مدیریت آموزشی

یکی از ویژگی‌های معلم خوب توانایی مدیریت کلاس درس است، یعنی توانایی معلم برای ایجاد نظم، ایجاد انگیزه، درگیر‌کردن دانش‌آموزان و جلب مشارکت آن‌ها در فرایند یادگیری. در این کتاب، پس از طرح شیوه‌های مدیریت کلاس، شرایط کلاس دموکراتیک در برابر کلاس سنتی، نقش نظم و انضباط در محیط آموزشی و چگونگی جلب‌توجه معلم و نیز جلب مشارکت دانش‌آموزان در کلاس مطرح می‌شوند. هدایت دانش‌آموزان به سوی بحث‌های گروهی، نحوۀ برخورد با دانش‌آموزان ناسازگار و دیرآموز نیز از موضوعات کتاب هستند. پیشنهادهایی نیز دربارۀ نقش معلم در برابر دانش‌آموزان دچار اختلال نوشتن یا خواندن عنوان می‌شوند. مسائل تشویق و تنبیه در کلاس نیز از دیگر موضوعات کتاب است.

کنترل نظم و مدیریت کلاس درس از موضوعات مهمی است که لازم است هر معلمی چگونگی آن را بداند. کتاب حاضر می کوشد با ارائۀ راهکارهای علمی روان‌شناسی و اصلاح رفتار، شناخت تیپ‌های مشکل دار، ادارۀ مثبت کلاس، انجام بازی‌ و فعالیت‌ با دانش‌آموزان و کنترل رفتار و تشویق به انجام رفتارهای اخلاقی خوب، در ادارۀ بهتر کلاس به معلم کمک کند. در فصل اول این کتاب، با قوانین کلاس‌داری و دونوع مدیریت مستبدانه و خودکنترلی آشنا می‌شویم. در فصل دوم، با موضوع معلم و مدیریت کلاس، و در فصلی هم مدیریت کلاس با اصلاح رفتار مطرح شده است. مدیریت کلاس با ایجاد انگیزه و مدیریت به صورت مثبت نیز از فصل‌های کتاب هستند. در فصل آخر کتاب نیز به موضوع رابطۀ تیپ‌های شخصیتی و مدیریت کلاس پرداخته شده است.

نقش گروه‌های آموزشی به عنوان حلقه اساسی در آموزش و پروش محسوب می‌شود. کتاب حاضر در واقع یک نوع اقدام‌پژوهی است با هدف فعال‌سازی گروه‌های آموزشی منطقه از طریق ارتقای مهارت‌های حرفه‌ای معلمان که در شهرستان لنگرود اجرا شده است. ابزار جمع‌آوری اطلاعات از نوع مشاهده، مصاحبه، سیاهه رفتار، پرسشنامه و نظرسنجی است. راهکارهای چون برگزاری همایش، کارگاه‌های آموزشی، جلسات هم‌اندیشی، اجرای جشنواره و طرح‌ها و ... جهت فعال‌سازی اینگونه گروه‌ها در شهرستان بکار بسته شده است.

این کتاب همه تلاش‌ها و اقدامات انجام شده پیشین در بخش تدریس کلاسی و مدیریت کلاس درس را با هم ترکیب کرده و با استناد به اطلاعات نقل قول شده از کتاب «ارزیابی و نمره‌دهی اثربخشی کلاس درس» که توسط مارزانو در سال 2006 نگاشته شده است، یک قالب کاری پرمفهوم از آموزش مؤثر ارائه می‌کند. مدل مفهومی پیشنهاد شده در این کتاب به شکل طرح پرسش‌های ده‌گانه در زمینه طراحی است.

کتاب، چالش‌ها و فرصت‌های گوناگونی را که به وسیله تدریس چندپایه روی می‌دهد، با تمرکز بر مدیریت و تدریس مؤثر در کلاس چندپایه و ارزیابی جامع پیشرفت فردی دانش‌آموزان بررسی کرده است و به معلمان کمک می‌کند تا کیفیت تدریس خود را بالاتر ببرند.

«جلسه» در اصطلاح اداری به معنای ملاقات با نقشه قبلی و جمع شدن برای انجام دادن کارها است. نگارنده در این کتاب مفهوم جلسه در سازوکار سازمانی را در دو بخش تشریح کرده است. در بخش نخست، پس از توضیح مفاهیم و تعاریف، روش‌های برنامه‌ریزی و مدیریت جلسه‌ها بازگو شده است. در بخش دوم، بهترین روش‌های تصمیم‌گیری و مراحل آن تبیین گردیده است.

مدرسه‌داری فرایندی است که به علم و آگاهی و به خصوص تجربه نیاز دارد. کتاب حاضر به بازنمایی تجربه‌های ارزشمندی از تاریخ آموزش و پرورش معاصر ایران پرداخته است. کتاب در سه بخش شامل «گردش کار، در راه آموزش و در مسیر پرورش» تدوین شده است و نکات فراوانی را از تجربه‌های یک زوج موفق فرهنگی دربردارد. در بخش اول، مخاطب با چگونگی آغاز به کار مدرسه، آماده سازی فضا و ارتباط مدرسه با اولیا مطالبی می‌خواند. در بخش دوم کتاب دربارۀ شیوۀ کار مدرسه در بارۀ همۀ درس‌ها نکات دقیقی آمده است که می تواند بسیار آموزنده باشد. بخش سوم هم به موضوع پرورش و ارتباط با فارغ‌التحصیلان مدرسه و تأثیر آن در روحیۀ دانش‌آموزان می‌پردازد.

سند تحول چارچوبی روشن است که فعالیت‌های درون مدرسه را هدایت می‌کند و الگوهای پیشرفت را در اختیار مدیران می‌گذارد. این کتاب یک راهنمای عملی برای درک مفهوم تحول و تبدیل آن به برنامه‌های اجرایی است و مطالعه آن می‌تواند مسئولان آموزش و کارشناسان را در تبیین و استفاده از سند یاری دهد. مدیران مراکز آموزشی با استفاده از این کتاب می‌توانند برنامه سالانه مدرسه را تدوین و اجرا کنند.

بسته‌های آموزشی مجموعه‌هایی اند که کمک می‌کنند آموزش در مدرسه به صورت نظام‌مندتر و متمرکزتر انجام گیرد. کتابچه پیش رو طرح ذهنی و مدل مفهومی برای تولید بسته‌های کمک‌ آموزشی را معرفی و تشریح می‌کند. طی مباحث اثر، اهداف مورد انتظار و اجزای این بسته تبیین و بررسی می‌گردد.