نجوم

دانستن مبدأ تشکیل سیارات در عالم و چگونگی پیدایش حیات روی سیاره‌ای مثل زمین همواره ذهن دانشمندان را به خود مشغول کرده است. این کتاب علاوه بر سیر تاریخی و تحولی نظریه‌های این حوزه، موضوع را از دیدگاه فیزیکی بررسی می‌کند. برای فهم بهتر موضوع، از فرمول‌های فیزیکی پیشرفته استفاده شده‌است. اما در ساختار کلی، مخاطب عام و غیرمتخصص نیز به شناخت منشأ سیارات دست می‌یابد. ویژگی‌های منظومۀ شمسی و هر کدام از اجرام آسمانی، اعم از سیاره‌ها، ستاره‌ها و شهاب‌سنگ‌ها در این کتاب به دقت ذکر شده‌اند.

کتاب حاضر پاسخ‌هایی را در مورد عالم و چگونگی عملکرد آن دربردارد. در خلال سؤال‌ها و جواب‌ها، داستان‌هایی در مورد ستاره و ستاره‌شناسی، از جمله کیهان و محتوای آن، و تلاش انسان برای کشف اسرار عالم و حل رموز آن نیز ذکر شده‌اند. موضوعات تحت عنوان‌های اساس ستاره‌شناسی، عالم، کهکشان‌ها، ستاره‌ها، برنامه‌های فضایی، منظومۀ شمسی و اکتشافات آن در کتاب مطرح شده‌اند.

ماده، انرژی و جرم تاریک از مباحث داغ و جذاب شاخۀ کیهان‌شناسی به حساب می‌آید. در این کتاب، موضوع مادۀ تاریک در عالم بررسی شده‌است. هرچند ساختار بخش زیادی از مواد سازندۀ عالم شناخته‌شده‌است، اما امید است با افزایش توان رصدی، گونه‌های جدیدی از این مواد در ساختارهای ستاره‌ای و شبه‌ستاره‌ای و گاهی در بخش‌هایی از کهکشان یافت شود. این کتاب، ضمن بررسی و شناسایی مقدار مادۀ موجود در عالم، گونه‌های محتمل این ماده را بررسی می‌کند.

علم کیهان‌شناسی شاخه‌ای از علم نجوم و از جذاب‌ترین بخش‌های علم روز دنیاست. این کتاب می‌کوشد بدون نیاز به مباحث پیچیدۀ فیزیک و شیمی، کیهان‌شناسی را بررسی کند و شاخه‌های مختلف علم، تاریخچه‌ای گذرا از این علم و تکامل جهان را به زبان ساده توضیح دهد. نویسنده کوشیده است به مخاطب کمک کند دریابد چطور ذهن انسان پاسخی برای کهن‌ترین و اساسی‌ترین سؤالات پیدا کرده‌است؛ از جمله این سؤال که: جهان از کجا آمده و به کجا خواهد رفت.

کتاب حاضر برای علاقه‌مندان به علم ستاره‌شناسی تألیف شده‌است. نویسنده کوشیده است ریاضیات سادۀ مورد نیاز مخاطب این شاخه را به گونه‌ای عرضه‌کند که مخاطب بتواند به‌طور خودآموز آن را فراگیرد. مباحثی که در کتاب بررسی‌شده‌اند، عبارت‌اند از: روش‌های عددی، مقاطع مخروطی، صفحه و مثلثات کروی، مختصات هندسی در سه بعد، میدان گرانشی و پتانسیل، کرۀ سماوی، زمان، حرکات سیاره‌ای، دو جسم در دو بعد، محاسبۀ یک تقویم نجومی، ستار‌ه شناسی عکاسی، محاسبۀ عناصر مداری، نظریۀ اختلال عام و ستاره‌های دوتایی.

المپیاد بین‌المللی نجوم و اخترفیزیک در سال 2007 آغاز شده‌است. این کتاب شامل مسائلی از تمامی آزمون‌های برگزارشدۀ IOAA در سال‌های گذشته است. کوشش شده‌است مسائل با روشی همراه با آموزش ارائه شوند و بر اساس مفاهیم و سطح دشواری طبقه‌بندی شوند. درس‌نامۀ فعلی IOAA نیز در انتهای کتاب ضمیمه‌شده‌است و پاسخ‌ها روش‌هایی غیر از حساب دیفرانسیل و انتگرال را شامل می‌شوند.

این کتاب راهنمای مفاهیم کلیدی در ستاره‌شناسی محسوب می‌شود. بخش اول شامل محتوای لازم برای درکی حداقلی از پدیده‌های نجومی است. حقایق فیزیکی، آسمان و تلسکوپ‌ها، سیارات خاکی، سیارات مشتری‌وار و اقمار آن‌ها، خرده‌سیارات، ستارگان رشتۀ اصلی و خورشید، تکامل شبه‌ستاره، کهکشان‌ها و خوشه‌ها، کیهان‌شناسی و باقی‌مانده‌های ستاره‌ای موضوعاتی هستند که کتاب دربارۀ آن‌ها مطالبی آورده است.

در چند سال اخیر طراحی، ساخت و تحقیق در مورد ساعت‌های آفتابی در ایران رونق پیدا کرده است. در بسیاری از کلاس‌های آموزش نجوم و نمایشگاه‌های نجوم به ساعت‌های آفتابی توجه خاصی می‌شود. در کتاب حاضر نویسنده انواع مختلف ساعت‌های آفتابی و اصول طراحی این ساعت‌ها را بررسی کرده است و روش‌های ساده ریاضیاتی آن‌ها را توضیح می‌دهد. اخترشناسی مقدماتی، شاخص، ساعت‌های آفتابی عمودی و افقی، ساعت آفتابی ارتفاع و ساعت آفتابی قطبی از جمله مطالب کتاب حاضر است.

کاوشگر گالیله، از بررسی منظومۀ شمسی و پیشرفت ستاره‌شناسی، اطلاعاتی دربارۀ پراکندگی یخ‌ها در منظومۀ شمسی به‌دست داده‌است. این کتاب، خبرگان برجستۀ سیاره‌شناس، و نقش و اهمیت یخ را در منظومۀ شمسی بازگو می‌کند و می‌کوشد به سؤالات بی‌پاسخ در این حوزه پاسخ دهد؛ سؤالاتی مثل اینکه چگونه زمین دارای اتمسفر شد، چشم‌انداز یخ‌زدۀ مریخ چیست، قمرهای یخی منظومۀ شمسی کدام‌ها هستندمن، و دنباله‌دارها چه هستند.

آسمان شب شگفتی‌های جذاب و رازآمیز فراوانی در خود دارد که با تلسکوپ یا دوربین دوچشمی قابل مشاهده‌اند. کتاب حاضر شامل 60 برچسب‌ از سیارات، ستارگان، تلسکوپ‌ها، شاتل، ماهواره، و انواع مفاهیم نجومی است که مخاطب در عین خواندن طرز کار آن‌ها یا چیستی‌شان، باید برچسب‌هایی را که در هر بخش به آن‌ها اشاره شده‌است از انتهای کتاب جدا کند و در جای مخصوص خودشان در متن کتاب بچسباند. به این ترتیب مخاطب با دنیای نجوم بیشتر آشنا می‌شود.