روان‌شناسی شخصیت

نویسندۀ این کتاب اضطراب را اصلی‌ترین موضوع روان‌شناسی می‌داند. بررسی منشأ اضطراب، وارسی نگاه فیلسوفان، روان‌شناسان، وزیست‌ـ‌شناسان و متخصصان علوم اعصاب، و سیر تحول آن در نوع انسان و نیز در گسترۀ زندگی فردی و اجتماعی او، از جمله مباحث این کتاب هستند. اضطراب آشکار و پنهان، بهنجار و نابهنجار، اضطراب جمعی و نشانه‌‌ها و چگونگی بروز آن، تحلیل و تبیین رویکردهای روان‌شناختی و دست آخر ارائۀ نتایج پژوهش‌ رولومی در خصوص زنان مجرد و سرانجام پیشنهاد نظریه‌ای منسجم در خصوص اضطراب، عنوان‌های فصل‌های کتاب هستند.

نویسنده در این کتاب ضمن اینکه خواننده را نسبت به تأثیر نیروهای متعامل چون ژننتیک، تربیت، تجارب شخصی و اطرافیان بر رفتار گوشزد می‌کند، او را به سفری هیجان انگیز به درون ماهیت پیچیده انسان می‌برد. او می‌کوشد با استفاده از جدیدترین نظریه‌ها و پژوهش‌ها، به برخی از پرسش‌ها درباره ابعاد طبیعت انسان، مانند رؤیا، حافظه و فراموشی، خشم و پرخاشگری، هیجان، عزت نفس، شادی، خطرجویی، استرس، برافروختن چهره، تفاوت‌های بین افراد، عشق و توانایی‌های ماورایی ونیز پدیده‌هایی چون هنر، خنده و هوشیاری که اطلاعات اندکی درباره آن‌ها وجود دارد، پاسخ گوید.

نظزیۀ انسان سالم یک اصل و 12 ویژگی دارد. این ویژگی‌ها طیفی از انسان سالم تا انسان بیمار، از سلامتی تا بیماری، دارد. کتاب حاضر این نظریه را که بر فرهنگ ایرانی مبتنی است، مطرح می‌کند. ابتدا هر ویژگی با تأکید بر جنبه‌های روان‌شناختی تعریف و توضیح داده می‌شود. سپس شاخص‌ها و معیارهای انسان سالم و انسان بیمار در هر ویژگی ذکر می‌شود. در پایان، راه‌های رسیدن به هر ویژگی، متناسب با معیارهای انسان سالم، با ذکر مثال و تمرین‌های عملی، به تفصیل بیان می‌شوند.

بر اساس متن کتاب، برای بررسی شخصیت کودکان، یکی از راه‌ها، توجه و بررسی نقاشی آن‌ها است. باید توجه داشت که کودک محیط پیرامونش را آن‌طور که می‌بیند می‌کشد نه آن‌طور که هست. از اهداف این کتاب که در پایان هر یک از صفحات نیز به آن‌ها اشاره شده می‌توان از پرورش خلاقیت، پرورش هنر خوب دیدن و خوب فکر کردن، هماهنگی چشم و دست و روان‌شناسی خانواده از منظر کودک نام برد.

روان‌شناسی اخلاق افعال را از منظر اخلاق و مبانی آن‌ها را از منظر روان‌شناختی بررسی می‌کند؛ مفاهیمی مثل حسد و تکبر از موضوعاتی هستند که در اخلاق مورد بحث قرار می‌گیرند. همچنین، برای تثبیت فضایل اخلاقی و اجتناب از رذایل راهکارهایی ارائه می‌کند. جبر روانی، خودگرایی و دیگر گرایی، ضعف اخلاقی در تبیین‌های روان‌شناختی، اخلاق و جنسیت، تربیت اخلاقی و شخصیت اخلاقی از جمله مباحث فصل‌های این کتاب هستند.

انسان سرشار است از صفات نیک و بد که اگر با تأمل به آن‌ها بنگرد، می‌تواند بدها را رفع و ضعف‌ها را تقویت کند. کتاب حاضر از مجموعه کتاب‌های «ده‌فرمان» به موضوع خودشناسی اختصاص دارد. نویسنده کوشیده است در ده فرمان مخاطب را به شناخت خود و داشتن اراده واعتماد به تحقق خواسته‌ها سوق دهد. روح و روان خود را درست تغذیه کن، نقاط ضعف خود را به نقاط قوت و توانایی تبدیل کن، ذهن بهاری داشته باش، و روزی خودت رابه روزی دیگران سنجاق نکن از جمله فرمان‌های کتاب هستند.

بعضی افراد دوست‌دارند بدانند چگونه شخصیتی دارند. درک و شناخت خود به بهبود روابط و تعامل با دیگران کمک‌می‌کند. آزمون‌های این کتاب به مخاطب کمک‌می‌کنند تیپ شخصیتی خود را بهتر بشناسد. آزمون‌ها به هفت بخش تقسیم ‌شده‌اند که چند حوزۀ اصلی زندگی را نمایان می‌کنند. ترکیب افکار و رفتار، روابط ارزشمند، زندگی عاشقانه، شغل و حرفه، و سرگرمی‌ها دنیای منحصر به هر فرد را می‌سازند. نویسنده پس از هر آزمون دربارۀ نتایج آن توضیح می‌دهد و فردی با سطح سواد عمومی را از تیپ شخصیتی خویش آگاه می‌کند.

مدیریت زمان یکی از رمزهای موفقیت انسان‌های بزرگ به شمار می‌رود. در این کتاب مخاطب جوان راه‌های مدیریت صحیح زمان را می‌آموزد. کتاب در هفت فصل تنظیم شده است. در فصل اول مخاطب دربارۀ دریافتن زمان حال و ارزش آن نکاتی می‌آموزد. در فصل های بعد دزدان زمان، بازی زمان و مراحل فرمول بازی با زمان مطرح شده‌اند. فصل چهارم به پله‌های هدف، واقع‌بینی، مسئولیت‌پذیری، پشتکار، ابتکار و میانه‌روی اختصاص یافته و در فصل‌های چهار و پنج هدف‌گذاری، ساختن و اجرای نقشۀ زمانی، و درمان اهمال‌کاری مطرح شده‌اند. محتوا به صورت داستانی و زبان آن اول شخص است و نویسنده در خلال تعریف داستان، چگونگی مدیریت زمان را به مخاطب می آموزد.

موفقیت در زندگی به سطح پشتکار بستگی دارد و علاقه و ثبات قدم برای رسیدن به اهداف بلندمدت فرد را به پیروزی‌های فردی و اجتماعی می‌رساند. کتاب حاضر می‌کوشد به مخاطب بیاموزد که توجه به استعدادها او را از حقیقت موفقیت دور می‌کند و در عوض، رمز موفقیت آدمی در ارتقای سطح پشتکار اوست. در سه بخش این کتاب دربارۀ چیستی ثبات قدم و دلیل اهمیت آن، تمرین‌ها و راه‌های پرورش پشتکار از درون آدمی به بیرون، و راه‌های تلقین پشتکار به خود مطالبی ارائه‌ شده‌اند.

کشف توانمندی‌ها و تلاش برای موفقیت‌ به آگاهی و مطالعه در این‌باره نیاز دارد. کتاب حاضر با این اعتقاد که هر کسی باید بر اساس توانایی درونی خود به کار مشغول شود، در دو بخش کلی اطلاعاتی را به مخاطب می‌دهد. نویسنده در بخش اول که به کشف توانمندی‌ها اختصاص دارد، مخاطب را مجاب می‌کند لازم نیست به کسی تبدیل شود که نیست، بلکه باید توانایی درونی خود را بیابد. در بخش دوم با ارائۀ 34 درونمایۀ استعداد انسانی، به مخاطب کمک می‌کند نوع استعداد خود را از این میان تشخیص دهد و با ایده‌های عملی که در کتاب آمده است، در بهره‌گیری و شکوفایی آن‌ها بکوشد.