علوم تربیتی

کتاب «خشت نو» حاوی بیانات رهبر شهید انقلاب‌اسلامی درباره‌ی آموزش و پرورش است که مجموعه‌ای جامع از نقشه، طرح و راهبردها و سیاست‌های نظام در امر تحول بنیادین آموزش‌وپرورش را شامل می‌شود. این اثر با رجوع به تمامی بیانات، پیام‌ها و ابلاغیه‌های معظم‌له از ابتدای دهه 60 تا سال 1401، تدوین شده‌ است.
کتاب حاضر مشتمل بر چهار فصل است: گفتار اول: جایگاه و کارکرد آموزش و پرورش در جامعه؛ گفتار دوم: لزوم و ضرورت تحول در آموزش و پرورش؛ گفتار سوم: معنا و مختصات تحول در آموزش و پرورش؛ گفتار چهارم: ضروریات و بایسته‌های تحول در آموزش و پرورش.
در گفتار اول، جایگاه و اهمیت نهاد آموزش‌وپرورش بررسی شده که مبنایی برای درک ضرورت تحول در گفتار دوم فراهم می‌آورد. مخاطب با درک نقش حساس این نهاد در سرنوشت جامعه، به اهمیت تحول و تعالی آن پی برده و با دغدغه‌ای آگاهانه به مطالعۀ ضرورت تحول می‌پردازد. سپس در گفتار سوم، معنای تحول از دیدگاه معظم‌له و ملاحظات مربوط به چیستی آن تبیین شده است. در ادامه، گفتار چهارم به چگونگی محقق ساختن تحول و بایدها و نبایدهای این فرآیند اختصاص یافته است. این بخش که هستۀ اصلی کتاب محسوب می‌شود، حاوی حدود هشتاد توصیۀ کاربردی برای اصلاح، تعالی و کارآمدسازی آموزش‌وپرورش است.

کتاب «تربیت کودک» اثری پژوهشی و کاربردی است که با هدف تجهیز مربیان، معلمان، طراحان آموزشی و برنامه‌ریزان عرصه‌ی تربیت کودک و نیز یاری‌رسانی به والدینی که دغدغه‌ی تربیت اسلامی فرزندان خود را دارند، منتشر شده است. این کتاب، الگویی جامع و عملی برای تعلیم و تربیت در دوره‌ی کودکی بر پایه‌ی اندیشه‌های نورانی حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای (مدّظلّه‌العالی) ارائه می‌دهد. در این اثر، موضوعاتی همچون: عرصه‌ها و اهداف تربیت؛ اصول تربیت در دوران کودکی؛ رویکردهای طراحی برنامه‌ی آموزش کودک؛ و ضوابط تولید محصولات آموزشی و تربیتی کودک به شکلی منسجم و علمی بررسی شده‌اند. این کتاب دربردارنده‌ی مباحث نو و منتشرنشده‌ی رهبر شهید انقلاب اسلامی حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای (مدّظلّه‌العالی) در حوزه‌ی تربیت کودک است و با بهره‌گیری از نظارت و مشاوره‌ی متخصصان حوزه‌ی کودک تحقیق و تدوین شده است. این اثر مرجعی ارزشمند برای والدین، معلمان و طراحان برنامه‌های تربیتی کودکان به شمار می‌آید.

این کتاب راهنمایی کامل برای والدینی است که می‌خواهند فرزندان خود را با احساس نیرومند خویشتن‌آگاهی، همدلی و تاب‌آوری بزرگ کنند. این کتاب ابزارهای عملی، راهبردها و توصیه‌هایی ارائه می‌دهد که به والدین کمک می‌کند با تزریق ویژگی‌های شخصیتی و ارزش‌های مثبت، مراحل رشد کودک خود را هدایت کنند. این کتاب شامل 55 فصل است و هر فصل جنبه متفاوتی از فرزندپروری را پوشش می‌دهد که به رشد و توسعه همدلی، استقلال و تاب‌آوری کمک می‌کند.

نوجوانی دوره‌ای بین کودکی و جوانی می‌باشد و فرزند از دوران کودکی خارج شده است ولی هنوز به دوره جوانی وارد نشده و این دوره حدوداً نه سال به طول می‌انجامد. نویسنده در این کتاب تلاش می‌کند نگاه والدینی که از رسیدن فرزندشان به سن نوجوانی «می‌ترسند» را تغییر دهد. نویسنده تأکید دارد که نوجوانی نباید به عنوان یک دوره پرخاشگری یا بحران‌خیز دیده شود، بلکه باید به عنوان «بهار شکوفایی هویت» نگریسته شود. این کتاب راهنمایی کاربردی برای والدین و مربیان درباره تربیت نوجوان، مدیریت احساس تنهایی، چالش‌های عاطفی و توصیه‌های قرآنی و روایی در دوران حساس نوجوانی است.

این کتاب جلد اول از مجموعه تفکر سیستمی برای کودکان و نوجوانان، راهنمایی الهام‌بخش برای معلمان، مربیان و والدینی است که به دنبال روش‌های خلاقانه برای آموزش مفاهیم تفکر سیستمی از طرق قصه و درک تعاملات پیچیده در محیط‌های طبیعی و اجتماعی به کودکان هستند. این جلد، پس از آموزش مفاهیم پایه تفکر سیستمی به معلمین و والدین نکات آموزشی سیستمی قصه‌های 13 گانه مجموعه آموزش تفکرسیستمی از طریق قصه را برای کار با کودکان توسط والدین و معلمین واکاوی می‌کند. جلد دوم این مجموعه برای آموزش تفکر سیستمی برای نوجوانان طراحی شده است.

در این کتاب، روایت‌هایی به تصویر کشیده شده که در آنها، معلم‌ها در لحظات نفس‌گیر تصمیم‌گیری، بر سر دوراهی‌های سخت قرار گرفته و دست به انتخاب زده‌اند. بعد از خواندن هر روایت و فهمیدن نتایج حاصل شده از تصمیم معلم، به نظرات اساتید برجسته تعلیم و تربیت، درباره روایت‌ها می‌رسیم که هر کدام از یک زاویه منحصر به موضوع پرداخته‌اند. روایت‌کاوی موجود در کتاب، به مخاطبان عزیز کمک می‌کند ظرفیت تجزیه و تحلیل خود را توسعه دهند. کتاب دارای ده روایت است.

در این کتاب، روایت‌هایی به تصویر کشیده شده که در آنها، مدیران در لحظات نفس‌گیر تصمیم‌گیری، بر سر دوراهی‌های سخت قرار گرفته و دست به انتخاب زده‌اند. بعد از خواندن هر روایت و فهمیدن نتایج حاصل شده از تصمیم مدیر، به نظرات اساتید برجسته تعلیم و تربیت، درباره روایت‌ها می‌رسیم که هر کدام از یک زاویه منحصر به موضوع پرداخته‌اند. روایت‌کاوی موجود در کتاب، به مخاطبان کمک می‌کند ظرفیت تجزیه و تحلیل خود را توسعه دهند. کتاب دارای ده روایت است.

نویسنده این کتاب با تأثیری که از خواندن کتاب «استادان و نااستادانم» نوشته عبدالحسین آذرنگ گرفته سعی کرده است با شیوه همان کتاب، با کمک تنی چند از معلمان دیگر سرگذشت‌نامه معلمان خود را بنویسند که حاصل آن کتاب «معلمان و نامعلمانم» شده است. هدف نویسنده بیان تأثیرات مثبت و منفی آموزگاران، دبیران و استادان بر زندگی دانش‌آموزان و دانشجویان بوده است. در این اثر، نویسندگان خاطراتی از معلمان تأثیرگذاری نقل کرده‌اند که مسیر زندگی آن‌ها را شکل داده‌اند؛ خاطراتی که می‌تواند تلنگری برای هر معلم باشد تا به اهمیت نقش خود در زندگی دانش‌آموزان بیشتر بیندیشد.

این اثر به دنبال آن است که نشان دهد چگونه با آموزش میانجی‌گری می‌توان از بروز تنش‌ها و خشونت‌های رفتاری در مدارس کاست و محیط یادگیری را سالم‌تر و انسانی‌تر کرد. این کتاب با رویکردی علمی و تربیتی نوشته شده و هدف آن گسترش فرهنگ گفت‌وگو، همدلی و رفتارهای مسالمت‌آمیز در محیط‌های آموزشی است. کتاب در چند بخش تنظیم شده که معمولاً شامل موارد زیر است: 1. مفهوم تعارض و انواع آن در مدرسه‌ها، 2. تعریف میانجی‌گری و اصول آن، 3. مهارت‌های لازم برای میانجی‌گر موفق (مثل گوش دادن فعال، بی‌طرفی، همدلی)، 4. تکنیک‌های عملی برای اجرای میانجی‌گری میان دانش‌آموزان، 5. نمونه‌های واقعی از میانجی‌گری در مدارس ایران و جهان و 6. پیشنهادهایی برای نهادینه‌سازی فرهنگ گفت‌وگو در مدرسه

این کتاب به بررسی پیوند میان روان‌شناسی و آموزش مذهبی می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه مفاهیم روان‌شناختی می‌توانند در فهم بهتر فرایند تربیت دینی، رشد باورها، شکل‌گیری نگرش‌های مذهبی و شیوه‌های آموزش مؤثر به کار روند. نویسنده در این کتاب می‌کوشد پیش‌نیازهای مفهومی لازم را برای آن‌که کودکان خردسال آموزش‌های مذهبی را یاد بگیرند شناسایی کرده و چالش‌هایی را که کودکان و معلمان در فرایند آموزش مذهبی با آن مواجه‌اند به‌روشنی بیان کند.