جهان‌بینی

قرآن به‌عنوان یک کتاب، چه فرقی با کتاب‌های دیگر دارد؟ نقش پیامبر و اهل‌بیت (ع) در این میانه چیست؟ آیا می‌توانیم و مجاز هستیم که درباره آیات قرآن بیندیشیم؟ در این صورت نتیجه تفکر و اندیشه ما چه جایگاهی دارد؟ مردم چگونه از قرآن بهره بگیرند؟ تفاوت فهم و درک انسان‌ها از قرآن چگونه قابل توجیه است؟ مهم‌تر از آن، تغییر فهم و درک هر فرد از قرآن به‌مرور زمان چگونه قابل توجیه است؟ این کتاب، محصول «دومین دوره از سلسله درس‌های قرآن‌شناسی سیدمجتبی حسینی» است که در سال 1384 (رمضان 1426) برگزار شده است. در این کتاب، پاسخ‌هایی برای این پرسش‌ها، ارائه شده است که بعضا جهان‌بینی خاصی را مبتنی بر رهنمودهای قرآن، پیامبر و اهل‌بیت (ع)، ترسیم می‌کند.

در کتاب پیش رو تمرکز بر سیر انسان از جهان ماده به جهان آخرت با تکیه بر آیات قرآن کریم و روایات رسیده از پیامبر اکرم(ص) است. با شناخت این راه، انسان بر سرنوشت خویش در هستی واقف می‌شود و نگاهی وحیانی و دقیق‌تر به زندگی می‌افکند. انسان عصر جدید هرچند به مدد فناوری از بسیاری اسرار ناشناخته جهان توانسته پرده بردارد، اما هنوز کم نیست اسرار پنهان. با دقت در واقعیت‌ها درمی‌یابیم که خالق هستی علاوه بر حواس و عقل، از آغاز آفرینش راهی دیگر برای شناخت جهان و موجودات، انسان و مقصد نهایی به آدمیان نشان داده است و آن وحی است. کتاب حاضر در سه فصل، مقدمات اصول زندگی دنیوی و اخروی، گذرگاه‌های انسان در مسیر رسیدن به جهان آخرت و زندگی جاودانه اخروی را تبیین کرده است.

برخلاف آنچه بیشتر مردم تصور می‌کنند، اجابت دعا از طرف خداوند به دو پاسخ آری و خیر ختم نمی‌شود. این کتاب، فرآیند اجابت دعا را برای مخاطب ترسیم می‌کند و می‌آموزد که چگونه به هر آنچه می‌خواهد برسد. کتاب در شش فصل به مباحثی چون ارزش و جایگاه دعا، قدرت دعا، قوانین استجابت دعا، نکات موجود در دعای پیامبران و دلایل مستجاب نشدن دعاها می‌پردازد.

این کتاب مشتمل بر آرا و اندیشه‌های شهید مطهری درباره دین و فلسفه و آینده دین و نیز ترسیم عقلانی از دین است. همچنین، آرای ایشان در مباحث ایدئولوژیک، درخصوص عناصر مکتب یعنی شناخت‌شناسی، جهان‌بینی و ایدئولوژی، آمده و مشخصات و ویژگی‌های اسلام از این سه منظر بیان شده است.

تکامل اجتماعی انسان در مقابل تکامل طبیعی و زیستی قرار دارد. این تکامل به‌ دست و اختیار خود انسان شکل می‌گیرد و انسان می‌تواند آن را دوره به دوره از طریق تعلیم و تعلم به دیگران منتقل کند. این کتاب آرا و اندیشه‌های استاد مطهری از رویکرد جامعه‌شناسی و دینی در مباحث انسان، جامعه، تاریخ و در مجموع آن‌ها تکامل اجتماعی انسان در تاریخ است.

رسیدن به جهان‌بینی کامل و به کار بستن اصول عملی و قوانین اخلاقی هدف انسانیت است و قرآن مجید تشریح کامل این مقصود را برعهده دارد. در این کتاب، موضوعات تاریخچه علوم قرآنی با طرح و بررسی ویژگی‌های قرآن، پیدایش و سیر تفسیر الفاظ قرآن و روش مفسران در تفسیر و ناسخ و منسوخ بودن قرآن بررسی شده‌اند.