شعر

دوران زندگی حرفه‌ای اوحدالدین مراغه‌ای، از شعرای عصر مغول بررسی شده است. او در اواخر قرن هفتم و اوایل قرن هشتم هجری می‌زیست. درخشان‌ترین روزگار شهرت مراغه‌ای به سلطنت ابوسعید (736 ــ 716 ه.ق) باز می‌گردد. بازتاب آشفتگی‌های اقتصادی، سیاسی و فرهنگی آن روزگار و نیز نتایج ظلم حکام و ارباب قدرت را می‌توان در اشعار اوحدی مشاهده کرد.

در این کتاب پس از معرفی سبک خراسانی یا ترکستانی (ازآغاز شعر فارسی تا قرن ششم) و برشمردن مختصات زبانی، فکری و ادبی آن، شاخص‌ترین نمونه‌های نظم کهن و معاصر فارسی از معروف‌ترین شاعران ایران‌زمین به قلم نظم درآمده است. شرح حال مختصری از شعرا با توضیح واژه‌ها و ابیات دور از ذهن در کتاب درج شده است.

این اثر به عنوان یک خودآموز کامل، یکی از اختصاصی‌ترین دروس رشته زبان و ادبیات فارسی، یعنی قافیه و عروض را آموزش می‌دهد. در این آموزش به شناسایی قافیه در شعر‌های سنتی، نو و نیز تعریف عروض بر اساس دیدگاه‌ها و نظرات مختلف توجه شده است. همچنین ترسیم دایره‌های عروضی و ارائه تمرین‌ها و تست‌های مناسب به همراه پاسخ‌های تشریحی از ویژگی‌های کتاب به شمار می‌آید.

این کتاب شامل چکیده مقالات برتر همایش ملی و کشوری انجمن معلمان ادبیات فارسی استان آذربایجان شرقی است. محوریت موضوعی بیشتر این مقالات به مسائلی مانند حکمت، فلسفه، اجتماع، عرفان مطرح در «پنج‌گنج» نظامی باز می‌گردد.

اثر پیش رو حاوی 16 نثر ادبی است که دو عنصر «تجربه‌اندوزی» و «عبرت‌آموزی» اساس آن است و به توصیف دغدغه‌ها و بیان دل‌نگرانی‌ها و شرح حالاتی چون رضایتمندی، نارضایتی، بیزازی، دلزدگی، غم و حسرت و ... . می‌پردازد. نویسنده در این نثرها تلاش دارد تا احساسات درونی متجانس را با برقراری یک رابطه دوسویه میان خود و مخاطبانش ایجاد کند.

سخن پارسی دریای ژرفی است که غواصانی زبردست در آن شناور شده و از عمق آن مرواریدهای معرفت صید و به عاشقان این زبان هدیه کرده‌اند. مجموعه شعر حاضر شامل چندین شعر است که شاعر در تمامی آن‌ها از جلوه‌های طبیعت مانند باران، باد، خورشید و دریا بهره برده است. در یکی از اشعار آمده است:« مژده! مژده! که باغبان شده‌ام. آن‌چه می‌خواستم، همان شده‌ام. قلب من مهد کودک عشق است، مهد احساس ارغوان شده‌ام».

آرش از سپاهیان منوچهر بود که پس از پایان جنگ ایران و توران به عنوان کماندار ایرانی، برای مشخص شدن مرز ایران و توران برگزیده شد. او از بالای کوه البرز با تمام نیرویش، تیری رها کرد و سپس جان داد. در کتاب حاضر روایت آرش کمانگیر به صورت شعر ارائه شده است.

ترکیب‌بندی در سیصدبند از میرزا مهدی شکوهی مراغه‌ای، از شعرای دوران مشروطیت در آذربایجان ارائه شده است. این مرثیه واقعه خروج امام‌حسین(ع) تا بازگشت اهل بیت(ع) را روایت می‌کند. سیر وقایع همان روایت متداول است، البته با ویژگی‌های دوره زمانی خود که برخی روایات ایرانی و احساسی را شامل می‌شود.

ازدواج پادشاهان و پهلوانان ایرانی با زنان بیگانه، از ازدواج‌های پرشور « شاهنامه» فردوسی است که هر کدام رویداد‌های دردناک و غم‌انگیز این حماسه ملی را رقم زده‌اند. در این کتاب 18 ازدواج نامبارک به وقوع می‌پیوندد که تبعات آن‌ها در مناسبات و روابط سیاسی ـ اجتماعی بررسی شده و همچنین نقش تقدیر و سرنوشت در شکل‌گیری این ازدواج‌ها تحلیل می‌شود.

20 قطعه شعر این کتاب درباره بهار، صلح، زندگی، جنگ و سکوت است. شاعر درباره درختانی که قطع می‌شوند، درباره تابش خورشید و ساختمان‌های سر به فلک کشیده به جای درختان سخن می‌گوید. شاعر معتقد است که خنده یک گل برای زندگی کافی است.