علوم تربیتی

«جلسه» در اصطلاح اداری به معنای ملاقات با نقشه قبلی و جمع شدن برای انجام دادن کارها است. نگارنده در این کتاب مفهوم جلسه در سازوکار سازمانی را در دو بخش تشریح کرده است. در بخش نخست، پس از توضیح مفاهیم و تعاریف، روش‌های برنامه‌ریزی و مدیریت جلسه‌ها بازگو شده است. در بخش دوم، بهترین روش‌های تصمیم‌گیری و مراحل آن تبیین گردیده است.

کره مانند بسیاری از کشورها، کلید توسعه ملی و سعادت فردی را در ارتقای سطح آموزش می‌بیند. این مطالعه حول دو محور اصلی نوآوری در زمینه سیاست ملی آموزش و نوآوری در سطح مؤسسات آموزشی انجام گرفته است. نگارنده طی هر یک از دو فصل، راهبردهای عملی که منجر به توسعه فرایند آموزش می‌شود را شرح و بسط داده است.

کتاب پیش رو به بررسی روند آموزش و پرورش در دوره‌های 1969 تا 1973 در کشور اندونزی اختصاص دارد. طی این بررسی علاوه بر تجربیات و اصلاحاتی که با موفقیت انجام‌ شده‌اند، شکست‌ها نیز بیان گردیده‌اند. نگارنده در گام اول پژوهش نوآوری‌های مربوط به برنامه‌ریزی، توسعه و ارزیابی آموزشی را شرح داده و در ادامه، رویکرد‌های تازه در مقاطع ابتدایی و متوسطه و آموزش غیررسمی در این کشور را شرح داده است.

مدرسه‌داری فرایندی است که به علم و آگاهی و به خصوص تجربه نیاز دارد. کتاب حاضر به بازنمایی تجربه‌های ارزشمندی از تاریخ آموزش و پرورش معاصر ایران پرداخته است. کتاب در سه بخش شامل «گردش کار، در راه آموزش و در مسیر پرورش» تدوین شده است و نکات فراوانی را از تجربه‌های یک زوج موفق فرهنگی دربردارد. در بخش اول، مخاطب با چگونگی آغاز به کار مدرسه، آماده سازی فضا و ارتباط مدرسه با اولیا مطالبی می‌خواند. در بخش دوم کتاب دربارۀ شیوۀ کار مدرسه در بارۀ همۀ درس‌ها نکات دقیقی آمده است که می تواند بسیار آموزنده باشد. بخش سوم هم به موضوع پرورش و ارتباط با فارغ‌التحصیلان مدرسه و تأثیر آن در روحیۀ دانش‌آموزان می‌پردازد.

نظم و ترتیب یک مشخصه ذاتی و طبیعی در آدمی نیست، بلکه بچه‌ها با الگو گرفتن از والدین و محیط نظم را فرامی‌گیرند. در این کتاب راهکارهایی به والدین آموزش داده شده است که با استفاده از آنها می‌توانند به کودکان مدیریت برنامه‌ها و زمانی که در اختیار دارند را بیاموزند.

بهترین راه آموزش ادب و احترام به کودکان، داشتن رفتار احترام‌آمیز با آنها است. وقتی بچه‌ها احساس محترم بودن را تجربه کنند، به اهمیت آن نیز پی خواهند برد. در کتاب پیش رو، نکته‌ها و روش‌هایی معرفی شده است که با بهره گرفتن از آنها می‌توان ادب را به کودکان آموخت. توصیه‌های درج شده در کتاب علاوه بر تمرین احترام به همسالان، آموزش احترام به مسئولان مدرسه و قانون را نیز در بر دارد.

این کتاب نمونه‌هایی از سرگذشت شخصیت‌های مهم تاریخی را بازگو می‌کند که علی‌رغم چالش‌های زیادی که در زندگی خود داشته‌اند، به موفقیت‌ دست یافته‌اند. در بخش‌های دیگر اثر، روش گام‌به‌گام دستیابی به کامیابی (تعیین اهداف، عادت به مطالعه، سخت‌کوشی، خودباوری و...) معرفی و تشریح شده است. در هر بخش، علاوه بر نقل یک روایت واقعی و سخنی از بزرگان، جدولی از توصیه‌های کلیدی نیز ارائه گردیده است.

کتاب با تکیه بر نظریه‌ها و پژوهش‌های علمی معتبر به معرفی و بررسی راهبردهای مختلف مرتبط با مطالعه، مانند هدف‌گذاری، مدیریت زمان، بهبود حافظه، علامت‌گذاری کتاب و... اختصاص دارد. در فصول پایانی کتاب روش‌های آماده شدن برای آزمون‌ها نیز توضیح داده شده است. تأکید محوری این کتاب، آموختن عمیق مطالب و پرهیز از مطالعه و یادگیری سطحی است.

فلسفه تعلیم و تربیت مفاهیم و پرسش‌های اساسی این حوزه را تحلیل می‌کند و توضیح می‌دهد. در چهار فصل نخست کتاب اطلاعاتی درباره پرسش‌های تربیتی و شیوه‌هایی که فیلسوفان برای پاسخ‌گویی به آنها در نظر داشته‌اند در اختیار خواننده قرار گرفته است. پس از فصل‌های مقدماتی، مفاهیم این حوزه از دیدگاه‌های گوناگون معرفت‌شناسی، اخلاق، فلسفه علم و مانند آن تشریح و بررسی شده است.

اقدام‌پژوهی یک فعالیت علمی و تحقیقی است که هر فرد در حوزه کاری که به آن مشغول است، انجام می‌دهد تا به وضعیت مطلوب‌تری برسد. نگارنده در این جستار شرایط شرکت در برنامه معلم پژوهنده، چارچوب نگارش اقدام‌پژوهی، و نکته‌های مهم در نوشتن آن را شرح می‌دهد. این اثر می‌تواند راهنمای مناسبی برای ارائه طرح‌های اقدام‌پژوهی استاندارد باشد.