ادبیات کودک و نوجوان

کتاب حاضر جلد یازدهم از مجموعه کتاب‌های "کارگاه اندیشه" است. داستان در قالب گفت‌وگوهای واقعی در یک کارگاه با موضوع توحید است. مبنای فعالیت‌های این کارگاه، سؤال‌هایی هستند که در ابتدا به اعضا نوجوان کارگاه و مخاطبان کتاب داده می‌شود تا یک هفته بر روی آن فکر و مشورت کرده و نتایج تحقیق خود را بنویسند. افراد حاضر در کارگاه چهار نفر به نام‎های کیمیا، ‌ آرمین، صالحه و همایون هستند و یک مدیر به نام حامد سؤال‌هایی از آن‌ها می‌پرسد. صفحه‌های کتاب کاهی است. نویسنده از تصویر و نقاشی استفاده کرده و در انتها سؤال‌هایی برای فکر کردن مطرح کرده است.

این کتاب جلد دوم از مجموعه کتاب‌های «قصه‌های تصویری از مرزبان‌نامه» است. شکارچی جوانی که اسبی تندپا و سگی شکاری دارد، هر روز به همراه سگش، به شکار می‌رود. یک روز او گربه‌اش را می‌بیند که گنجشکی را شکار کرده است. او خیلی خوشحال می‌شود که گربه‌اش هم مانند خودش شکارچی است. بنابراین، تصمیم می‌گیرد روز بعد گربه‌اش را برای شکار همراه خود ببرد. شکارچی با خود فکر می‌کند که با حضور گربه دیگر نیازی به سگ نیست و... . وقتی شکارچی کبکی را می‌بیند، گربه را روی کبک می‌اندازد؛ ولی اتفاقی رخ می‌دهد که او متوجه اشتباهش می‌شود.

«جک» و «آنی» خواهر و برادر هستند. آنی عاشق خیال‌بافی است؛ ولی جک واقعیت را بیشتر دوست دارد. آن‌ها در جنگل، طناب نردبان‌شکلی را می‌بینند که از درخت تنومندی آویزان است. نردبان تا نوک درخت بالا می‌رود و در بالاترین قسمت درخت، خانه‌ای درختی دیده می‌شود. این خانه درختی پر از کتاب است و این کشف بزرگ باعث می‌شود که آنان در زمان سفر کنند. جک و آنی به دوران ماقبل تاریخ می‌روند و جانوران غول‌پیکر را از نزدیک می‌بینند؛ اما حالا آن‌ها چطور می‌توانند به خانه برگردند؟

این کتاب درباره روباهی است که دنبال موشی می‌رود تا او را شکار کند؛ اما سر از کتابخانه درمی‌آورد. روباه با گشت و گذار در کتابخانه، به کتاب و کتاب‌خوانی علاقه‌مند می‌شود؛ اما او نمی‌تواند بخواند! حالا او هر روز به کتابخانه می‌آید و هر بار کتابی را با خود می‌برد. روزی روباه مرغی را با خود می‌آورد و از موش می‌پرسد که آیا خوردن استخوان‌های مرغ برایش ضرر دارد؟ در همین موقع... . در پایان داستان، مرغ و روباه به توافق می‌رسند که روباه او را از مزرعه فراری دهد و مرغ هم به او خوندان یاد بدهد.

داستان کتاب درباره پسری به نام «رامون» است که عاشق نقاشی کشیدن است. او همه‌جا و هروقت، از هر چیزی نقاشی می‌کشد؛ اما یک روز، برادرش، «لئون»، او را به خاطر کشیدن یک گلدان مسخره می‌کند. رامون تمام نقاشی‌هایش را مچاله می‌کند و... . او تصمیم می‌گیرد دیگر نقاشی نکشد. روزی متوجه می‌شود خواهرش، «ماریسول»، تمام نقاشی‌هایی که او دور انداخته، به دیوار اتاقش چسبانده است. رامون با دیدن آن کاغذهای مچاله شده که دیوارهای اتاق خواهرش را پوشانده است، تصمیم تازه‌ای می‌گیرد.

در باغ بزرگی، کلاغ‌ها و سارها در کنار هم، با صلح و صفا زندگی می‌کنند تا اینکه کلاغ‌ها که چاق‌تر و قوی‌تر از سارها هستند، به آن‌ها زور می‌گویند. کلاغ‌ها به سارها می‌گویند یا باید حرف‌های ما را قبول کنید یا از این باغ بروید. سارها که باغ و درخت‌هایش را دوست دارند، می‌مانند. ابتدا همه‌چیز خوب پیش می‌رود؛ ولی وقتی زمستان از راه می‌رسد، دانه کم و هوا سرد می‌شود و روز‌ به روز حملات کلاغ‌ها بیشتر می‌شود. روزی یکی از خانم کلاغ‌ها که مهربان و دلسوز است، جوجه‌ساری را پیدا می‌کند که پدر و مادرش را از دست داده است و تصمیم می‌گیرد از او نگهداری کند.

قهرمان داستان درباره مادربزرگش صحبت می‌کند. مادربزرگ او آرام و خوش‌اخلاق است و هیچ‌وقت عصبانی نمی‌شود. آن‌ها ساعت‌ها با هم صحبت می‌کنند و پسرک تمام مشکلاتش را با او در میان می‌گذارد. مادربزرگ پیر و ناتوان نیست، آن‌ها به شهربازی می‌روند و سوار ماشین برقی می‌شوند و مادربزرگ با تمام توان به ماشین‌های دیگر می‌کوبد و از خنده روده‌بر می‌شود. او هرگز نوه‌اش را سرزنش نمی‌کند و وقتی پسرک ناراحت است، مادربزرگ با حرف‌هایش او را آرام می‌کند. مادربزرگ بیش از هر چیزی، مهربان بودن را به نوه‌اش یاد می‌دهد و پسرک او را بیشتر از هر کسی در دنیا دوست دارد.

نویسنده در این جلد از مجموعه "چه کسی بود؟" زندگی “گالیله” را شرح می‌دهد. این کتاب در قالب داستان و تصویر در ده فصل برای نوجوانان و جوانان تألیف شده است. "از تولد گالیله تا ثبت‌نام در دانشگاه"، "اختراع ترازویی برای وزن کردن اجسام در هوا و آب"، "اختراع پرگار هندسی و نظامی"، "انتشار کتاب پیام‌آور ستارگان"، "کشف چهار قمر سیارۀ مشتری" و "انتشار کتاب گفتگو دربارۀ دو منظومۀ بزرگ جهانی" از جمله کارها و اتفاق‌های زندگی "گالیله" است. در انتهای کتاب زندگی "گالیله" در یک نگاه و به صورت فهرست‌وار آمده است.

"پابلو پیکاسو" در طول زندگی طولانی‌اش شاهد دو جنگ جهانی، اختراع برق، تلفن، رادیو و تلویزیون، سینما، اتومبیل و هواپیما بود. پیکاسو آثار هنری زیادی خلق کرد، او نقاشی می‌کشید، پوستر و کلاژ درست می‌کرد، مجسمه‌هایی از سنگ، فلز و سرامیک می‌ساخت. نویسنده در کتاب حاضر، در قالب داستان زندگی پیکاسو را شرح می‌دهد. کتاب در 9 فصل دوران کودکی، نوجوانی، جوانی، زندگی در پاریس، نقاشی‌های هولناک، ازدواج، جنگ و صلح، سفالگری و سال‌های آخر عمر او را بیان می‌کند.

مطالعۀ زندگی‌نامۀ مشاهیر مورد توجه بسیاری از افراد به ویژه نوجوانان و جوانان است. نویسنده در کتاب حاضر با نگاهی داستان‌گونه و با ارائۀ اطلاعاتی دقیق به شرح زندگی "آیزاک نیوتن" پرداخته است. در هر صفحه برای شرح داستان از تصاویر ساده استفاده شده است. نیوتن چه کسی بود، پسرکی تنها، دانشگاه کمبریج، تلسکوپ شگفت‌انگیز، کتاب بزرگ نیوتن، قوانین حرکت و ... از مباحث مطرح شده در این کتاب است.