قیام عاشورا

«سلیم» همراه دو فرزندش در تاریکی شبِ دهم محرم، به دیدار برادرش، «زید»، می‎رود؛ چراکه او درخواست ملاقات با سلیم را کرده است. زید نیز همراه پسرش، «ابراهیم» است. «عبیدالله» به زید وعده داده است که اگر برادرش را از سپاه حسین(ع) جدا کند، نزد «یزید»، جایگاه ویژه‌ای دارد. زید و سلیم پسران یکدیگر را در آغوش می‎گیرند و برای لحظه‌ای فراموش می‎کنند که فردا در همین دشت خون یکدیگر را می‎ریزند. زید به سلیم می‎گوید که اگر از حسین دست بکشد، در امان است؛ اما سلیم چنین حیاتی را ننگ می‎داند و....

واقعۀ عاشورا پیش و پس‌هایی دارد که شاید بارها به زبان‌ها و بیان‌های متفاوت آن‌ها را شنیده باشیم. یکی از بخش‌های سوزناک این ماجرا، شهادت مسلم‌بن عقیل به فرمان ابن‌زیاد است. این کتاب داستان پیوستن مسلم‌ بن عوسجه به کاروان امام حسین (ع) است که به منظور آگاه‌کردن امام از خیانت مردم کوفه و همراه‌شدن با کاروان امام صورت گرفت.

کتاب حاضر شامل سخنرانی‌ها، پیام‌ها و مقالات امام موسی صدر دربارۀ قیام عاشوراست و ابعاد و نتایج پیامدهای این نهضت را بررسی می‌کند. امام موسی صدر در این گفتارها می کوشد پیش‌زمینه‌های این واقعه و اهداف امام حسین (ع) را از این حرکت روشن کند. به آسیب‌شناسی سوگواری‌ها و هدف از آن‌ها نیز پرداخته‌است. نقش و تأثیر حضرت زینب (س) نیز در گفتارهایی از این کتاب بررسی می‌شود. امام موسی صدر می‌کوشد با درس‌آموزی از این واقعه، مسائل جامعۀ لبنان و شیعیان را حل کند.

کتاب حاضر مجموعه اشعاری درباره واقعه کربلا و روز عاشوراست. شاعر بعضی از افرادی که در این واقعه به شهادت می‎رسند، نام برده و برای هر کدام شعری سروده است. «حبیب‌بن‌‌مظاهر»، «حُربن‌یزید ریاحی»، «وهب‌بن عبدالله»، «نافع‌بن‌هلال جملی»، و «عون‌بن عبدالله»، از جمله این افراد هستند. همچنین شاعر در پایان کتاب اشعاری درباره «رقیه»، دختر سه ساله «امام‌حسین» (ع) سروده است.

نهضت امام حسین (ع) اهداف بسیاری داشته، اما همگان از آن‌ها باخبر نیستند. کتاب حاضر این قیام را از سه جنبه بررسی می‌کند. در نگاه تاریخی، به تعصبات قومی، بغض و کینۀ دشمنان و بدعت معاویه در انتخاب خلیفه توجه‌ شده‌است. در نگاه سلوک اجتماعی عرفانی، ایستادگی امام حسین در برابر ظلم، سازش نکردن او با یزید و اصلاح جایگاه اسلام مد نظر قرار گرفته است. در بعد سلوک عرفانی فردی نیز تأثیر این نهضت در بیداری و معرفت نفس، مبارزه با ظلم و جلب ولایت الهی و اهل بیت بررسی شده‌است.

کتاب حاضر در دو بخش شعر «آیینی» و شعر «عاشورایی» تهیه شده است. شعر آیینی قدمتی به عمر زبان فارسی دارد و موضوعات توحیدی، نیایشی، عرفانی، اخلاقی، ارزشی و... که با تعالیم اسلامی و باورهای دینی ارتباط تنگاتنگی دارند، در قلمرو شعر آیینی قرار می‌گیرند. شعر عاشورایی شعری است که موضوعش قیام امام حسین (ع) و وقایع مرتبط با آن است. شایان ذکر است که تمامی اشعار در قالب دوبیتی و رباعی سروده شده است. «ساده»، «هبوط»، «سوک»، «شق‌القمر» و «گریه‌های بی‌صدا»، نام برخی از شعرهایی است که دربخش «آیینی‌ها» آورده شده است و در بخش «عاشورایی‌ها»، اشعاری با نام‌های «غریب»، «فرزند آب»، «آتش در حرم» و «گریه ماه» به چشم می‌خورد.

نویسنده در «فردا مسافرم» داستانی عاشقانه را در دل روزهای پر مصیبت پس از واقعه عاشورا روایت می‌کند. دختری عاشق پیشه"نجوی" از اهالی کوفه که پدرش روزگاری نه چندان دور سفیر امام علی(ع) بوده و برای حرب با دشمنان حسین از کوفه خارج شده است. اما پدر چند روزی پس از واقعه عاشورا به خانه بازگشته و از شدت حیرت، از آنچه دیده قادر به صحبت نیست و در همین حین کاروان اسرای اهل بیت(ع) نیز به شهر وارد می‌شود و دختر به دیدار آنان می‌شتابد.

یکی از جلوه‌های بدیعی در واقعه کربلا، تقابل صحنه‌ها و چهره‌ها با یکدیگر است؛ مثل ایمان در برابر عصیان، نور در برابر ظلمت و انسان‌هایی پاک‌ سرشت در مقابل انسان‌های بد سرشت. این اثر تلاش دارد از منظر رویارو نمودن چهره‌ها و صحنه‌های این واقعه از حقایق آن پرده گشایی کند.

این کتاب حاصل سخنرانی‌های آیت‌الله سیداحمد خالقی است. در این سخنرانی‌ها مفهوم «عفاف» از شش بعد پاک‌دامنی، پاک‌گفتاری، پاک‌چشمی، پاک‌لقمه‌ای، پاک‌پوششی و پاک‌رفتاری بررسی می‌شود. همچنین، عناصر اصلی نهضت حسینی تبیین شده است که می‌تواند سوژه سخن برای خطبای مجالس ابی‌عبدالله باشد. به ‌همین دلیل تمرکز ویژه بر عنصر بصیرت در نهضت حسینی است.

یکی از شکوهمندترین حماسه‌های تاریخ بشر، حماسه حسینی است. مقتل حاضر، گزارشی است از چند ماه پایانی حیات امام حسین(ع) ؛ یعنی از زمان مرگ معاویه تا وقایع پس از شهادت امام(ع). رخدادهای این حرکت بر اساس منابع و متون کهن و استوار روایت شده است. در قسمت پایانی کتاب از چند تحریف عاشورایی پرده‌برداری شده است؛ تحریف‌هایی که به صورت شکلی و محتوایی به دلیل تکرار زیاد به عنوان جزئی از تاریخ حوادث عاشورا لطمات جبران‌ناپذیری به ساحت این قیام مقدس وارد ساخته‌اند.