آموزش و پرورش

این کتاب درباره علوم و مسائل متفرقه است و چیزهای مختلفی را به کودک معرفی می‌کند. چیزهایی مثل اشیا، میوه، گیاهان و درباره هر یک توضیحاتی می‌دهد و مهم‌ترین نکته درباره آن‌ها را بیان می‌کند. به عنوان مثال، «قاشق» معرفی می‌شود؛ قاشق وسیله‌ای است شبیه بیلچه که آن را به دست می‎گیریم و می‌توانیم آن را به دهان بگذاریم؛ اما مهم‌ترین نکته این است که با قاشق می‌توانیم غذا بخوریم. «سیب» را گاز می‌زنیم، درونش سفید است، از درخت می‎افتد؛ ولی مهم‌ترین نکته درباره سیب این است که گرد است.

دولت ژاپن بیشترین سهم از تولید ناخالص ملی خود را صرف دوره‌های آموزشی پیش از دانشگاه، به ویژه دوره‌های پیش از دبستان و ابتدایی، کرده است. در این کتاب با نگرشی علمی، به این موضوع و دلیل آن، پرداخته شده و با تحلیل چگونگی شکل‌گیری زمینه‌های ابتدایی نظام آموزشی ژاپن، روح حاکم بر آن حرکت ملی تبیین شده‌است. در این مسیر، پیشینۀ نظام آموزشی این کشور و تجربه‌های مدرسه‌های پیش دبستانی بیان شده‌اند و چگونگی برخورد مدرسه، خانواده و جامعه با کودکان تحلیل شده‌است.

کتاب‌های روش تدریس می‌تواند منبعی مناسب برای هنرآموزان و دانشجومعلمان باشد. کتاب حاضر نیز با نگاه پدیدارشناسی، سعی در روایت روش تدریس یکی از مدرسان دانشگاه دارد. نویسنده در این کتاب برداشت‌های خود را از کلاس‌های دانشگاه دکتر سعید بهشتی روایت می‌کند. مؤلف در ضمن روایت خود از روش تدریس استاد، به مباحثی مانند کرامت، مشارکت فراگیر، راهنمایی و مشاوره، نحوه تعامل و نظم و روش ارزشیابی او اشاره می‌کند.

امروزه، برخورداری از آموزش و پرورش توانمند و همگانی یکی از شاخص‌های پیشرفت اجتماعی محسوب می‌شود. مفهوم توسعه، علاوه برررشد در همۀ جهات، توزیع متعادل را نیز دربر دارد. آموزش از پایه‌های اصلی توسعۀ جوامع به شمار می‌رود که به برنامه‌ریزی نیاز دارد. در کتاب حاضر، این موضوع در استان فارس بررسی شده‌است. شاخص‌های توسعۀ آموزشی، عدالت آموزشی، نتایج یک مطالعۀ بومی در زمینۀ عدالت آموزشی، وضعیت مناطق آموزشی استان فارس از نظر شاخص‌های بخش دانش آموزی و نیز بخش نیروی انسانی، و از نظر ترکیب کل شاخص‌ها، و پیشنهادهایی کاربردی برای بهبود موضوع، از مطالب این کتاب هستند.

تاریخچه و پیشینۀ آموزش و پرورش در ارومیه، تاریخ آموزش و پرورش به سبک جدید را نیز تا حدودی می‌نمایاند. این کتاب، به قصد بیان تاریخ آموزش و پرورش ارومیه، ابتدا مختصری از آموزش و پرورش دوران باستان سخن می‌گوید. تاریخ آموزش و پرورش ایران بعد از اسلام، و نقش مکتب‌هاو مسجدها و حوزه‌های علمیه در آن زمینه، تا شکل‌گیری دارالفنون‌ و تغییرات نظام‌های آموزشی، از دیگر مباحث این کتاب هستند. فعالیت مدرسه‌های خارجی و تغییر و تحولات آن‌ها با توجه به انقلاب‌های ارومیه، و اقدامات مدیران کل در آموزش و پرورش ارومیه، و همچنین تأثیر وزیران آموزش و پرورش، از ابتدا تاکنون، بحث‌های اختصاصی کتاب را شکل می‌دهند.

محور اصلی این کتاب آموزش روش تدریس بر مبنای رویکرد ساختار گرایی یا مفهوم‌سازی از طریق درگیری ذهنی و شیوه‌های آن به معلمان است. کتاب در هفت فصل انواع روش‌های تدریس، تدریس تأثیرگذار ، ارزیابی یادگیری و شکاف تحقیق و عمل را مطرح می‌کند. مؤلفان ضمن تشریح انواع روش‌های یادگیری دانش آموز محور به مقایسۀ انواع روش‌ها، مزایای هریک و دلایل مقاومت معلمان در بهره‌گیری از روش‌های جدید می‌پردازند و همچنین راهکارهایی را ارائه می‌کنند.

بی‌تفاوتی در سازمان‌های آموزشی می‌تواند در آینده خسارات بزرگی برای جامعه به بار آورد. نویسنده در این کتاب پیرامون بی‌تفاوتی در این سازمان‌ها مطالبی را بیان می‌کند. نظریه‌پردازان حیطه بی‌تفاوتی، مدیریت بی‌تفاوتی و نظریه‌های مرتبط با آن از جمله مباحث کتاب است. عوامل موثّر بر مدیریت بی‌تفاوتی مانند توانمند سازی، فرهنگ سازمانی، وفاداری سازمانی، عدالت سازمانی، دلبستگی سازمانی و رضایت شغلی بخش‌های دیگر کتاب پیش رو است. در انتهای کتاب نیز پرسشنامه سنجش بی‌تفاوتی قرار داده شده است.

این کتاب در بارۀ یکی از معلمان و شخصیت‌های علمی و تربیتی آموزش و پرورش به نام آقای عبدالمجید رشید پور است. در ابتدا مصاحبه‌هایی با چند نفر از مربیان آموزش و پرورش، کارشناسان، اساتید و معلمانی که از نزدیک با ایشان همکار بوده‌اند آورده شده است. بخش دیگر به معرفی آثار و بخش‌هایی از کتاب‌ها و مقاله‌های این معلم اختصاص دارد. در پایان کتاب داستان‌های تربیتی و یا خاطراتی از این معلم نقل قول شده است.

موضوع اصلی کتاب حاضر نقش و جایگاه آموزش و پرورش و دانشگاه در تربیت دینی، سیاسی و اجتماعی، و نیز تربیت علمی است. موضوعات دیگری مثل آشنایی با چگونگی به قدرت رسیدن استعمار، به خصوص انگلیس، سیر تاریخی علم در غرب، چگونگی تشکیل کشور آمریکا، سیر تحول علمی در جهان، اصول، آرمان‌هاو ریشه‌های انقلاب اسلامی، انتخابات، جنگ لبنان، حملۀ عربستان به یمن، انرژی هسته‌ای و تحریم‌های ایران، همه از بیانات رهبر انقلاب استخراج و در این کتاب عرضه شده‌اند.

نویسنده در این کتاب علاوه بر ارائۀ مفاهیمی ازجمله روایت،‌ روایت‌نگاری و روایت‌پژوهی به آموزش پژوهش‌روایی نیز اشاره کرده است. "روایت‌پژوهی" آموختن از تجربیات ثبت شدۀ دانشجو - معلم در دورۀ کار ورزی - معلم و یا معلمان در کلاس درس است. این کتاب در پنج فصل تألیف شده است. در فصل اول مباحثی ازجمله روایت‌نویسی و اهداف آن و پیشینۀ کارورزی بررسی می‌گردد. در فصل دوم ابزارهای گردآوری اطلاعات و فرایند تحلیل داده‌ها بررسی شده است. فصل سوم انواع کدگذاری، مراحل کدگذاری، ویژگی‌های مفاهیم و مضامین و یک الگوی کدگذاری آمده است. در فصل چهارم فرایند تحلیل ساختاری و تحلیل سه‌بُعدی ارائه شده است و در فصل پنجم همکاری با مشارکت‌کنندگان، استفاده از نقل قول‌ها، محدودیت‌ها و مخاطرات پژوهش‌روایی مطرح شده و راهبردهای ارزشیابی یادگیری درس روایت‌پژوهی پیشنهاد شده است.