آداب و رسوم

«نِی‌مه در شرجی» کتابی است که نام آن از یک آوای موسیقیایی فرهنگ جنوب ایران گرفته شده است که در آن یک تک‌خوان اشعاری معمولا حماسی می‌خواند و گروه پس از آن همخوانی می‌کنند. این اثر داستانی در بستر تاریخ معاصر ایران، به‌ویژه مقاومت مردم تنگستان و بوشهر در برابر استعمار انگلیس، روایت می‌شود و شخصیت‌هایی چون رئیسعلی دلواری را در کانون توجه قرار می‌دهد. فضای داستان، آمیخته با حال‌وهوای جنوب ایران، شرجی و دریا، و زندگی مردم آن سامان است. داستان در دوره‌ای پرآشوب از تاریخ ایران می‌گذرد؛ زمانی که استعمارگران برای تسلط بر خلیج فارس و منابع آن، به سرزمین‌های جنوبی ایران یورش می‌برند. این رمان، علاوه‌بر پرداختن به مقاومت و ایستادگی، به روابط انسانی، حسادت، وفاداری و خیانت نیز می‌پردازد و تصویری چندلایه از جامعهٔ جنوب ایران ارائه می‌دهد.

«از موچی هم بیشتر دوستت دارم» رمانی درباره‌ی خودشناسی، چالش‌های خانوادگی و کشف عشق در میان پیچیدگی‌های فرهنگی است. کیمی ناکامورا در نقطه‌ای حساس از زندگی‌اش قرار دارد. او هنرمندی بااستعداد و عاشق طراحی مد است، اما مادرش از او می‌خواهد حرفه‌ای جدی‌تر را دنبال کند. تنش میان آن‌ها بالا می‌گیرد تا جایی که کیمی راهی این سفر می‌شود، اما آنچه در انتظارش است فراتر از یک تغییر مکان ساده است. در کیوتو، کیمی در زیبایی میراث ژاپنی خود غرق می‌شود-معابد، شکوفه‌های گیلاس، و البته موچی‌های خوشمزه‌ای که معنای خاصی در داستان خانوادگی او دارند. در همین مسیر با آکیرا، دانشجوی جوان و باانگیزه‌ی پزشکی که به‌عنوان طلسم یک مغازه‌ی موچی‌فروشی کار می‌کند، آشنا می‌شود. آیا کیمی می‌تواند حرفه مورد علاقه خود را ادامه دهد؟

داستان «هیزم‌های طلایی» روایت ساده اما سرشار از خیال‌پردازی معنوی است. نویسنده از زبان راوی، تجربه‌ای شبه‌رؤیاگونه را روایت می‌کند که در آن فرشته‌ها، پیامبر اسلام (ص) و خانواده‌اش در فضایی آسمانی حضور دارند و حتی جبرئیل نیز مشتاق پیوستن به این جمع نورانی است. در داستان می‌خوانیم: «ناگهان دیدم در آسمان سر و صدایی بلند شد. فرشته‌ها به سمت من نگاه می‌کردند. جبرئیل، به خدا گفت: به من هم اجازه می‌دهی که به جمع آن‌ها بپیوندم؟ او از خدا اجازه می‌خواست، در حالی که پیامبر و خانواده‌اش خودشان مرا به جمع‌شان دعوت کرده بودند.»

این کتاب، دومین جلد از مجموعه‌ی قصه‌های تصویری زندگی شهریار با عنوان شال هدیه است. در این داستان، به یکی از آیین‌های منطقه آذربایجان، شال انداختن اشاره می‌شود تا مخاطب با محل زندگی شهریاز، برف و سرمای منطقه آشنا شود.

کتاب «دختر گرگ‌ها» داستان دختری به نام جولیا آکیتایاک را روایت می‌کند که در آلاسکا از خانواده‌اش جدا شده است و برای زنده ماندن تلاش می‌کند. او با یک گله گرگ ارتباط برقرار می‌کند و با آنها زندگی می‌کند. میاکس با مشاهده رفتارها و روابط گرگ‌ها، درس‌هایی درباره زندگی، بقا و طبیعت می‌آموزد و به تدریج با دنیای گرگ‌ها عجین می‌شود. در کتاب می‌خوانیم: «موهای گردن دخترک سیخ و چشمانش از تعجب گشاد شد. امراک گوش‌هایش را با عصبانیت جلو داد و دخترک یادش آمد که چشمان گشاد شده از نظر گرگ به معنای ترس بود. خوب نبود که میاکس ترسش را پیش او بروز بدهد. حیوانات به ترسوها حمله می‌کردند. سعی کرد چشم‌هایش را تنگ کند، ولی به خاطر آورد که این کار هم درست نبود. چشمان تنگ نشانه‌ی خباثت بود. در اوج ناامیدی به یاد آورد که کاپو وقتی با خطر روبه‌رو شده بود، جلو آمده بود. وقتی صدای بچه گرگ را که عاشقانه تمنای توجه می‌کرد، با زوزه و خرخر تقلید می‌کرد، قلبش دیوانه‌وار می‌تپید. بعد دخترک روی شکمش افتاد و با محبت به امراک زل زد. گرگ تنومند جا خورد و نگاهش را از او دزدید. گویا حرف بدی زده بود! شاید حتی به امرک توهین کرده بود. یک اشاره‌ی کوچک که از نظر دخترک مفهومی نداشت، ظاهرا برای گرگ معنای خاصی داشت. گرگ گوش‌هایش را با عصبانیت جلو داد و به نظر می‌رسید که کار دخترک تمام شده است...»

این اثر، رُمانی است که بر اساس تحولات دوران مشروطه نگاشته شده است و همبستگی اجتماعی اقشار مختلف ایران را به تصویر می‌کشد و به‌ویژه به نقش تأثیرگذار زنان در مبارزات آزادی‌خواهانه می‌پردازد. حضور یک زن کلیمی در داستان نیز همزیستی و اتحاد میان اقلیت‌های مذهبی و دیگر اقشار جامعه را برجسته می‌کند. این کتاب نه‌تنها به بررسی جنبه‌های تاریخی می‌پردازد، بلکه لایه‌هایی از تعاملات انسانی و اجتماعی را در جریان مبارزات مشروطه آشکار می‌سازد.

توجه به خرده‌فرهنگ‌های بومی در تربیت کودکان و نوجوانان اهمیت بسیار دارد. چه آنان که تلاش در حفظ این خرده‌فرهنگ‌ها از قبیل زبان‌ها و لهجه‌های محلی خود دارند و چه آنان که در زندگی اجتماعی خود می‌بایست با درنظرگرفتن تفاوت‌های فرهنگی، به تعامل سازنده با مخاطب بیاندیشند. کتاب «این داستان را با لهجه بخوانید» به مخاطب خود یادآور می‌شود حفظ زبان‌ها و لهجه‌های محلی در حفظ هویت ملی ضروری است و می‌باید فرهنگ عمومی کشور به سمت حفظ این ارزش فرهنگی برود و آن را حفظ نماید.

کتاب «زیارت با معرفت» به شرح آداب زیارت ائمه معصومین (ع) و ضرورت شناخت شیعیان واقعی برای برقراری ارتباط قلبی بیشتر با آنان می‌پردازد. این کتاب همچنین به بررسی یکی از زیارات توحیدی و معرفتی که از امام صادق (ع) نقل شده، یعنی زیارت اربعین و اهمیت آن از دیدگاه روایات می‌پردازد. به طور کلی، این کتاب به تبیین اهمیت و روش صحیح زیارت با در نظر گرفتن جنبه‌های معرفتی و روحانی آن تأکید دارد.

دزد قلم‌ها، روایتی جالب و زیبا از زندگی مردم ترکیه را به نوجوانان ارائه می‌دهد. داستان از زباله‌دانی‌های شهر استانبول و مرغ‌های دریایی این شهر، شروع می‌شود و زیرکی، ویژگی‌ها و تلاش‌های مردم ترکیه را به نمایش می‌گذارد. نوجوانان با خوانش این کتاب با آداب‌و‌رسوم و زندگی روزمره مردم ترکیه آشنا می‌شوند.

مجموعه‌ی دوست داشتید...مجموعه‌ای است غیرداستانی با موضوع تمدن‌های باستانی. در اولین کتاب این مجموعه نویسنده مخاطب را به مصر باستان می‌برد و او را با زندگی در مصر باستان آشنا می‌کند. در هر فصل دو سؤال مطرح می‌ شود، مثلاْ دوست داشتید مقبره‌ساز باشید یا مقبره‌دزد؟ یا دوست داشتید شترمرغ بخورید یا پیاز خام؟ و در جواب این سؤال‌ها هر یک از این انتخاب‌ها را بررسی می‌کند و شرحی در مورد آن می‌دهد و از این طریق مخاطب را با زندگی در مصر باستان آشنا می‌کند. نویسنده‌ با این شیوه‌ی روایت به مخاطب حق انتخاب می‌دهد و او را درگیر موضوع می‌کند تا خودش را در آن جایگاه قرار دهد و با ابعاد مثبت و منفی انتخاب‌هایش روبه‌رو شود. از ویژگی‌های کتاب، زبان طنز آن است که تاریخ را از آن موضوع خشک و خسته‌کننده‌ی همیشگی به موضوعی جذاب و بامزه تبدیل کرده است.