علوم تجربی

خرس‌های قطبی لایه ضخیمی از چربی دارند که آن‌ها را گرم نگه می‎دارد. این لایه از خرس‌های قطبی در هوای سرد و یخبندان، حتی زمانی که در آب‌های یخ‌زده شنا می‎کنند، محافظت می‎کند. در قطب غذای زیادی وجود ندارد و تعداد کمی از حیوانات و گیاهان می‏‌توانند آنجا زندگی کنند. به دست آوردن غذا برای یک خرس قطبی، زمانی که خرس‌های قطبی گرسنه زیادی اطرافش نباشد، راحت‌تر است. آن‌ها بچه‌هایشان را در لانه‌هایی پنهان و دنج در زیر برف به دنیا می‎آورند. خرس‌های قطبی... .

کتاب حاضر درباره گوریل‌هاست و به سوالات بسیاری پاسخ می‎دهد. ازجمله اینکه چرا گوریل‌ها تخم نمی‎گذارند؟ پاسخ این پرسش این است که چون آن‌ها پستاندار هستند و بچه‎های خود را زنده به دنیا می‎آورند. بچه‌گوریل در سه سالگی راه می‎افتد. دُمِ گوریل‎ها دراز نیست، زیرا آن‌ها جزء آدم‌نماها هستند، نه میمون‌ها. گوریل‌ها دست‌ها و پاهای بلندی دارند و می‎توانند هرچیزی را به دست آورند. گوریل‌ها حیواناتی خونگرم و اجتماعی هستند و دسته‌جمعی زندگی می‌‏کنند. آن‌ها... .

در بهار خورشید مدت زمان بیشتری در روز می‌تابد، هوا و خاک گرم می‎شوند و شرایط مناسبی را برای رشد گیاهان آماده می‎کنند. پیاز گل‌هایی مانند نرگس و سنبل در تمام طول سال زیر خاک می‎ماند و در بهار جوانه‌هایشان از خاک بیرون می‎آید. جوانه‌ها رشد می‎کنند و تبدیل به گیاه می‎شوند. تابستان بهترین زمان رشد برای گیاهان و گل دادن آن‌هاست. نور خورشید به گیاهان کمک می‏‌کند تا غذای مخصوص خودشان را بسازند. گل‌ها دانه تولید می‎کنند و گرد پودر مانند مخصوصی دارند که «گرده» نامیده می‎شود... .

این کتاب درباره ماشین شگفت‌انگیزی به نام «مغز» است. داخل سر و پشت چشم، مغز وجود دارد که سطح آن پر از چروک است. جمجمه که از استخوان درست شده است، برای محافظت از مغز ساخته شده است. مغز دو بخش دارد. نیمه راست، همه کارهای نیمه چپ بدن را انجام می‎دهد و نیمه چپ، همه کارهای راست بدن را. ساقه مغز در طول گردن پایین می‌‏رود و وظیفه آن حمل مقدار مناسب و کافی از خون و هوا به سمت بالا و مغز است. حیوانات هم مغز دارند و... .

درون بدن انسان، سیستم جالبی قرار دارد، به نام اسکلت که از تکه‌های سفید و محکمی که سرِ هم شده‌اند، به وجود آمده است. به این تکه‌ها «استخوان» می‎گوییم. وظیفه بعضی از استخوان‌ها محافظت از اعضای نرم و ضربه‌پذیر بدن، مانند ریه‎ها و قلب است. ستون استخوانی که از پشت بدن بالا آمده است، «ستون فقرات» نامیده می‌شود. استخوان‌ها شکل‎ها و اندازه‎های مختلفی دارند. حیوانات نیز به استخوان نیاز دارند... .

کتاب حاضر درباره عضو هیجان‌انگیز بدن، چشم، است. چشم‌ها در جلوترین قسمت سر قرار دارند؛ چون بهترین قسمتی است که می‎توان همه‌جا را خیلی خوب دید. بعضی از حیوانات دوطرف سرشان چشم دارند تا بتوانند به راحتی هرچیزی که می‎خواهد آن‌ها را بگیرد، ببینند. قسمت رنگی چشم، «عنبیه» نام دارد و نقطه سیاه وسط چشم، «مردمک» که اندازه آن با شدت نور تغییر می‎کند. گاهی اوقات کودکان بیماری تنبلی چشم پیدا می‌‏کنند و... .

جلد هفتم از مجموعه «حال به‌هم زن‌ها»، شامل نکاتی علمی و آمیخته به طنز درباره وزغ‌هاست. وزغ نوعی قورباغه است؛ اما ویژگی‌های خاص خودش را دارد. وزغ‌ها میلیون‌ها سال پیش در آمریکای جنوبی زندگی می‎کردند. بیش از پنج هزار نوع وزغ و قورباغه در جهان وجود دارد و... . در این کتاب، کودکان اطلاعاتی درباره وزغ‌ها، انواع آن‌ها، رژیم غذایی، شیوه شکار و ویژگی‌های جالب دیگرشان به دست می‎آورند.

در دنیا بیش از 40 هزار نوع عنکبوت وجود دارد. آن‌ها تقریباً در هر نوع آب و هوایی می‎توانند زندگی کنند. همین‌طور بالای کوه‌ها، زیرزمین، زیر آب و... . نویسنده در کتاب حاضر، در قالب طنز، کودکان را با انواع عنکبوت‌ها و زیستگاهشان، تولید مثل، رژیم غذایی، نقش تارعنکبوت، شیوه‌های به دست آوردن طعمه، ارتباط عنکبوت‌ها با انسان و نقش عنکبوت در محیط زیست آشنا می‌کند. این کتاب یکی دیگر از عناوین مجموعه هفت جلدی حال به هم‌زن‌هاست.

در جلد پنجم از مجموعه «حال به‌هم زن‌ها»، اطلاعات جالبی درباره شپش‌ها، ویژگی‌های بدنی، چرخه زندگی و رابطه‌ انسان و شپش، به کودکان ارائه می‌شود. شپش حشره‌ای شش پاست که اندازه‌اش به دوونیم میلی‌متر می‎رسد. بدن شپش کمی شفاف است و برای همین انسان‌ها می‌توانند توی شکم او را ببینند. شپشنمی‌تواند بجهد یا پرواز کند. این حشره پاهای خیلی کوتاهی دارد، به همین دلیل، راه رفتن حتی روی سطح صاف برایش سخت است.

در جلد سوم از مجموعه «حال به‌هم زن‌ها»، کودکان با زندگی موش آشنا می‎شوند. موش حیوان باهوشی است و دندان‌های جلویی‌ این حیوان می‌تواند تا سیزده سانتی‌متر رشد کند، برای همین او مجبور است هرچیزی را که دمِ دستش می‎رسد، بجود تا دندان‌هایش بلندتر نشود! شگفت‌آور است که در بعضی از موارد رفتار موش شبیه انسان است و به همین دلیل است که مدام مورد آزمایش دانشمندان قرار می‎گیرد.