برنامه‌ریزی راهبردی

کتاب «خشت نو» حاوی بیانات رهبر شهید انقلاب‌اسلامی درباره‌ی آموزش و پرورش است که مجموعه‌ای جامع از نقشه، طرح و راهبردها و سیاست‌های نظام در امر تحول بنیادین آموزش‌وپرورش را شامل می‌شود. این اثر با رجوع به تمامی بیانات، پیام‌ها و ابلاغیه‌های معظم‌له از ابتدای دهه 60 تا سال 1401، تدوین شده‌ است.
کتاب حاضر مشتمل بر چهار فصل است: گفتار اول: جایگاه و کارکرد آموزش و پرورش در جامعه؛ گفتار دوم: لزوم و ضرورت تحول در آموزش و پرورش؛ گفتار سوم: معنا و مختصات تحول در آموزش و پرورش؛ گفتار چهارم: ضروریات و بایسته‌های تحول در آموزش و پرورش.
در گفتار اول، جایگاه و اهمیت نهاد آموزش‌وپرورش بررسی شده که مبنایی برای درک ضرورت تحول در گفتار دوم فراهم می‌آورد. مخاطب با درک نقش حساس این نهاد در سرنوشت جامعه، به اهمیت تحول و تعالی آن پی برده و با دغدغه‌ای آگاهانه به مطالعۀ ضرورت تحول می‌پردازد. سپس در گفتار سوم، معنای تحول از دیدگاه معظم‌له و ملاحظات مربوط به چیستی آن تبیین شده است. در ادامه، گفتار چهارم به چگونگی محقق ساختن تحول و بایدها و نبایدهای این فرآیند اختصاص یافته است. این بخش که هستۀ اصلی کتاب محسوب می‌شود، حاوی حدود هشتاد توصیۀ کاربردی برای اصلاح، تعالی و کارآمدسازی آموزش‌وپرورش است.

افزایش رقابت جهانی، پیشرفت سریع فناوری، نیروهای اقتصادی پیش‌بینی‌ناپذیر و نیازهای مشتریان، همگی به این معناست که در جهان کسب‌وکار امروز همه‌چیز دارد تغییر می‌کند به جز خود تغییر. نویسندگان این کتاب به تغییر و استراتژی تغییر پرداخته‌اند. از نظر آن‌ها استرجیلیتی مفهومی است که برای اشاره به تغییرات استراتژیک، چابک و متکی بر نیروی جمعی استفاده می‌شود. استرجیلیتی به سازمان‌ها کمک می‌کند در میان آشفتگی‌های بی‌وقفه و تردیدها رشد کنند. دست‌یافتن به استرجیلیتی کلید رسیدن به مزیت خط رقابتی پایدار است.

هوش فرهنگی به هوش هیجانی ربط دارد؛ ولی هوش هیجانی که از در بیرون می‌رود، هوش فرهنگی وارد می‌شود. فردی با هوش هیجانی فراوان هرآنچه را از ما انسان می‌سازد و هرآنچه را موجب تفاوت‌های ما می‌شود، درک می‌کند. فردی با هوش فرهنگی سرشار به‌نحوی خصوصیات مشترک همۀ افراد و گروه‌ها، خصوصیات مختص به فرد یا گروهی خاص و خصوصیاتی را که نه همگانی‌اند و نه خاص، از رفتار فرد یا گروه بیرون می‌کشد. فرهنگ، قلمرو گستردۀ‌ بین این دو قطب است. در تیم‌های امروزی افراد به دلیل پیشینه فرهنگی متفاوتشان، هنجارهای رفتاری متفاوتی دارند. باید هوش فرهنگی‌مان را پرورش دهیم تا گروهمان روان کارکند و بر تضادها فائق آید. باید در گروه زبانی مشترک بیابیم تا اعضا دیدگاه‌هایشان را بیان کنند و فرصت‌هایی نو بیافرینند. باید در حل مناقشه‌های پیش پای گروه تفاوت‌های فرهنگی را در نظر بگیریم.

این کتاب با نگاهی کاربردی نوشته شده و تلاش می‌کند مهارت مدیریت زمان را به‌صورت مرحله‌به‌مرحله آموزش دهد. کتاب در اصل یک راهنمای آموزشی برای کسانی است که می‌خواهند: از زمان خود به شکل هدفمندتری استفاده کنند؛ استرس ناشی از عقب‌ماندن از کارها را کاهش دهند؛ بین زندگی شخصی، کاری و تحصیلی تعادل برقرار کنند و در نهایت بهره‌وری روزانه‌ی خود را بالا ببرند.سرفصل‌های این کتاب عبارت‌اند از: 1. تفکر راهبردی؛ 2. چشم‌اندازنویسی؛ 3.هدف‌گذاری؛ 4. برنامه‌ریزی؛ 5. مدیریت زمان؛ 6. موانع رایج در مدیریت زمان؛ 7. مدیریت زمان در دنیای دیجیتال؛ 8. مدیریت انرژی‌ها.

کتاب «بازطراحی آموزش: درسی از ناکامی‌های آمریکا در ارتقای آموزش عمومی» نقدی سازنده از وضعیت آموزش عمومی و اصلاحات آموزشی در ایالات متحده است که طرحی راهبردی برای نیل به اصلاحات کارآمد آموزش عمومی را پیشنهاد می‌دهد. این کتاب در 8 فصل منتشر شده است. فصل اول به بازتعریف مأموریت و معنای آموزش در ایالات متحده آمریکا اشاره دارد؛ فصل دوم، قدرت فزاینده بازطراحی نظام آموزشی و فواید آن برای قدرت گرفتن طبقه متوسط و ضعیف جامعه؛ فصل سوم اهمیت خواندن صحیح به عنوان پیشگام فرآیند بازطراحی نظام آموزشی؛ فصل چهارم پاسخ به این پرسش است که چرا گاهی، حرفه معلمی، مانع توسعه نوآوری و خلاقیت در میان دانش‌آموزان از ابتدایی تا دبیرستان شده است؛ فصل پنجم، تعریف مفهوم فرهنگ مدرسه و جوانب سیاسی آموزش؛ فصل ششم، سنجش عملکرد؛ فصل هفتم ساختارهای جدید در مدرسه بازطراحی شده را به خواننده اثر معرفی می‌کند و در فصل پایانی کتاب، به مقوله مدرسه بازطراحی سیستم‌ها اشاره می‌شود.

کتاب «تئوری‌های پیشرفته آموزشی» به بررسی مفاهیم و رویکردهای پیچیده‌تر در حوزه آموزش و یادگیری می‌پردازد و برای معلمان و پژوهشگران این حوزه مناسب است. این کتاب‌ها به جنبه‌های نظری و فلسفی آموزش و همچنین به مدل‌ها و روش‌های پیشرفته یادگیری و تدریس می‌پردازند.

تربیت معلم و دستیابی به ارزش‌های والای انسانی و راهبری و راهنمایی با رویکرد دینی در نظام تعلیم و تربیت از طریق مدرسه مطلوب امکان‌پذیر است. اینکه مدرسه مطلوب چگونه شکل می‌گیرد؟ مبانی آن چیست؟ شاخصه‌ها و ویژگی‌های مدرسه مطلوب چه مواردی است؟ و اهداف و برنامه‌های آن به چه سمت و سویی می‌رود؟ از جمله سؤالاتی است که کتاب «مدرسه مطلوب: مبانی، شاخصه‌ها، اصول و روش‌ها» قصد دارد به آن بپردازد.

تربیت معلم و دستیابی به ارزش‌های والای انسانی و راهبری و راهنمایی با رویکرد دینی در نظام تعلیم و تربیت از طریق مدرسه مطلوب امکان‌پذیر است. اینکه مدرسه مطلوب چگونه شکل می‌گیرد؟ مبانی آن چیست؟ شاخصه‌ها و ویژگی‌های مدرسه مطلوب چه مواردی است؟ و اهداف و برنامه‌های آن به چه سمت و سویی می‌رود؟ از جمله سؤالاتی است که کتاب «مدرسه مطلوب: مبانی، شاخصه‌ها، اصول و روش‌ها» قصد دارد به آن بپردازد.

این کتاب پژوهشی درباره علل تأسیس و گسترش مدارس جدید در عصر قاجار و همچنین معرفی بانیان و پیشروان آن‌هاست که در شش فصل سامان یافته است. در فصل اول نگارنده دگرگونی‌های اجتماعی و فرهنگی ایران و غرب در روزگار قاجار را شرح می‌دهد؛ در فصل دوم شیوه آموزش عمومی در دوره قاجار را تشریح می‌کند؛ در فصل سوم زمینه‌های فکری تحول نظام آموزشی و پیدایش مدارس جدید مطرح می‌‌شود؛ در فصل چهارم نقش و تأثیر انقلاب مشروطیت در گسترش مدارس جدید بررسی می‌شود؛ فصل پنجم به معرفی مدارس جدید در ایالات و ولایات و شهرهای مختلف در دوره قاجاریه اختصاص می‌یابد و در فصل ششم نتایج اجتماعی، سیاسی و آموزشی گسترش مدارس جدید در دوره قاجار نقد و ارزیابی می‌شود.

موضوع کتاب حاضر مدیریت مبتنی بر مدرسه است؛ یعنی طرحی برای اصلاحات مستمر و گسترده در آموزش‌و پرورش و شیوه‌های آموزشی.
هدف این طرح شکوفاکردن خلاقیت بالقوه معلم‌ها و ایجاد شبکه ارتباطی بین والدین و معلم است. نویسنده کتاب حاضر معتقد است مدرسه باید آن‌طوری اداره شود که معلمان و دانش‌آموزان در خط‌مشی اداره آن مؤثر و تأثیرگذار باشند تا مدیریت آموزشی به خواسته آن‌ها نیز نزدیک شود.