علوم تجربی

این کتاب از مجموعه کتاب‎های «کاربرگ هفتگی» است که با هدف مرور آموخته‌ها طی هفته و ارزیابی آن‌ها، برای درس علوم تجربی پایه نهم تدوین شده است. «مفاهیم مواد»، «رفتار اتم‌ها با یکدیگر»، «حرکت»، «فشار» و «ماشین‌ها» از مباحث مطرح برای انجام آزمایش‌ها و تمرین‌های کتاب حاضر است. پرسش‌ها به شکل‌های گوناگون مانند پر کردن جای خالی، پر کردن جدول مفهومی، سؤال‌های تصویری، تفسیر نمودار و... تنظیم شده است.

جانوران در نژادها و گونه‌های مختلف روی کره زمین زندگی می‌‏کنند. بعضی از آن‎ها در بیابان‌های گرم و سوزان، برخی در یخ‎های قطبی و بعضی در میان علفزارهای سرسبز. این کتاب درباره حیوانات مناطق مختلف توضیح می‏‌دهد تا به ما یادآوری کند که جانوران نیز مخلوقاتی ارزشمندند و باید در کنار ما با آرامش زندگی کنند. «جانوران ساوانا»، « جانوران جنگل‎های بارانی استوا»، «جانوران جنکل‌های پهن برگ و سوزنی برگ»، «جانوران ناحیه قطبی و تاندورا»، «جانوران صحرا» و «جانوران منطقه آلپ» بخش‌های مختلف کتاب را تشکیل می‌دهند.

فعالیت‌های روزانۀ ما در کرۀ زمین، تأثیر بسیاری بر آن می‌گذارد. این کتاب شیوۀ زندگی سبز و تغذیۀ سبز، راهکارهای مهم در توسعۀ پایدار، صرفه‌جویی در مصرف انرژی و استفاده از محصولات غذایی ارگانیک و محلی را برای سالم‌سازی کرۀ زمین پیشنهاد می‌کند. نهضت زندگی سبز، انتخاب و مصرف انرژی، چهار اصل زندگی سبز، اقدامات عملی در این راه و نحوۀ مشارکت ما در این زمینه، موضوعات اصلی کتاب هستند.

زندگی پایدار بر استفاده از منابع طبیعی زمین تأکید می‌کند. استفادۀ بهینه از انرژی، صرفه‌جویی در مصرف انرژی، استفاده از منابع جایگزین و انرژی‌های پاک و بازیافت از جمله شیوه‌های کارامد برای توسعۀ پایدار و زندگی پایدار محسوب می‌شوند. انرژی و محیط زیست، استفاده از منابع انرژی پاک، چگونگی زندگی سبز در خانه و مدرسه، و نحوۀ مشارکت در این زمینه، موضوعات اصلی کتاب هستند.

رد پای کربن مجموعه‌ای از گازهای گلخانه‌ای است که هر فرد در محیط پخش می‌کند. استفاده از سوخت‌های فسیلی گاز کربن دی اکسید را وارد جو زمین می‌کند. این کتاب، در پی توضیح در این باره، استفاده از روش بازیافت، وسایل حمل و نقل عمومی به جای اتومیبیل شخصی و جلوگیری از اتلاف انرژی را از جمله شیوه‌های کاهش رد پای کربن معرفی می‌کند. چگونگی تشکیل گازهای گلخانه‌ای، خرید کربن برای کاهش کربن و مشارکت در این زمینه، از جمله موضوعات کتاب هستند.

شرایط آب و هوایی کرۀ زمین مدام در حال دگرگونی است. کتاب حاضر تاریخچه‌ای از تغییر آب و هوا ارائه می‌دهد و در توضیح چگونگی و علت این تغییرات برمی‌آید. به همین خاطر، ابتدا مفهوم انرژی را در این باره شرح می‌دهد و سپس از اثر گلخانه‌ای و انقلاب صنعتی و انقلاب کشاورزی سخن می‌گوید. راهکار کشورهای در حال توسعه در این باره، چاره‌جویی برای حل مشکل کربن و زندگی بدون نفت خام و ذغال سنگ از جمله موارد مطرح‌شده در کتاب هستند.

همۀ جانداران روی کرۀ زمین منبع تولید انرژی‌اند و شکلی از انرژی محسوب می‌شوند. زیست توده از گیاهان و حیوانات و فضولات دامی و انسانی با منشأ آلی به دست می‌آید. این کتاب دربارۀ انواع منابع انرژی زیست توده و استفادۀ هر چه کارامدتر از آن‌ها بحث می‌کند که یکی از راهکارهای تولید انرژی پایدار برای تأمین انرژی مورد نیاز در آینده است. تاریخچۀ زیست توده، دست‌یافتن به انرژی، حالت جامد زیست توده، تخمیر برای تولید سوخت، مشکلات و فایده‌های استفاده از زیست توده، و آیندۀ این انرژی، موضوعات اصلی کتاب هستند.

حل معما، قرن‎ها یکی از محبوب‎‌ترین سرگرمی‎ها بوده است. بسیاری از بهترین سؤال‌ها، ترکیب‎هایی غیرمحتمل و ساختگی از شرایط هستند و با تعلیقی همراهند که ناشی از ناباوری خواننده است. دسته دیگری از معماها، تمرین‌هایی در سطح ریاضیات دبیرستان هستند و دسته آخر هم معماهایی کلاسیک و قدیمی. این کتاب مجموعه‎ای از معماهای علمی است که در پایان کتاب به آن‌ها پاسخ‌ داده شده است.

معماهای علمی و کشف علت پدیده‌های بدیهی اطراف، همواره انسان‌های کنجکاو را به اندیشه واداشته است. محتوای کتاب حاضر عبارت‌است از تعداد زیادی معمای علمی فیزیکی. در بخش اول کتاب معماها مطرح شده‌اند و در بخش بعدی جواب‌ها آمده‌اند. معماها از دنیای واقعی برگرفته شده‌اند و علم می‌تواند پاسخ آن‌ها را تشریح کند.

می‎توان به پرسشی که در عنوان کتاب مطرح شده است، پاسخ کوتاهی داد؛ اما پاسخ مفصل و راه‎حل هیجان‎انگیزی که در کتاب ارائه شده است، به مراتب شگفت‌انگیزتر و پیچیده‌تر است و مملو از مفاهیم چالش‌برانگیز. برای حل این معماها هیچ زمانی وضع نشده است؛ اما هرچه سریع‎تر حل شوند، موفقیت بیشتری احساس می‎شود. «چگونه روی کوه یخ زنده می‎مانید؟ » و «آب چگونه می‏‌تواند به مرتفع‎ترین سرشاخه‎های درخت برسد؟ » ازجمله این معماها هستند.