفاع را ادامه داده و شهید شدند.

کتاب «قلبی که دوبار فرو ریخت»، روایتی ادبی و عاطفی درباره سیدعباس موسوی، از چهره‌های برجسته مقاومت اسلامی لبنان، است که از زاویه نگاه و خاطرات شیخ محمدعلی خاتون روایت می‌شود و در قالبی روایی، بخشی از زندگی، شخصیت و تأثیرگذاری سیدعباس موسوی را به تصویر می‌کشد. عنوان کتاب، «قلبی که دوبار فرو ریخت»، به دو لحظه دردناک و ماندگار در روایت اشاره دارد؛ دلبستگی و علاقه‌ای عمیق که در زندگی راوی شکل می‌گیرد و سپس اندوه فقدان شخصیتی بزرگ را به همراه می‌آورد. سیدعباس موسوی، روحانی شیعه لبنانی و از بنیان‌گذاران و دومین دبیرکل حزب‌الله لبنان بود و در سال 1992 همراه همسر و فرزندش در حمله اسرائیل ترور شد. کتاب با تکیه بر خاطره، عاطفه و روایت شخصی، مخاطب را با ابعاد انسانی و معنوی شخصیت سیدعباس موسوی آشنا می‌کند و تصویری از محبت، ایمان، مبارزه و شهادت ارائه می‌دهد.

«نابغه‌ی جنگ» مجموعه‌ای از 21 داستان از زندگی فرمانده‌ای جوان، خلاق و توانمند سردار شهید حسن باقری است که در دوران دفاع مقدس نقشی کلیدی در مدیریت و پیشبرد عملیات‌ها داشت. روایت خاطرات و ماجراهای زندگی او، تصویری از روحیه شجاعت، ابتکار، مسئولیت‌پذیری و تصمیم‌گیری در شرایط دشوار ارائه می‌دهد. داستان‌ها خواننده را با شیوه فرماندهی، تلاش‌ها و ویژگی‌های اخلاقی این چهره آشنا می‌کنند و نشان می‌دهند که چگونه خلاقیت، اعتمادبه‌نفس و توانایی حل مسئله می‌تواند در موقعیت‌های حساس سرنوشت‌ساز باشد. مطالعه این مجموعه، علاوه بر آشنایی با بخشی از تاریخ دفاع مقدس، زمینه‌ای برای شناخت ارزش‌هایی مانند ایثار، فداکاری، کار گروهی، شجاعت و خودباوری فراهم می‌کند.

«سردار موشکی» روایتی از بیست خاطره درباره فداکاری‌ها، تلاش‌ها و جلوه‌های انسانی یکی از سردارانی است که در کنار سردار شهید حسن طهرانی‌مقدم، در مسیر ساخت و توسعه موشک و پهپاد برای ایران فعالیت کرده است. خاطرات کتاب، تصویری از روحیه جهادی، پشتکار، مسئولیت‌پذیری و ایستادگی این چهره تأثیرگذار ارائه می‌دهد و خواننده را با دشواری‌ها و تلاش‌های پشت پرده برای دستیابی به توانمندی‌های دفاعی آشنا می‌کند. روایت‌های کوتاه و خاطره‌محور کتاب، علاوه بر آشنایی با بخشی از تاریخ دفاعی کشور، مفاهیمی مانند فداکاری، کار گروهی، خودباوری، مجاهدت و مسئولیت‌پذیری را برجسته می‌کنند و می‌توانند انگیزه تلاش و خدمت به کشور را در مخاطب تقویت کنند.

کتاب «دویدن تا آرزوی سوم» مستند داستانی از زندگی شهید مدافع حرم، سعید مسلمی است که با بهره‌گیری از مصاحبه‌ها، خاطرات خانواده و روایت نزدیکان او، تصویری داستانی و ملموس از زندگی این شهید ارائه می‌دهد. این اثر از دوران کودکی و نوجوانی سعید آغاز می‌شود و مسیر رشد شخصیتی، علاقه او به ورزش‌های رزمی، فعالیت‌های فرهنگی و مذهبی، ورود به سپاه و تلاش‌های اجتماعی‌اش را تا رسیدن به میدان دفاع از حرم دنبال می‌کند. ساختار کتاب در هفت فصل با عنوان‌های «روییدن»، «ایستادن»، «رویاندن»، «دویدن»، «رفتن»، «پریدن» و «رسیدن» شکل گرفته است؛ عنوان‌هایی که هرکدام بخشی از مسیر زندگی و تعالی شخصیت شهید مسلمی را روایت می‌کنند. «دویدن تا آرزوی سوم» در کنار روایت زندگی شهید، به مفاهیمی همچون ایمان، خانواده، تلاش، مسئولیت‌پذیری، ورزش، فعالیت فرهنگی و ایثار توجه دارد.

«پشت تابوت آسمان» رمانی نوجوانانه است که داستان خود را در سال‌های پیش از انقلاب اسلامی روایت می‌کند و نوجوانی را به تصویر می‌کشد که در مسیر شناخت حق و باطل، با موقعیت‌هایی دشوار و سرنوشت‌ساز روبه‌رو می‌شود. او در این مسیر، با تکیه بر شجاعت و جسارت خود تلاش می‌کند در برابر جریان باطل ایستادگی کند و انتخابی درست داشته باشد. خانواده و حمایت‌های پدر و مادر نیز در شکل‌گیری شخصیت و رشد فکری او نقشی مهم دارند و نشان می‌دهند که تربیت خانوادگی می‌تواند زمینه‌ساز انتخاب‌های بزرگ فرزندان باشد. داستان در ادامه، مسیر حق‌طلبی و مبارزه را به سرانجامی معنوی می‌رساند و با شهادت در حریم نورانی امام رضا(ع)، مفهوم عاقبت‌به‌خیری و پایداری بر باورها را برجسته می‌کند. این اثر می‌تواند مهارت‌هایی مانند شجاعت، تشخیص حق و باطل، تصمیم‌گیری، مسئولیت‌پذیری، استقامت، وفاداری و پایبندی به ارزش‌ها را در مخاطب تقویت کند.

کتاب «دختران هم شهید می‌شوند»، زندگینامه‌ای داستانی از شهیده مهری زارع عباس‌آبادی، نوجوان سیزده‌ساله مشهدی و یکی از شهدای انقلاب اسلامی است. این اثر با تکیه بر روایت‌ها و خاطرات خانواده، دوستان و آشنایان شهیده، تصویری صمیمی از زندگی، خانواده، مدرسه و روحیات مهری ارائه می‌کند و مخاطب را با شخصیتی آشنا می‌سازد که در کنار زندگی معمولی نوجوانانه، دغدغه دفاع از هم‌نوع و میهن را داشت. در جریان راهپیمایی‌های دی‌ماه 1357 در مشهد، مهری برای نجات دختر نوجوان دیگری که زیر تانک گرفتار شده بود، پیش رفت و به‌شدت مجروح شد. او پس از حدود سه ماه تحمل جراحات، به شهادت رسید. این کتاب با بهره‌گیری از برخی ویژگی‌های گویش مشهدی، علاوه بر روایت زندگی و شهادت مهری، بخشی از فضای اجتماعی و فرهنگی مشهد در روزهای منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی را بازتاب می‌دهد.

کتاب «سلام راضیه» روایت زندگی مشترک راضیه قلی‌زاده و سردار شهید مهدی فرودی است؛ زنی که در دل سختی‌ها و فراز و نشیب‌های زندگی، مسیری پر از ایثار و فداکاری را طی می‌کند. داستان از زبان اول‌شخص روایت می‌شود و مخاطب را با خود همراه می‌سازد. راضیه از دبیرستان اخراج می‌شود، اما کوتاه نمی‌آید و به حوزه علمیه می‌رود. او سه بار دستگیر و زندانی می‌شود و گروهی به نام «ستاره اسلام» تشکیل می‌دهد. پس از انقلاب، در جهاد سازندگی و سپاه فعالیت می‌کند و همسرش مهدی، سرداری است که در لشکر 5 نصر خدمت می‌کرده است. این کتاب به مخاطب می‌آموزد که ایمان، پشتکار و عشق به وطن می‌تواند در سخت‌ترین شرایط نیز راه‌گشا باشد.

«بساز نفروش‌ها» روایتی از تلاش و خلاقیت رزمنده‌ای است که در سال‌های جنگ، با ذهنی پویا و توانمندی‌های فنی خود، برای تأمین نیازهای کشور و پشتیبانی از جبهه‌ها دست به کار می‌شود. او با تکیه بر دانش، ابتکار و روحیه مسئله‌محور، در مسیر ساخت و تولید ادوات و تجهیزات مورد نیاز جنگ قدم برمی‌دارد و با اختراعات و ایده‌های تازه، بخشی از نیازهای دفاعی کشور را برطرف می‌کند. روایت کتاب، مخاطب را با گوشه‌ای از تلاش‌های کمتر دیده‌شده رزمندگان و متخصصانی آشنا می‌کند که در کنار حضور در میدان نبرد، در عرصه تولید و نوآوری نیز نقش‌آفرین بودند. این اثر نشان می‌دهد که خلاقیت، دانش و اراده می‌تواند در شرایط دشوار راهگشا باشد و مخاطب را به مهارت‌هایی مانند حل مسئله، خلاقیت، نوآوری، کارآفرینی، مسئولیت‌پذیری، پشتکار، خودباوری و استفاده از توانمندی‌ها برای خدمت به جامعه مجهز می‌کند.

کتاب «افسر بی‌بی» روایتی از زندگی پرفرازونشیب سردار شهید مهدی حشمتی‌فر است که با رویکردی مبتنی بر تاریخ شفاهی فرماندهان و رزمندگان دفاع مقدس، مخاطب را با بخشی از زندگی، روحیات و مجاهدت‌های این شهید آشنا می‌کند. «افسر بی‌بی» تلاش می‌کند تصویر شهید را تنها در میدان جنگ نشان ندهد، بلکه با روایت زندگی شخصی و تجربه‌های او، ابعاد انسانی و اخلاقی یک فرمانده را نیز به مخاطب معرفی کند. قرار گرفتن خاطرات و روایت‌های شفاهی در بستر تاریخ دفاع مقدس، به کتاب کمک می‌کند تا فضای آن دوران و تجربه رزمندگان برای نسل‌های جدید ملموس‌تر شود. این کتاب برای علاقه‌مندان به زندگی‌نامه شهدا، تاریخ شفاهی، دفاع مقدس و ادبیات پایداری می‌تواند اثری خواندنی باشد و مفاهیمی مانند شجاعت، ایثار، مسئولیت‌پذیری، فداکاری و مقاومت را در قالب زندگی یک فرمانده شهید به مخاطب منتقل کند.