متوسطه نظری

آسیب‌های اجتماعی مهلک‌ترین افت و عامل تهدید‌کنندۀ هر جامعه در ابعاد بهداشتی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و روانی است. در این دوره، یکی از نمودهای آسیب‌های روانی، اعتیاد به مواد مخدر و روان‌گردان است. در این کتاب، علاوه بر تعریف مفاهیم مرتبط با مواد مخد و روان‌گردان، سابقۀ تقنینی و باورهای غلط در این خصوص مطرح شده‌اند. نشانه‌های بالینی مصرف هر نوع و روش‌های مصرف نیز به تفصیل آمده‌اند.

بدن انسان دستگاه پیچیده و شگفت‌انگیزی است که همۀ بخش‌های آن با نظم خاصی کار می‌کنند. در این کتاب مخاطب متوجه می‌شود بدن انسان از آب و مایعات، سلول‌ها، و دستگاه‌‌هایی تشکیل شده‌است. در بخش استخوان‌ها و ماهیچه‌ها نیز جمجمه و صورت، بافت استخوانی، محور مرکزی بدن، مفاصل، دستگاه ماهیچه‌ای و فیبر ماهیچه معرفی می‌شوند. در قسمت سیستم‌ها و ارگان‌های داخلی، دستگاه‌هایی از جمله گردش خون، تنفس، ادراری، تناسلی و گوارش بررسی شده‌اند. حواس و گفتار در فصلی جداگانه مطرح شده‌اند و مراکز کنترل بدن نیز بخش انتهایی کتاب هستند. کتاب در واقع دایرةالمعارفی است از بدن انسان و تصویرهای دقیق آن به فهم مطالب کمک می‌کنند.

بدن انسان و کارکرد دستگاه‌های آن بخشی از علم تجربی را تشکیل می‌دهند. کتاب حاضر این اندام‌ها و دستگاه‌ها را معرفی می‌کند. قلب، تنفس، گوارش و هضم، کبد و کلیه‌ها، دستگاه عصبی، تولید مثل، حواس ، دستگاه اسکلتی و دستگاه ایمنی از جمله مواردی هستند که در این کتاب با جزئیات مطرح و توضیح داده شده‌اند. در انتهای کتاب واژه‌نامه‌ای الفبایی دربارۀ لغات مهم آمده است. این کتاب در واقع مرجعی دربارۀ بدن انسان است و تصویرهای بزرگ و دقیق و نیز پوستر ضمیمۀ کتاب، به فهم مطالب آن کمک می‌کنند.

نجوم از جمله علومی است که برای جوانان بسیار جذاب است. کتاب حاضر دانش‌نامه‌ای است دربارۀ علم نجوم. کتاب در هشت بخش به موضوعات نجومی و جزئیات هر موضوع نجومی پرداخته است: منظومۀ شمسی (جذب شدن توسط سیاره، سیارات، بقایای مواد سیارک‌ها و شهاب‌ها)؛ زمین و ماه (سیارۀ آبی رنگ، حرکت‌ها و مختصات، جزر و مد، و خسوف و کسوف)؛ تسخیر فضا (آژانس‌های فضایی و فضاپیماها)؛ پرواز در فضا (موشک‌ها، شاتل و فضانوردی)؛ اکتشافات دنباله‌دار (مدارهای ماهواره‌ای، کاوشگرها، زباله‌های فضایی)؛ دیدن دنیاهای دیگر، فضانوردی کاربردی و مشاهده جهان (شامل نظریه‌های ستار‌ه‌شناسی).

شناخت وظایف و ویژگی‌های یاددهنده به معلم کمک می‌کند بهتر به تدریس بپردازد. این کتاب در سه فصل این ویژگی‌ها را در دو دستۀ کلی (عمومی و اختصاصی) بررسی می‌کند. در فصل اول، مباحثی مثل شناخت خود، نظریه‌های یادگیری، ارتباط و تأثیر آن در یادگیری، اهمیت زمان و شناخت ابعاد و سبک‌های یادگیرنده مطرح می‌شوند. در فصل دوم نیز اصول کلی آموزش و روش‌های تدریس مورد نظر بوده‌اند. طبقه‌بندی اهداف آموزشی، آزمون‌های پیشرفت تحصیلی و عملکردی، و شرایط اجرای آزمون‌ها نیز در فصل آخر عنوان شده‌اند.

تعلیم و تربیت مقوله‌ای است که برای رسیدن انسان به سعادت مورد توجه قراردارد. کتاب حاضر ابتدا مبانی تعلیم و تربیت اسلامی را برای خواننده بازگو می‌کند. سپس ماهیت و نیاز انسان به تعلیم و تربیت را بررسی می‌کند و پس از آن به تعریف تعلیم و تربیت می‌پردازد. در ادامه، از تطهیر و تزکیه می‌گوید. تعلیم تربیت اسلامی کودکان از راه تشویق، و سپس از راه رغبت، و ارکان اخلاقی جهت‌ساز در جامعه، فصل های بعدی کتاب هستند.

ایران به عنوان یکی از تابعان اصلی و قدیمی حقوق بین‌الملل در منطقۀ خاور میانه، انواع متفاوتی از ناملایمات مثل جنگ، فشارهای سیاسی و تحریم‌های اقتصادی را تجربه کرده‌است. یکی از مهم‌ترین آن‌ها جنگ و پس از آن پروندۀ هسته‌ای بود. این کتاب در صدد بررسی جزئیات اصول سازمان ملل متحد دربارۀ تهدیدات نظامی است. ابعاد حقوقی تهدید نظامی، شامل «مفهوم و مشروعیت آن در حقوق بین‌الملل، نقش سازمان‌ها در پیشگیری از آن، و آثار حقوقی تهدید بر اعتبار و اجرای تعهدات» موضوع بخش اول کتاب است. در بخش دوم نیز ابعاد امنیتی تهدید نظامی و تأثیر آن بر امنیت سیاسی، زیست محیطی و فرهنگی و اجتماعی بررسی شده است.

فهم حدیث شیعه به منبعی چون قرآن نیاز دارد. کتاب حاضر چگونگی فهم روایات با بهره‌گیری از قرآن کریم را بررسی می‌کند. قرآن در جلوگیری از برداشت‌های اشتباه و بدفهمی‌ نیز نقش دارد. کتاب حاضر، همچنین، علاوه بر بررسی آثار حدیثی گذشتگان، احادیث را با رویکرد قرآنی نیز بررسی کرده و نمونه‌هایی از نقش آفرینی قرآن در تبیین روایات را آورده است. «مبانی بهره‌گیری از قرآن در روایات، نقش قرآن در نقد حدیث، نقش قرآن در آسیب‌زدایی از احادیث و روش‌های بهره‌گیری از قرآن در فهم حدیث» از فصل‌های کتاب هستند.

کتاب با نگاهی کلی به تاریخ اخباری‌گری، شخصیت‌های برجستۀ آن و واکاوی مبانی فکری آنان آغاز می‌شود و اخباریون را به سه گروه «محض، اصول گرا و اصولی اخبارگرا» تقسیم می‌کند. در پی آن، برخی موضوعات علم قرآن مثل تحریف ناپذیری قرآن، آیات محکم و متشابه، تأویل و تفسیر، و قرائات قرآن را از منظر اخباریون بازمی گوید. تحلیل و نقد مبانی تفسیری اخباریون و روش‌های تفسیر ایشان بخش اصلی و بررسی پیامدهای مثبت و منفی رویکرد اخباری گری نیز پایان بخش کتاب است.

هفت اورنگ جامی آکنده از مباحث انسان‌شناسی و عرفان اسلامی است. مبانی کلیدی انسان شناسی در مکتب عرفان و اصطلاحات مهم دیگر در درمجموعۀ حاضر بررسی شده اند. این کتاب جلد دوم از این مجموعه‌ است. جلد دوم، در فصل اول، مباحث کلیدی انسان‌شناسی، اعم از مقام عقل، جزوی بودن عقل، مقام ولی و اهل بیت، ارکان ولایت را مطرح‌می‌کند و به طور مفصل شرح می‌دهد. در فصل دوم نیز اصطلاحات پربسامد عرفانی در هفت‌اورنگ (فقر، فنا، صبر، شکر، ذکر، عدل، رضا، جبر و اختیار) مطرح شده‌اند.