مرجع

زمین یکی از سیاره‌های منظومۀ شمسی و در حال حاضر تنها سیارۀ قابل سکونت است. کتاب حاضر دربارۀ چگونگی به وجود‌آمدن این سیاره، چرخش آن، درون زمین، سنگواره‌ها، رسوب‌ها، سنگ‌ها، کوه‌ها و لرزش آن اطلاعاتی به مخاطب نوجوان می‌دهد. گنجینۀ زمین، غارهای ژرف، آب و هوای سرکش، جنگل‌های شگفت و دنیای آب از دیگر محتویات کتاب هستند. نویسنده در انتها نیز در بارۀ مراقبت از زمین اطلاعاتی به مخاطب می‌دهد.

دانشمند کسی است که دربارۀ جهان و عملکرد آن مطالعه می‌کند. در کتاب پیش رو، مخاطب با دانشمندان، روش کار آن‌ها، شگفتی‌های علومی مثل ریاضی و درخشش‌های علمی در نقاط جهان آشنا‌ می‌‌شود. شناخت دانشمندانی مثل داوینچی، گالیله و هوک و کشف میکروب توسط او، نیوتن و حرکت، لینه، شیمی‌دانانی مثل بویل و دالتون، فارادی و فیزیک، داروین و نظریۀ تکامل تدریجی، ماری کوری، دانش‌هسته‌ای و عالمان آن و فضاشناسانی مثل هابل، او را با علم و تاریخ آن مواجه‌ می‌کند.

کتاب حاضر دربارۀ خانوادۀ ستارگان، جای انسان در فضا، سیاره‌های بزرگ و کوچک، نقشه‌برداری از ستاره‌ها، محاسبۀ زمان، ستاره‌های سرگردان، اولین تلسکوپ‌ها و چگونگی کار آن‌ها، رصدخانه‌ها و آیندۀ ستاره‌شناسی اطلاعاتی به مخاطب می‌دهد. همۀ این موارد با تصویرهای دقیقی ارائه شده‌اند تا مخاطب را جذب کنند.

آشنایی با واژه‌های مربوط به ترافیک، دانستن مفهوم موضوع حمل ونقل و آگاهی از مقررات آن برای مامفید است.این کتاب فرهنگ‌نامه‌ای است جامع و مختصر که دانش‌آموزان را با حمل و نقل و ترافیک آشنا‌می‌کند تا بتوانند بهتر و سالم‌تر درشهر زندگی کنند. مفاهیم با زبان ساده و همراه با تصویرهای گویا ارائه شده‌اند و در زیر برخی واژه‌ها مطالب تکمیلی آمده‌اند. ترتیب الفبایی در ارائۀ واژه‌ها رعایت شده و در انتهای کتاب نیز فهرست انگلیسی و معادل کلمه‌ها دیده می‌شود. مجموعه‌ای از ده‌ها علامت و نشانۀ مربوط به عبور و مرور که هر روز در اماکن شهری و غیرشهری می‌بینیم، در این کتاب توضیح داده شده‌اند.

مترو یکی از وسایل حمل و نقل دورن شهری امروزی است که مسافران زیادی را جا‌به‌جا می‌کند. استفاده از مترو آداب و مقرراتی دارد که دانستن آن‌ها به استفادۀ بهتر و ایمن‌تر از این وسیله کمک می‌کند. کتاب حاضر راهنمایی است به منظور این کار. راهنمای نقشه‌‌های متروی تهران، مفاهیم تابلوها و علائم ایستگاه‌های مترو، چگونگی تهیه و شارژ بلیط، و آداب سوار و پیاده شدن از مترو در این کتاب تشریح شده‌اند.

محیط زیست به توجه و نگهداری ویژه نیازدارد، درحالی که انسان‌ها ناخواسته در حال نابودی آن هستند. نویسندۀ کتاب حاضر معتقد است کودکان و نوجوانان بهترین افرادی هستند که می‌توانند این خطر را دور کنند. به همین منظور در کتاب خود می‌کوشد مخاطب نوجوان را با معنا و مفهوم محیط زیست، رابطۀ انسان با آن، چهره‌های محیط زیست، عوامل نابودی آن، و همچنین دوستان محیط زیست (کودکان و نوجوانان) آشنا کند تا آنان را برای فرداهای کشور و سازندگی آن تربیت کرده باشد. مطالب کتاب با تصویرها همراه شده‌اند و خسته ‌کننده و یکنواخت نیستند.

این کتاب به معرفی و شرح دوران زندگی محمدبهمن بیگی، از معلمان بزرگ عصر پهلوی، اختصاص دارد. وی مردی از تبار ایل و عشایر قشقایی بود که دعوت به قیام مقدس الفبا یا همان سوادآموزی را در میان عشایر بنیان نهاد و از خود پنج کتاب به یادگار گذاشت که می‌توان از آن‌ها با عنوان «خمسه بهمن بیگی» نام برد. در کتاب حاضر نمونه‌ای از اشعار درسی نیز مشاهده می‌شود.

این فرهنگ‌نامه دربرگیرنده بخش دوم مقاله‌های حرف «ز»، حرف «ژ» و حرف «س» است. در این کتاب 29 نقشه و 65 جدول و نمودار وجود دارد و حدود یک‌سوم مقاله‌ها به کشور ایران اختصاص دارد. ساسانیان، ژیمناستیک، ستاره و سلول از جمله موضوعاتی هستند که در مقاله‌های کتاب به آن‌ها پرداخته شده است.

این فرهنگ‌نامه حاوی 223 مقاله، 660 تصویر، 19 نقشه و 36 جدول با تکیه بر دو حرف «د» و «ز» است و اطلاعاتی درباره موضوعاتی مانند راه‌آهن، رنسانس، ریاضیات، زلزله و سلسله زندیه را در بر می‌گیرد. نکته جالب توجه این است که بیش از 50 درصد از مطالب درباره ایران است. هدف از تدوین این کتاب تقویت غنای فرهنگی نسل نوجوان است.

دانش‌آموزان در هر مقطعی از تحصیل باشند، نیاز دارند از حد خاصی از دانش عمومی مطلع باشند. در این کتاب دانستنی‌های عمومی در زمینه موضوعات مختلف اجتماعی، ‌فرهنگی، ادبی، تاریخی و... به صورت عبارت‌های کوتاه‌ و تک‌واژه‌ای برای توضیح درج شده است.