هویت ملی

داستان «شاندی‌لایو» در مورد دختری به نام لنا است که آرزو دارد رباتی طراحی کند تا به مادرش که بیمار است، در کارهای خانه کمک کند. او برای تحقق این آرزو تلاش می‌کند، اما در این مسیر دچار خرابکاری‌هایی می‌شود. همچنین، رابطه او با برادرش چندان خوب نیست. در نهایت، با وساطت دایی‌اش، والدین لنا موافقت می‌کنند که او به شهری دیگر سفر کند و در کلاس‌های رباتیک شرکت کند. لنا فکر می‌کند که با رفتن به این کلاس‌ها، مشکلاتش حل خواهد شد، اما به زودی متوجه می‌شود که کار به این سادگی‌ها نیست. او در خانه دایی‌اش و با وجود حسادت بچه‌های دایی، با موانع زیادی روبرو می‌شود و حضور برادرش می‌تواند در مواجهه با این چالش‌ها بسیار مؤثر باشد و برادر لنا مشکلات را حل کند...

کتاب آداب و معارف زندگی نوشته محسن قرائتی، مجموعه‌ای از آموزه‌های دینی، اخلاقی و اجتماعی است که به زبان ساده به مسائل مختلفی چون نماز، روزه، حجاب، طهارت و اخلاق اسلامی می‌پردازد. این اثر با ارائه موضوعات مهمی مانند صداقت، ایثار، احترام به والدین، مسئولیت اجتماعی و همچنین بررسی مفاهیم اجتماعی و تربیتی، به تربیت فردی مؤمن و اخلاق‌مدار کمک می‌کند همچنین با استفاده از مثال‌های واقعی و خاطرات، مفاهیم دینی به‌طور عملی و کاربردی برای خوانندگان توضیح داده شده است.

کتاب «راز تالار آینه»، داستانی عمیقی است که از زبان کودکی به نام مجید روایت می‌شود. این داستان با ماجرای درگیری مجید با معلم ریاضی‌اش به دلیل علاقه‌اش به نقاشی آغاز می‌شود و به مرور او را در مسیر کشف رازها و واقعیت‌های تلخ و شیرین زندگی قرار می‌دهد. ماجرا در فضایی خیالی و در عین حال ریشه‌دار در تاریخ و فرهنگ ایرانی روایت می‌شود که به داستان رنگ‌وبوی رمزآلود و معناگرایانه‌ای می‌بخشد.

«کافه ماگنولیا» فراز و نشیب‌های سیاسی و اجتماعی ایران را در محدوده زمانی سال‌های 1320 تا 1332 روایت می‌کند. و با محوریت تاریخ معاصر نگارش شده است. داستان رمان از زوایای متفاوتی بیان می‌شود که به شناخت فضای حاکم بر کشور و انسان فردی و اجتماعی ایران در صد سال اخیر کمک می‌کند. در کتاب می‌خوانیم: «همه‌جا و همه‌چیز بوی نفت گرفته حتی عشق که در کافه ماگنولیا به شکل زن و مردی سفیدمو ظاهر شده بود؛ در گفت‌وگوهای نهان و عیان از مادام گرفته تا خانواده رضاداد و خورشید خاله که با اصواتی بلند احساسات خود را ظاهر می‌کرد، اما بعد از مدتی حرف‌های در گوشی به پایان رسید. انگار ساکنان کافه ماگنولیا به این نتیجه رسیدند که آنها سال‌ها پیش شاید هم قرن‌ها پیش باهم ازدواج کرده بودند.»

نویسنده این رُمان با خلق شخصیت‌های تخیلی، داستان تازه‌ای را برای بازگو کردن تاریخ آفریده است. این اثر لحظات دردناک و حماسی نبرد ملی «چالدران»، نخستین نبرد شاه اسماعیل (دولت صفوی) با سلطان سلیم عثمانی در 31 مرداد سال 893 شمسی که در نزدیکی شهر خوی در دشت چالدران اتفاق افتاد را برای مخاطب روایت می‌کند. وقایع رُمان در سه منطقه اردبیل، تبریز و دشت چالدران می‌گذرد و سایه روشنی از نبردها و زندگی شاه اسماعیل صفوی را به تصویر کشیده است. شخصیت اصلی و محوری داستان دختری به نام «زلیخاست» که محافظ همسر شاه اسماعیل (تاجلی بیگم) است و با او در جنگ‌ها و نبردها شرکت می‌کند. در بخشی از کتاب می‌خوانیم: «نیزه‌ام را دادم جای عصا زیر بغلش گرفت. لنگ زد و جلوتر رفت. آرام قدم برداشتم. از آن من نبود؛ فاصله چند قدمی‌ام را با او نگه داشتم و نخواستم شانه‌به‌شانه‌اش بروم و صدای نفسش را بشنوم و جانم گُر بگیرد!»

رمانی است که به موضوع مهاجرت و ترک وطن می‌پردازد و با قرارگرفتن دو کلیدواژه «مادر» و «وطن» در برابر شخصیت‌های خود نشان می‌دهد که چگونه این دو مفهوم می‌توانند بر زندگی و احساسات مهاجران تأثیر بگذارند. این کتاب با نگاهی به مشکلات پدیده مهاجرت، سعی دارد جوانان را به سمت شناخت بیشتر از فرهنگ ملی، مذهبی و گذشته پرافتخارشان سوق دهد و مفاهیمی چون وطن، عشق و مادر را برای خواننده بازتعریف کند. از ویژگی‌های این رمان می‌توان به بهره‌گیری از مفاهیم مذهبی مانند: پیاده‌روی اربعین و شهادت و همچنین نیم‌نگاهی به دوران دفاع مقدس اشاره کرد.

جنگ همیشه طعم پایان می‌دهد. پایان زندگی، پایان آرزو و امیدهای بر دل، پایان عمر و جوانی و در این داستان پایان چشم‌انتظاری زنی است که در روزهای اول جنگ، لحظه‌های پراسترس و سرگردانی مردمانی که پناه و عزیزان‌شان را از دست می‌دهند و در انتظار دستی مددرسان به آسمان می‌نگرند، را لمس می‌کند. این زن به دلیل توانایی دیدن چیزهایی که دیگران قادر به دیدنش نیستند، توسط مردم «شوم» خوانده می‌شود و با جنگ خرمشهر و درگیری در تبعات آن، با استفاده از عنصر خیال، سعی در کنار آمدن با شرایط دارد.

کتاب نورچشمی روایتی جالب از روزهای قبل از جنگ تحمیلی و آغاز آن در خرمشهر است و به خوبی توانسته فضای آن روزها را ترسیم کند. شخصیت اول داستان که یک نوجوان ضعیف به نظر می‌رسد در بحبوحه جنگ پدر و خواهر کوچکش را ازدست می‌دهد و بار مسئولیت زندگی به دوشش می‌افتد در اینجاست که به خاطر شرایط بحرانی سعی می‌کند قوی باشد و به دیگران کمک کند. از آن‌جا که او علاقه زیادی به عکاسی دارد و یک دوربین هم هدیه گرفته است، شروع به ثبت خاطرات می‌کند. البته به نوعی با این کار سعی می‌کند عکس‌هایی از مادران و کودکان شهید یا مجروح بگیرد تا بعدها شناسایی شوند. این تلاش نوجوان و یافتن وظیفه در هنگامه جنگ و بعدها یافتن گمشده‌ها در عکس‌ها قابل تقدیر است.

اثر داستانی از تاریخ پرتلاطم ایران و درگیری میان ارتش عراق و رزمندگان ایرانی در نبرد اول خرمشهر است. جایی که صدای خمپاره‌ها و فریادهای جنگ، زمزمه‌های زندگی را در هم می‌ریزد. دربخشی از کتاب می‌خوانیم: «تمام خانه را جوریده بود تا چیزی بردارد که او را با هر بار نگاه کردن یاد شبیر بیاندازد؛ چیزی پیدا نکرده بود و فکر کرده بود چه چیزی بهتر از رسول؟ اما حالا دست‌هایش را روی دهان پاره جگرش گذاشته بود و صدای گریه خفه و خفه‌تر می‌شد.»

نویسنده این اثر در قالب رُمان به بیان دغدغه‌ها و مشکلات نوجوانان در مواجهه با مقوله‌هایی مانند جنگ، فقدان، عشق و مرگ با محوریت خرمشهر در دوران دفاع مقدس، پرداخته است. داستان مردمانی است که طعم تلخ جنگ را چشیده‌اند و با گذر هزاران روز و شب نتوانستند، آن تلخی آغشته به خون و از دست دادن‌ها را فراموش کنند. روایت تمام تنورهای خاموش خرمشهر باشد که روزگاری آخرین پناه دختران و زنان جنگ‌زده شدند تا حرمت‌شان را در برابر دست‌های ناپاک متجاوز حفظ کنند. در بخشی از کتاب آمده است: «... در جنگ جایی امن پیدا می‌شود؟ شهری که در تیررس دشمن قرار دارد و جانش از قدم‌های بی‌امان عراقی‌ها و تانک‌های‌شان به لرزه افتاده، ...».