نقد ادبی-آموزش ادبی

این کتاب در وهله نخست قصد دارد به صورت کلی مبتنی بر پژوهش‌های شعر کودک و نوجوان در ایران، مهم‌ترین خلأهای پژوهشی شعر کودک، نظریه‌های شعر کودک و... را ارائه دهد. سپس با هفت رویکرد استدلالی، استنادی، ساختاری، روشنگری، ابزارشناسی، شناخت میان‌رشته‌ای و مخاطب‌شناسی کتاب‌های پژوهشی شعر کودک و نوجوان را بررسی کند.

نویسندگان در این کتاب به دامنه ای از مساله های نظری و کاربردی روانشناسی رشد می پردازند. به زعم نگارندگان هدف نگاهی گسترده به نظریه های رشد کودک است، البته کاربرد را نیز فراموش نکرده اند.
کتاب در 12 بخش تدوین شده است. برخی مباحث عبارتند از:" راه های شناخت رشد"، " کودک در مقام فیلسوف"، " ماشین گرایی: کل با مجموع جزء هایش برابر است."، " تاریخمندی رویدادها: بافت گرایی" و " تاثیرهای فرهنگی اجتماعی بر رشد."

این کتاب در دوازده سرفصل جداگانه، دیدگاه‌ و نظر رهبر انقلاب را درباره شعر و شاعری توضیح می‌دهد. «کلیاتی درباره شعر و شاعری»، «بایدهای شعر خوب»، «اهمیت شعر و کار ادبی تاثیرگذار»، «ارزیابی وضعیت شعر، از گذشته تا امروز» و «ارزیابی وضعیت شعر انقلاب»، ازجمله سرفصل‌های اصلی این کتاب است. نویسنده در بخش پایانی، منظومه فکری مقام رهبری در موضوع شعر را تبیین و تحلیل و آن را با سایر نظریات و رویکردهای متداول مقایسه کرده است.
کتاب با دسته بندی و طبقه بندی درست توانسته است بیانات کاربردی مقام معظم رهبری را به شکلی مناسب و مطمئن در دسترس مخاطب قرار دهد.

این کتاب دو فصل دارد و ادبیات کودک را بررسی می‌کند. ازجمله مطالبِ فصل اول، عمده‌ترین شگردهای آفرینش ادبیت در ادبیات کودک است که خود شامل سه بخشِ آهنگین کردن کلام، تصویری کردن آن و آشنایی‌زادیی است. در فصل دوم، نویسنده اهمیت شعر برای کودکان و سیر تاریخی آن و همچنین شاخص‌ترین گونه‌های شعر کودک را بررسی می‌کند و بعد به سراغ آهنگ کلام می‌رود. سپس... .

کتاب حاضر به زبانی ساده در دوازده فصل نوشته شده است. هدف نویسنده ایجاد پیوند بین نظریه‌های ادبی بزرگسال و شگردهای زیبایی شناختی داستان های کودک است. خلاف کتاب‌های نقد و نظریۀ ادبی که می‌‌ کوشند تا تمام نظریه های ادبی را معرفی کنند، در این کتاب صرفا بخش هایی از برخی نظریه ها که تناسب بیشتری برای تحلیل داستان های کودک دارند، به صورت غیرنظام مند با ذکر مثال توضیح داده شده است. منظور از «غیرنظام مند بودن» فصل ها این است که خواننده می تواند هر فصل را مستقل از فصول دیگر بخواند؛ یعنی از کتاب به عنوان «مرجعی توصیفی برای آشنایی با کاربردهای نظریه ها در ادبیات کودک» استفاده کند. فصل اول با عنوان «زیبایی ‌شناسی نویسنده» به مسائلی همچون تأثیر دانستن اطلاعات زندگی نامه‌ایِ نویسنده بر خوانش مخاطب می‌پردازد. فصل دوم «زیبایی ‌شناسی اثر» نام دارد و رویکردی نشانه‌شناسی به متن و مسائل بینامتنیت دارد. فصل سوم، «زیبایی‌شناسی گونۀ ادبی»، مرزهای مقوله‌بندی ادبیات کودکان را به چالش می‌کشد. «زیبایی‌شناسی محتوا»، «زیبایی‌شناسی ترکیب‌بندی»، «زیبایی‌شناسی شخصیت»، «زیبایی‌شناسی روایت»، «زیبایی‌شناسی زبان»، «زیبایی‌شناسی رسانه»و «زیبایی‌شناسی خواننده» عناوین فصل‌های دیگر کتاب است.

این کتاب از مجموعه «نقد و نظریه کودک» است. این مجموعه در پی آن است که هم زمینه‎های گفت‌وگو میان پژوهشگران و صاحب‎نظران ادبیات کودک ایران و جهان را فراهم کند و هم به نیاز دانشجویان ارشد و دکتری دانشگاه‌های کشور به منابع روزآمد پاسخ گوید. یکی از هدف‌های این کتاب، معرفی برخی از پرکاربردترین روش‌های پژوهش در ادبیات کودک است. کتاب حاضر هفت فصل دارد، از جمله «مهارت‎های پژوهشی پایه در ادبیات کودک» و «متن‌های دیداری».

پداگوژی به معنی علمِ تعلیم و تربیت اطفال و دانش ِ آموزش و پرورش نوجوانان است که شامل تعلیم و تربیت اخلاقی، علمی و بدنی آنان می‌شود. این کتاب از مجموعه «نقد و نظریه ادبیات کودک»، گزارش جامعی درباره ویژگی‌های ادبیات کودک است که تحقیقات چنددهه را دربرمی‌گیرد. نویسنده با بررسی بافت اجتماعی، تربیتی و زیبایی‌شناسی ادبیات کودک نتیجه می‌گیرد که با وجودآنکه به نظر می‎رسد هنر و پداگوژی شباهتی به هم ندارند، میان آن‌ها جدایی نیست و ضرورتاً متضاد یکدیگر نیستند.

ادبیات داستانی به عنوان یکی از حوزه‌های خلاقیت بشر، بازتاب افکار، اعتقادات، نگرش‌ها و تجربه‎های بسیاری بوده است. تلخ‎اندیشی را می‌‏توان یکی از این نگرش‌ها به شمار آورد. تفکر تلخ‌اندیشانه ممکن است در هر عصری بسته به اوضاع و احوال تاریخی در تفکر و به تبع آن در آثار ادبی شخص یا اشخاصی وارد شود؛ اما در ادبیات داستان فارسی با موج بی‌سابقه تلخ‌اندیشی در قالب الگوهای نوین داستانی مواجه هستیم که در داستان کوتاه با مجموعه داستان زنده‌به‎گور «صادق هدایت» آغاز می‎شود. در کتاب حاضر، علاوه‌بر تعریف تلخ‎اندیشی و شناسایی زوایای مختلف آن و بررسی و موشکافی مصداق‌های تلخ‌اندیشی در داستان کوتاه، زمینه‎های بروز و ظهور این نگرش نیز بررسی می‎شود.

کتاب حاضر شامل هفت مقاله درباره فرهنگ عامه و ادبیات شفاهی کودکان است. «درآمدی بر شناخت شاخص‌ها و انواع فولکلور کودکان»، «انواع ترانه‌های کودکان» و «اسلوب زبان در ترانه‌های شفاهی کودکان»، نام سه مقاله از این مقاله‌هاست. در مقاله اول، فولکلور کودکان، با هفت شاخص از فولکلور بزرگ‌سالان تفکیک شده است. «متن»، «زمینه» و «کنش» و «نشانه»، از جمله این شاخص‌هاست. در مقاله دوم، متن‌های منظوم کودکان به دو دسته تقسیم شده است؛ منظوم شفاهی بدون بازی کودکان و منظوم شفاهی در بازی کودکان که هر کدام به بخش‌های مختلفی تقسیم می‌شود. نویسنده در مقاله «اسلوب زبان...» نگاهی به ترانه‌های کودکان خراسان کرده است.

کتاب حاضر به ترویج و آموزش علمی و اصولی قصه‌گویی، در زمان اجرای فعالیت‌های آموزشی، به ویژه زمان تدریس اختصاص دارد. این کتاب سه فصل دارد و بر آن است تا به صورت گام‌ به گام با علاقه‌مندانِ قصه‌گویی همراه شود. ضرورت وجودی، ارکان و قلمرو فعالیت، شاخص‌های کمّی و کیفی مؤثر بر اجرای کار قصه‌گویی و مثال‌هایی که تاکنون در این زمینه به صورت عملی به اجرا درآمده است، از جمله مطالب کتاب است. همچنین نظرات صاحب‌نظران علمی و فنی قصه‌گویی در کنار منابع متعدد و متنوعی که تاکنون در این زمینه تألیف شده، آورده شده است.