قرآن، تفسیرها، ترجمه‌ها

این کتاب برگرفته از محتوای جلد دوم اثر «بیان النص» است و مجموعه‌ای از پرسش‌ها را پیرامون مطالب آن در خود جای داده است. متن کامل روایات و منابع مربوط، در کتاب اصلی ذکر شده و این مجموعه با دقت بر همان مبنا تدوین گردیده است. هدف از تهیه این اثر، فراهم‌کردن بستری برای استفاده گسترده در مراکز آموزشی همچون آموزش و پرورش، آموزش عالی و دیگر نهادهای علمی و فرهنگی است. در کنار این هدف آموزشی، کتاب به گونه‌ای تنظیم شده که خواننده را به تفکر، جستجو و مطالعه عمیق‌تر سوق دهد. نگارش آن به شکلی انجام شده است که ضمن انتقال مفاهیم اصلی، انگیزه و اشتیاق لازم را برای رجوع به کتاب «بیان النص» و بهره‌مندی از محتوای غنی آن در مخاطب ایجاد کند.

جهان قرآن مصور است؛ آیات در آن، به جای آنکه بنشینند، ایستاده‌اند. درخت یک مفهوم است، دریا یک مفهوم است، جنگل و خاک و ابر، خورشید و ماه و گیاه همچنین. در این مجموعه کوشیده شده است تا افزون بر طرح ساده و مانوس مسائل معرفتی قرآن، مسائل هر فصل را با طرح مجموعه سؤالات ارائه نماید. این اثر در ساحت اشاعه و ترویج فرهنگ و معارف قرآن به تشنه گامان کتاب آسمانی است و ذهن کنجکاو و فعال معارف قرآنی را اقناع خواهد کرد. این جلد از کتاب به بررسی آیات جزء اول قرآن کریم با تمرکز بر مفهوم «بیان النص» می‌پردازد و تلاش می‌کند با تحلیل زبانی و تفسیری، نحوه دلالت آیات بر مفاهیم مورد نظر را روشن کند. مطالب کتاب شامل بررسی ساختارهای بیانی، شیوه‌های انتقال معنا، و ارتباط میان متن قرآنی و فهم مخاطب است و هدف آن تبیین چگونگی شکل‌گیری معنا در بستر زبان قرآن است.

کتاب «مخاطبه و گفتگو با قرآن در مکتب اهل بیت(ع)» به بررسی و ارائه الگویی نو در تعامل با قرآن کریم بر اساس سیره اهل بیت (ع) می‌پردازد. این کتاب با هدف ارائه طرحی نو در مطالعات قرآنی، تلاش دارد تا با بهره‌گیری از آموزه‌های حدیثی و سیره معصومین (ع)، روشی مناسب برای ارتباط و تعامل با قرآن را معرفی کند. این کتاب در صدد پی‌جویی و احصای مخاطبه‌های مأثور با آیات و سور قرآن در احادیث و روایات وارده و دسته‌بندی و در نهایت گونه‌شناسی این‌دسته از آموزه‌های حدیثی و روایی است. پرداختن به این موضوع و معرفی آن به مردم می‌تواند راهگشای بسیاری از مشکلات کنونی پیرامون فعالیت‌های قرآنی و انس با قرآن باشد.

کتاب «عبوری مثل پروانه»، داستان‌هایی از پشت‌صحنه بعضی از آیه‌های قرآن‌ است. سند اصلی نوشته‌ها از تفسیر «تبیان» اثر دانشمند بزرگ شیعه، «علامه طبرسی» است. بعضی از داستان‌های کتاب، به بازنویسی نزدیک‌ترند، مانند «آیه‌های بی‌مرز» و بعضی از داستان‌ها به «داستان امروز» نزدیک‌تر می‌شوند، مانند «نقش اولی». بعضی از قصه‌ها هم آمیخته‌ای از هر دو می‌شوند. داستان «دوبخشی آخر» نیز دوران دو پیامبر را به هم مربوط می‌کند.

مواجهات و تأملات انسان‌ها با قرآن متفاوت است که برخی تلاش کرده‌اند در روایت‌های خود تعریف و توصیف کنند که از قرآن چه اثری پذیرفته‌اند. این کتاب با 18 روایت از قرآن کریم به ارائه نگاهی نو به مضامین و آموزه‌های قرآن کریم از زاویه دید نویسندگان معاصر می‌پردازد و تلاش دارد تا پیوند میان زندگی روزمره و مفاهیم قرآنی را به مخاطبان نشان دهد. محتوای این کتاب تأکید می‌کند که انس با متن توحیدی قرآن، انسان را به موحدی اندیشمند و گاهی تنها تبدیل می‌کند، همان‌طور که در زندگی مولی‌الموحدین علی‌(ع) مشاهده می‌شود. این اثر با نگاه دقیق به قرآن، تجربه انس با این متن غنی و پیام‌های معنوی آن را برای خواننده به تصویر می‌کشد.

در کتاب حاضر موضوعات تفسیرشده، با نیازهای امروز دانشجویان و وضعیت فعلی جامعه با کلام قرآن تطبیق شده‌اند و مطالب روزآمد و کارآمدی را بررسی کرده‌اند. در انتهای هر تفسیر بخش «پرسش‌های درس» نیز آمده‌اند تا خواننده خود را به خوبی محک بزند.
برخی از موضوعاتی که براساس کلام خدا، چون و چرا و چگونگی آن‌ها برای دانشجویان ارائه شده‌اند عبارت‌اند از: روابط دختر و پسر در قرآن؛ ربا؛ شراب و آثار و احکام آن؛ قمار.

آیت‌الله احمد کلباسی، نویسنده این کتاب، برخی از اشعار حافظ را با توجه به علم و دانشی که از قرآن و روایت داشته، تفسیر و بررسی کرده است. در این تصحیح، توضیحاتی در پاورقی‌ها ذکر شده‌ و اعراب‌گذاری و مأخذیابی بر روی آن‌ها انجام شده است.

این کتاب در شش بخش تنظیم شده است. در فصل‌های اول ارزش دعا‌ها، ثواب آن‌ها، جایگاه و اهمیت نهج‌البلاغه برای مخاطبان شرح داده شده است. در فصل‌های بعدی نامه‌ها، خطبه‌ها و حکمت‌ها مورد مطالعه قرار گرفته‌اند.

این کتاب با محور قراردادنِ «المیزان فی تفسیر القرآن» و موضوع «الهیات محیط‌زیست در اندیشه علامه طباطبایی(ره)» چگونگی ارتباط خدا با انسان و محیط‌زیست را با روش توصیفی و تحلیلی بررسی کرده است.
نویسنده در دو بخش به پژوهش پرداخته است: بخش نخست: تسبیح‌گویی و هوشمندی محیط‌زیست؛ بخش دوم: امانت‌داری و رسالت انسان در حفظ محیط‌زیست.

محور اصلی بحث این کتاب سوره انسان و گام‌هایی است که برای فهم و درک این سوره لازم است که برداشته شوند. از فضیلت‌هایی که آیت‌الله کریمی جهرمی در سوره انسان به عظمت آن‌ها نزدیک شده و درباره آن‌ها تفسیر نوشته است، به مباحثی همچون: فضیلت پیامبر(ص)، جبر و اختیار، خلقت بهشت و جهنم، شکل‌دادن شخصیت آدمی و... می‌توان اشاره کرد.
تلاش کتاب حاضر در این است که جایگاه سوره انسان و شأن و فواید آن را به خواننده معرفی کند.