نمایشنامه‌ها

گل سرخ، گل شقایق، درخت بید و درخت سرو، همه منتظر گنجشک هستند تا برگردد و خبرهای خوبی برایشان بیاورد. مدت‌هاست که باران نباریده و آن‌ها به شدت تشنه هستند. همه امیدوارند به غیر از درخت بید. او فکر می‎کند محال است که گنجشک به آن باغ خشک برگردد؛ اما بعد از چند دقیقه گنجشک از راه می‏رسد؛ اما غمگین است. او برای درخت‌ها و گل‌ها توضیح می‎دهد که ابر سفید قبول کرده است که به باغ بیاید و ببارد؛ اما او نمی‎تواند خودش بیاید و باید منتظر باد باشد؛ ولی شاید تا چند روز آینده باد نیاید و برای همه خیلی دیر شود!

مامان‌خرگوشه و بابا‌خرگوشه با بچه‌هاهایشان زندگی می‌کردند. بچه بزرگ تنبل بود، بچه دوم بازیگوش و بچه سوم زرنگ و باهوش. روزی مامان‌خرگوشه و باباخرگوشه تصمیم گرفتند بچه‎هایشان را به مزرعه هویج بفرستند تا تنها زندگی کنند و یاد بگیرند تنهایی کار کنند، خانه بسازند و غذا بپزند. فقط باید مراقب گرگ تیزدندان باشند. خرگوش تنبل ناراحت شد، خرگوش بازیگوش به فکر بازی بیشتر بود و خرگوش زرنگ به این فکر که به پدر و مادرش ثابت کند که می‎تواند از عهده این کارها برآید؛ ولی آیا آن‌ها می‌توانند به تنهایی زندگی کنند؟

نمایشنامه «فاوست»، شاهکار «گوته» است و می‌توان آن را آئینه تمام‌نمای تفکرات گوته از سنین جوانی تا سال‌های پایانی زندگی‌اش دانست. شخصیت فاوست ریشه در افسانه‌های آلمانی دارد و بعضاً با شخصیت‌های حقیقی نیز ترکیب شده است. فاوست دانشمندی است که به سطح بالایی از دانش دست می‌یابد؛ اما به دلیل ابهامات بسیار زیادی که در دانش خود می‎بیند، ناامید است و به شادی واقعی نمی‌رسد. به همین دلیل، روحش را به شیطان واگذار می‎کند تا در ازای آن شادمانی و لذت دنیوی را به همراه دانش بی‌پایان به دست آورد.

در بازی نمایشی، علاوه بر بازی و سرگرمی‌، ایفای نقش نیز تمرین می‌شود. در این کتاب 101 بازی و فعالیت با موضوع بازی‌های نمایشی عرضه شده‌است. ابتدا معنای اصطلاحات نمایش، اجرا و بازی و نیز توضیحاتی دربارۀ عناصر بازی و چگونگی گسترش بازی به صورت اجرای نمایشی آمده‌است. سپس بازی‌های نمایشی در 10 تم (بی‌صدا، داستانی، صدادار، همراه با وسایل، همراه با ماسک، عروسکی، همراه با لباس و متنی) معرفی شده‌اند. در مقدمۀ بازی نحوۀ انجام آن شرح داده شده‌است. بازی‌ها به تدریج مشکل می‌شوند و می‌توان آن‌ها را با هم ترکیب کرد.

داستان این نمایشنامه در مسافرخانه‌ای در قلب «چکسلواکی» رخ می‎دهد؛ مسافرخانه‌ای که دو زن آن را اداره می‌کنند، مادری پیر با دخترش که «مارتا» نام دارد. برادر مارتا پس از بیست سال دوری از خانه، به مسافرخانه می‌آید؛ اما مادر و خواهرش او را نمی‌شناسند. به همین علت، او هویتش را آشکار نمی‌کند. مادر و دختر قصد دارند به مرد دارو بدهند و او را در دریاچه غرق کنند و ثروتش را به دست بیاورند و... .

کتاب حاضر مجموعه‌ای از چهار نمایشنامه است. «روایت آهنگر»، «افسانه باغ آرزوها»، «جامانده‌ای که رسید» و «دعوت در آلاسکا، دیدار در مشهد»، نام این نمایشنامه‌هاست. نمایش «روایت آهنگر»، درباره واقعه کربلا و مرد آهنگری است که «ابن زیاد»، حاکم کوفه، همه سلاح‌های دست‌ساز او را می‌خرد. «دعوت در آلاسکا، دیدار در مشهد» درباره مردی است که از لندن به تهران آمده است تا آقا، «علی‌بن‌موسی‌الرضا» را ملاقات کند! نمایش «باغ آرزوها»، داستان زندگی مردی را روایت می‌کند که نگهبان اسب‌های سلطان است و نمایش «جامانده‌ای که رسید»، روزی را به تصویر می‌کشد که اهل بیت امام حسین (ع) وارد شهر کوفه می‌شوند.

این کتاب جلد دوم از مجموعه «نمایشنامه‌های مدرسه» است و دربردارنده پانزده نمایشنامه کوتاه از زندگی بزرگان دینی و تاریخ و علماست که از کتاب‎های «داستان راستان»، هزار و یک نکته اخلاقی، از محمدحسین محمدی و دیگر کتب اخلاقی و تاریخی گرفته شده است. «راز یک اسم»، «پنداشتم تو بیداری»، «جایگاه یک ملت» و «دعای مستجاب» نام بعضی از این نمایشنامه‌هاست. «راز یک اسم»، روایت حکایتی تاریخی است از دوران حضرت علی (ع) که در آن نام پسربچه‌ای را «مات‌الدین» گذاشته‌اند، به معنای «مرگ دین». حضرت علی (ع) راز این نام‌گذاری را کشف می‌کنند.

این کتاب جلد نخست از مجموعه دو جلدی «نمایشنامه‌های مدرسه» و حاوی پانزده نمایشنامه کوتاه است. نام برخی از این نمایشنامه‌ها به این ترتیب است: «یک تصمیم»، «مردک چاپلوس»، «تازه مسلمان»، «همسفر عشق»، «راز بحرالعلوم» و مشتمل بر حکایات و گزیده‌های عرفانی و ادبی و داستان‌های تاریخی است. هر یک از این نمایشنامه‌ها دربردارنده پیامی اخلاقی و دینی است و قابلیت اجرا در مدارس را دارد. نمایشنامه «مردی که برای انسان شدن آمده بود»، حکایتی تاریخی از دوران رسول اکرم (ص) است که رسم جوانمردی را تبلیغ می‌کند.

نمایشنامه حاضر با شخصیت‌های عارفه، مریم و سیمین، داستان دانش آموزانی است که برای اردو به مناطق جنگی خرمشهر سفر کرده‌اند. هر سه در این مناطق پرسه می‌زنند که به خانه‌ای مخروبه در اثر جنگ می‌رسند. با ورود به خانه حال سیمین منقلب می‌شود. اشیای موجود در خانه برای وی بسیار آشنا است. با دیدن آلبوم مدفون شده در زیر آوار معلوم می‌شود که آنجا خانه دوران کودکی سیمین است و... .

نمایشنامه درباره دانش آموزانی است که بعد از اتمام مدرسه در پارک مشغول بازی هستند. یکی از آن‌ها به نام «مهدی» در حال وارسی کیف‌های دیگران است و به دنبال چیزی می‌گردد. چند دقیقه بعد، «عابد» نیز به او ملحق می‌شود. آن‌ها به دنبال ترکشی هستند که «روح‌الله» از خرمشهر آورده است و تا به حال به هیچ‌کس نشان نداده است و فقط درباره آن صحبت می‌کند. مهدی و عابد بر سر کیف روح‌الله با هم درگیر می‌شوند، سرانجام روح‌الله سر می‌رسد. او می‌گوید ترکش جایی است که نمی‌تواند به کسی نشانش بدهد!