علوم تربیتی

نقش والدین در همراهی با فرزند مدرسه‌ای‌شان انکارناپذیر است. اما با تغییرات کتاب‌های درسی دورۀ ابتدایی و رویکردهای جدید، والدین به منبعی احتیاج دارند تا از اهداف و چگونگی برنامه‌های جدید درسی اطلاع بیشتری کسب کنند. کتاب حاضر می‌کوشد در پنج فصل به این موضوع بپردازد و والدین دانش‌آموزان پایۀ اول دبستان را با نکاتی دربارۀ تربیت آشنا کند. در فصل اول این کتاب کلیات موضوع و اصول تربیت مطرح می‌شوند. نقش خانواده در سند تحول بنیادین آموزش و پرورش و ساحت‌های شش‌گانۀ تربیتی سند تحول از مباحث این فصل هستند. در فصل دوم اهمیت مطالعۀ رشد در گسترۀ عمر و سپس برنامه‌های درسی دورۀ ابتدایی بررسی شده است. مبانی نوین تعلیم و تربیت و هوش‌های چندگانه، و معرفی منابع وسایت‌های مرتبط نیز در فصل‌های بعد آمده‌اند.

آموزش در قرن بیست و یکم به معلمان کارامد و ماهر نیاز دارد. کتاب حاضر راهنمایی است به این منظور و می‌کوشد رهنمودهایی به معلمان ارائه دهد. در فصل اول کتاب، موضوع شایستگی معلمان تببین و چارچوب‌های کلی آن مطرح می‌شود. آشنایی با دانش تخصصی معلمان و استانداردهای آن نیز در این فصل آمد‌ه‌است. در فصل دوم شایستگی تدریس و مؤلفه‌های آن، و نیز استاندارهای تدریس بیان و تشرح شده‌اند.

خوش‌فکری؛ یعنی پرورش مهارت‌های فردی و تبدیل آن به بهترین توانایی. در این اثر با تاکید بر اینکه شیوه تفکر افراد موفق را می‌توان آموخت، روش‌های تغییر تفکر و نگرش مثبت و بهتر اندیشیدن با بهره‌گیری از سخن بزرگان آموزش داده شده است.

ارزشیابی کیفی توصیفی شیوه‌ای از ارزشیابی است که اگر به درستی انجام شود، شناخت کاملی از رفتار و عملکرد فراگیرنده به دست می دهد. کتاب حاضر در فصل اول کلیات و ماهیت ارزشیابی کیفی توصیفی را بررسی می کند و در فصل بعد چگونگی این ارزشیابی را با توجه به ابزارهای آن (آزمون‌های عملکردی، خودسنجی، سنجش مشاهده‌ای، آزمون‌های کتبی، پرسش و پاسخ، پروژه و پوشۀ کار) توضیح می‌دهد. مباحث فصل سوم به بازخورد اختصاص دارند و فصل چهارم نیز نگاهی گذرا به آیندۀ این نوع ارزشیابی دارد.

انسان‌ها این قابلیت را دارند که اهداف ارزشمندشان را برای سال‌ها حفظ و پیگیری کنند. بیشتر وقت‌هادست‌یافتن به اهداف به بهای سرکوب امیال آنی و تقویت اراده میسر می‌شود.کتاب حاضر شناخت بهتری از قدرت اراده و به کارگیری آن به مخاطب ارائه می‌کند و ضمن بیان روان‌شناسی خویشتن‌داری، فواید خودانگیزشی را شرح می‌دهد و تمرین عادت‌های خوب را توصیه می‌کند.

در این اثر ضمن بررسی معنا و مفهوم دیالوگ از دیدگاه فلاسفه و اندیشمندان، به توضیح اصول و مبانی آن پرداخته شده است. همچنین به نقش دیالوگ در حوزه تعلیم و تربیت به طور مفصل اشاره شده و مفهوم آن به صورت بنیادین مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است.

تاب‌آوری به توانمندی‌ها و قدرت‌هایی می‌پردازد که افراد، خانواده‌ها و جوامع را قادر می‌سازد تا بر گرفتاری‌ها و مشکلات فائق آیند. در این کتاب با اتخاذ رویکردی کل‌نگر، تاب‌آوری در سه سطح فردی، خانوادگی و اجتماعی در ابعاد مختلف بررسی شده است. همچنین در انتهای کتاب، جهت سهولت در انجام پژوهش‌های مرتبط با تاب‌آوری، سه پرسشنامه در سه مقیاس سنجش گنجانده شده است.

سرعت و شتاب زندگی امروز نباید فرصت کودکی‌کردن را از کودک بگیرد. کتاب حاضر نقدی است بر تعلیم و تربیت دنیای مدرن که بیشتر در کشورهای پیشرفته جریان دارد. این اثر در 10 فصل، پس از شرح مستندی از گرفتاری والدین، دربارۀ یادگیری طبیعی کودکان، بازی با اعداد، زبان، خواندن و نوشتن، هوش، رشد خود‌انگاره و هوش اجتماعی به تفصیل بحث می‌کند. نویسندگان پس از آسیب‌شناسی وضع کنونی نشان می‌دهند که بازی همچنان کورۀ یادگیری است و آنچه کودکان از آن محروم شده‌اند، فرصت بازی‌کردن است. کتاب دربارۀ هر موضوع به طور علمی صحبت می‌کند و سپس با ارائۀ نمونه‌های واقعی از زندگی واقعی، آن را به چالش می‌کشد و راه‌های مفیدی پیش پای مخاطب قرار می‌دهد.

چند پایه‌بودن کلاس‌های بعضی مدارس روستایی را می‌توان فرصت قلمداد کرد. کتاب حاضر نگاهی تحقیقی به پنج مقاله دارد که در زمینۀ مدارس چند پایه انجام شده‌اند. در بخش اول کتاب با عنوان «ویژه‌نامۀ کلاس‌های چندپایه» پنج مقاله از پژوهشگران جهانی چندپایه به تفصیل آمده است. در بخش دوم نیز چکیدۀ حدود 20 مقاله در همین موضوع گنجانده شده است. در انتهای کتاب نیز واژه‌نامه‌ای همراه با ترجمۀ انگلیسی کلمات آمده است.

خواندن تجربه‌های مدرسه‌داری می‌تواند به بهتر شدن کیفیت کار معلمان کمک کند. کتاب حاضر روایت آموزگاری موفق است که هم توصیف دقیق ویژ‌گی‌های شناختی، عاطفی و اخلاقی کودکان را در مراحل متفاوت رشد شامل می‌شود و هم چگونگی رابطۀ معلم با آن‌ها را. این آموزگار از بچه‌های مهد کودک سخن می‌گوید؛ هم از سن شکل‌گیری تصویرسازی ذهنی آن‌ها و مراحل اندیشیدن، احساس‌کردن و اراده ‌کردن و هم از آموزش خلاق. نویسنده در عین حال که نشان می‌دهد چگونه از بیان داستان‌های ملی و تاریخی و اجرای نمایش‌های کلاسی، روح شجاعت و معنویت در بچه‌ها شکوفا می‌شود، موضوع نوجوانی و خصوصیات این دوره را نیز با خواننده در میان می‌گذارد.