بازی و سرگرمی

در جریان بازی، یادگیری به طور غیرمستقیم، لذت‌بخش و عمیق رخ می‎دهد و کودکان می‎توانند کاربردی‎ترین مهارت، اطلاعات، ویژگی‌ها و نگرش را در طول بازی به دست آورند. کتاب با هدف پرورش انواع خلاقیت، مانند خلاقیتِ تجسمی، کلامی، حرکتی، مکانیکی و ذهنی در کودکان پیش از دبستان تألیف شده است و شامل پانزده بازی آموزشی است. بازی‌ها گرچه برای گروه سنی4 تا 6 سال طراحی شده است، اما با مراجعه به بخش تغییرات که پس از توضیح هر بازی آورده شده است، می‏‌توان تغییراتی در بازی اعمال کرد تا برای دانش‌آموزان سال‌های بالاتر هم قابل اجرا باشد.

نیاز کودکان فقط بیشتر دانستن نیست، بلکه در کنار آن و شاید بیشتر از آن، باید به ویژگی‌ها و توانمندی‌های اساسی مجهز شوند که در زندگی روز‌مره و برای دستیابی به موفقیت در همه عرصه‎ها بدان محتاج‌اند. این کتاب شامل بیست بازی آموزشی برای پرورش هوش جنبشی ــ بدنی است. مولفه‌های این هوش عبارت‌اند از: هماهنگی حرکتی، مهارت‌های حرکتی ظریف و درشت، انعطاف‌پذیری جسمی، استقامت و قدرت بدنی، سرعت، تعادل، حرکت و جنب و جوش. در ابتدای هر بازی، توضیحی کلی درباره آن بازی داده شده که درواقع مقدمه‌ای برای شناخت کلیت بازی است. پس از آن، هدف از بازی بیان شده است.

به دلیل رشد بسیار سریع مغز از تولد تا پنج‌سالگی، سال‌های نوپایی دوره‌ای مهم برای کودک است. این کتاب به والدین، مربیان و پرستاران کودک کمک می‎کند تا درک بهتری از فرایند رشد کودک نوپای خود داشته باشند و همچنین پیشنهادهایی برای سرگرمی آن‌ها دارد. کتاب حاضر به برنامه‌ریزی روزانه برای رشد کودک در این دوره کمک می‎کند. «بازی‌های حسی»، «مهارت‌های حرکتی درشت»، «فعالیت‌های هنری» و «فعالیت‌های بدون ریخت و پاش»، ازجمله بخش‌های این کتاب هستند.

این کتاب کوشیده است بازی‌هایی را معرفی کند که در خانه می‌توان انجام داد. بازی‌ها در پنج دسته تفکیک شده‌اند: توپی، هیجانی، تمرکز افزا، خیلی هیجانی و بازی‌های بچه‌های کوچک‌تر. بیشتر بازی‌ها دو نفره انجام می‌شوند و تعداد کمی نیز چند نفره. در هر صفحه از کتاب یک بازی معرفی و توضیح داده شده‌است. یک بزرگ‌تر باید توضیح بازی را بخواند و وسایل لازم را مهیا کند تا بچه‌ها بتوانند بازی کنند.

این کتاب کمک می‎کند تا مهارت‌های به کارگیری مداد در کودک پرورش یابد. این کار از طریق دنبال کردن مسیرهای واضحی که در ماز دیده می‌شوند، انجام می‌شود. از آنجا که کتاب شامل تصاویر سه‌بعدی مختلفی مثل شهر و خیابان و پارک است، انجام این فعالیت‌ها برای کودک جذاب است. چنین تمرین‌هایی همچنین کمک می‎کند تا توانایی تمرکز در کودک شما پرورش یابد، مهارتی که برای تحصیل و یادگیری بسیار مهم است. والدین می‎توانند در پایان هر تمرین که درست انجام شده است، برای تشویق او کلمات تشویق‌آمیز یا برچسب بچسبانند.

این کتاب کمک می‎کند تا مهارت‌های پایه به کارگیری مداد در کودک پرورش یابد. این کار از طریق دنبال کردن مسیرهای مشخص و واضحی است که در ماز دیده می‎شوند. مازهای ساده این فرصت را برای کودک فراهم می‎کنند که با ترسیم خطوط، به صورتی خلاقانه، چگونگی استفاده از مداد را تمرین کند. این مهارت‌ها برای نوشتن حروف و اعداد، ضروری هستند. این فعالیت همچنین توانایی تمرکز در کودک را تقویت می‎کند.

این بازی فکری حاوی بیست جفت کارت است و می‎توان آن را دونفره یا چندنفره بازی کرد. روی هر جفت کارت، حیوانی به تصویر کشیده شده است. ابتدا کارت‌ها بُر زده شده و از پشت روی میز چیده‌ می‌شوند. بازیکن اول دو کارت را برمی‎گرداند، اگر کارت‌ها شبیه هم باشند، آن‌ها را برای خود برمی‎دارد و بازی را ادامه می‌دهد. در غیر این صورت، کارت‌ها را سر جای خود می‌گذارد. تمام بازیکن‌ها باید به حافظه خود بسپارند که هر کارت تصویر کدام حیوان بوده است. بازی ادامه می‌یابد و در پایان، بازیکنی که کارت‌های بیشتری دارد، برنده بازی است.

بازی نقش مهمی در رشد و تکامل فردی کودکان ایفا می‌کند. کتاب حاضر شامل تعداد زیادی بازی است که بر اساس ویژگی‌هایی مثل محل اجرای بازی یا وسایل مورد نیاز بخش‌بندی شده‌اند. در ابتدای هر بخش، مطالب آن بررسی می‌شود. سپس در توضیح هر بازی، آموزش و دستورالعمل کامل انجام آن می‌آید. جزئیات بازی نیز به طور مختصر مرور می‌شود. قوانین بازی‌ها و شیوۀ انجام آن‌ها با توجه به شرایط مخاطبان قابل تغییرند.

در بازی نمایشی، علاوه بر بازی و سرگرمی‌، ایفای نقش نیز تمرین می‌شود. در این کتاب 101 بازی و فعالیت با موضوع بازی‌های نمایشی عرضه شده‌است. ابتدا معنای اصطلاحات نمایش، اجرا و بازی و نیز توضیحاتی دربارۀ عناصر بازی و چگونگی گسترش بازی به صورت اجرای نمایشی آمده‌است. سپس بازی‌های نمایشی در 10 تم (بی‌صدا، داستانی، صدادار، همراه با وسایل، همراه با ماسک، عروسکی، همراه با لباس و متنی) معرفی شده‌اند. در مقدمۀ بازی نحوۀ انجام آن شرح داده شده‌است. بازی‌ها به تدریج مشکل می‌شوند و می‌توان آن‌ها را با هم ترکیب کرد.

مجموعه بازی‌های این کتاب، فرصت‌هایی را برای یادگیری سریع در کودکان خلق می‌کند. این بازی‌ها به کودکان نشان می‌دهد که فرآیند یادگیری می‌تواند جذاب و شاد باشد. بازی‌های کتاب، این توانایی‌ها را دربرمی‎گیرد: داستان‌سرایی، خیال‌پردازی، زبان، حافظه، موسیقی، مشارکت‌های جسمی و... . همچنین این بازی‌ها باعث رشد مهارت‌های زیر می‌شود: مهارت‌های بصری، تفکر انتقادی، توان آزمایش، تفکر خلاق، بیان هنری، مهارت گوش دادن و... . شایان ذکر است که بازی‌ها در چهار بخش کلی تدوین شده‌اند. ۱ـ بازی‌های داخل اتومبیل، ۲ـ بازی‌های داخل خانه، ۳ـ بازی‌های بیرون خانه، ۴ــ بازی‌های بین راه.