قاجاریان

کتاب حسنعلی‌خان امیرنظام گروسی زندگی و خدمات یکی از برجسته‌ترین رجال سیاسی و فرهنگی عصر قاجار را با تکیه بر اسناد و منابع تاریخی بررسی می‌کند. نویسنده ضمن روایت مسئولیت‌های مهم امیرنظام در عرصه‌های نظامی، دیپلماسی و مدیریت کشور، نقش او را در توسعه روابط خارجی، اجرای طرح‌های عمرانی و پیشبرد اصلاحات اداری تبیین می‌کند. این اثر همچنین به فعالیت‌های علمی، فرهنگی و آثار مکتوب امیرنظام گروسی پرداخته و تصویری جامع از شخصیت، اندیشه و تأثیر او بر تاریخ سیاسی و فرهنگی ایران در سده سیزدهم هجری ارائه می‌دهد.

کتاب «لنگ گرمابه آقامحمدخان قاجار» اثری با حال‌وهوای تاریخی و طنز است که با نگاهی متفاوت به یکی از مشهورترین و بحث‌برانگیزترین شخصیت‌های تاریخ ایران، یعنی آقامحمدخان قاجار، می‌پردازد. عنوان متفاوت و کنجکاوی‌برانگیز کتاب، مخاطب را به روایتی جذاب از زندگی و شخصیت این پادشاه قاجار دعوت می‌کند؛ شخصیتی که دوران زندگی و حکومتش با جنگ‌ها، رقابت‌های سیاسی و تلاش برای یکپارچه‌سازی سرزمین ایران همراه بود. آقامحمدخان پس از مرگ کریم‌خان زند از شیراز گریخت و به استرآباد رفت و در سال‌های بعد با غلبه بر رقبای خود توانست قدرت را در ایران به دست گیرد. سرانجام نیز در سال 1201ق/1797م در شوشی کشته شد. این کتاب با استفاده از زبانی ساده، مخاطب را با بخشی از تاریخ دوره قاجار، ویژگی‌های شخصیتی آقامحمدخان و فضای اجتماعی و سیاسی آن روزگار آشنا شود.

کتاب «پادشاه کرایه‌ای»، روایتی طنزآمیز و انتقادی از زندگی و قدرت‌گیری رضاخان پهلوی است. این کتاب تلاش می‌کند بخشی از تاریخ معاصر ایران را از قالب روایت‌های خشک تاریخی خارج کرده و با زبان ساده، شوخ‌طبع و داستانی برای مخاطب بازگو کند. داستان از دوران کودکی رضاخان آغاز می‌شود و با مرور زندگی خانوادگی، ورود او به قزاقخانه و مسیر پیشرفت نظامی‌اش ادامه پیدا می‌کند. در ادامه، وقایع سیاسی و اجتماعی ایران در سال‌های پایانی قاجار، انقلاب مشروطه، کودتای سوم اسفند و روند رسیدن رضاخان به قدرت و سلطنت روایت می‌شود. نویسنده در این مسیر، به موضوعاتی مانند نقش قدرت‌های خارجی، مناسبات سیاسی و اجتماعی و شکل‌گیری حکومت پهلوی نیز می‌پردازد. عنوان کتاب و شیوه روایت آن، نگاه انتقادی نویسنده به چگونگی قدرت‌گیری رضاخان را نشان می‌دهد. استفاده از طنز و زبان محاوره‌ای، اثر را برای مخاطبان جذاب‌تر کرده است.

این کتاب مجموعه‌ای از روایت‌ها و داستان‌های تاریخی و آموزنده درباره‌ی زندگی، افکار، اصلاحات و مبارزات امیرکبیر، صدر اعظم دوران ناصرالدین‌شاه قاجار، است. نویسنده تلاش کرده تا با نثری روان، زندگی‌نامه‌ی ایشان را همراه با داستان‌هایی کوتاه و تأثیرگذار از تصمیمات و اقدامات مهم امیرکبیر روایت کند. این کتاب بیشتر جنبه آموزشی ـ فرهنگی دارد و برای علاقه‌مندان به تاریخ ایران به‌ویژه دوران قاجار، مناسب است.

کتاب «یادداشت‌های میرزا فضل‌الله وزیر نظام»، مجموعه‌ای از خاطرات، مشاهدات و تحلیل‌های شخصی نویسنده از دوران خدمتش در دستگاه دیوانی قاجار است. این یادداشت‌ها بازتابی از تحولات سیاسی، روابط درباری، و وقایع مهمی چون جلوس ناصرالدین‌شاه، صدارت امیرکبیر و رقابت‌های سیاسی دربار هستند. نثر کتاب، سنتی، مستند و گاه شاعرانه است و نویسنده در بخش‌هایی از اثر، قصایدی در مدح چهارده معصوم نیز آورده است. مطالب کتاب در قالب یادداشت‌هایی مستقل و تاریخی تدوین شده‌اند که هر بخش به یکی از وقایع یا شخصیت‌های مهم عصر قاجار اختصاص دارد؛ از جمله روابط با ناصرالدین‌شاه، نقد صدارت میرزا آقاخان نوری، و تحلیل وضعیت سیاسی ایران در آغاز عصر ناصری.

امیرکوچولو در مشهد زندگی می‌کرد. او هر چند وقت یک‌بار با پدرش به زیارت حرم امام رضا(ع) می‌رفتند. اما آن روز حرم یک جور دیگر بود. افراد غریبه وارد حرم شده بودند و همه چیز مشکوک بود. امیرکوچولو تعجب کرده بود و می‌ترسید. افراد غریبه لباس‌های سربازها را به تن داشتند و تفنگ به دست گرفته بودند. آن‌ها هیچ‌کدام مشهدی نبودند چون داشتند با زبان دیگری با هم حرف می‌زدند. امیر کوچولو نمی‌دانست چه اتفاقی قرار است بیفتد. او در حال نمازخواندن بود که یک دفعه آن اتفاق عجیب افتاد. اتفاقی که هیچ‌کس فکرش را نمی‌کرد...

در این اثر، تاریخ مشروطه و مشروطه‌خواهی از زمان قاجار تا کودتای رضاخانی درسال 1299 تحلیل و نتایج آن بازگو شده‌اند. نویسنده در تلاش است تا با مستندات و مدارک تاریخی به‌جامانده از آن دوران، چرایی و چگونگی شکست دولت مشروطه و در نهایت روی کارآمدن پهلوی را برای مخاطبان شرح دهد. هدف‌های کتاب پیش‌رو آشناکردن خوانندگان با شخصیت‌های مهم تاریخ معاصر ایران مثل «سید ضیا» و تقویت دانش تاریخی مخاطبان است.

این اثر با دغدغه فرار «مهرآور»، نوجوان 14ساله (شخصیت اصلی داستان) از زندان قجری آغاز می‌شود. مهرآور پس از فرار، برای دور شدن از خطر دستگیری به قصد دیدار مادربزرگ، راهی ولایت «پایاب»، روستای آباواجدادی خودش می‌شود. در طی راه و مقصد با چندین مشکل کوچک و بزرگ مواجه می‌شود. برای حل آن‌ها از پای نمی‌نشیند و در طول داستان جوهره‌ی شخصیت پویا و سازنده خودش را برای فائق آمدن بر مسائل نشان می‌دهد؛ اما سرانجامِ شیرینی برای نوجوان قصه رقم می‌خورد. مهرآور در پایان داستان به روستای مادربزرگش می‌رسد؛ روستایی که با کم‌آبی و خشکی قنات روبه‌رو شده و او... .

مجموعه‌ی «داستان فکر ایرانی»، سفری به گذشته‌ی سرزمین پررمز و راز ایران است. در این سلسله کتاب‌ها، که داستان فکر ایرانی را از دوران باستان تا عهد قاجار دربرمی‌گیرد، سعی بر آن است گزارشی خواندنی از فراز و نشیب‌های اندیشه در ایران ارائه شود. این کتاب، نهمین کتاب از این مجموعه است. در این کتاب بخشی از داستان دوره مشروطیت ارائه می‌شود، بخشی که در آن با چهره‌های برجسته این دوره آشنا می‌شوید. برخی از این چهره‌ها را نخستین روشنفکران ایران می‌دانند. در این اثر در کنار بحث درباره‌ فرهنگ، هنر، وقایع سیاسی و اجتماعی آن دوره، نگاه ایرانیان به اسلام، غرب و ایران باستان نیز مورد بحث قرار می‌گیرد.

بخش عمده این کتاب حاصل نشست‌های تخصصی «مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی» است که سال 1399 برگزار شد. این کتاب سعی دارد نقش و نفوذ انگلستان در پشت پرده سیاست ایران و وقوع کودتای 1299 را تحلیل کند.
در انتهای کتاب، تصاویری از اسناد مهم و چهره‌ افراد تأثیرگذار در این کودتا ارائه شده‌است.