تاریخ علم

جنوبگان، قاره‌ای در قطب جنوب زمین است. این قاره سردترین جای زمین است و کم‌وبیش همه سطح آن با یخ پوشیده شده است. جنوبگان، پنجمین قاره بزرگ زمین پس از آسیا، افریقا و امریکای شمالی و جنوبی است؛ ولی با وجود این، کمترین جمعیت را در میان همه قاره‌ها دارد. همچنین بلندترین میانگین بلندی و کمترین میانگین رطوبت و پایین‌ترین میانگین دما در میان همه قاره‌های جهان به این قاره تعلق دارد. در این کتاب از مجموعه‌ی «کی؟ چی؟ کجا؟ » با عجایب و رویدادهای قاره «جنوبگان»، آشنا می‌شوید.

کتاب علم، به زبانی ساده و مختصر مفاهیم و سیستم منطقی فرایند علمی را تبیین می‌کند. در این کتاب نقل قول بزرگان دانش در ارتباط با اکتشافات و اختراعات آمده است. دانش، جست‌وجوی حقیقت است و نیروی محرک این جستن، کنجکاوی انسان و پایه‌های آن استدلال، مشاهده و آزمایش است. کتاب در چند بخش به آغاز دانش، انقلاب علمی، طبیعت، پدیده‌های شیمیایی، ذرات، آفرینش کهکشان، گرمایش زمین، نور، حیات و همه اشکال آن اشاره کرده است. معرفی کوتاه دانشمندان از جمله فیثاغورس، زنوفانس، بوعلی سینا، ویلیام هاروی، رنه دکارت، پاولف و نیلز بور و چند نفر دیگر از دیگر بخش‌های این کتاب است.

نظریۀ احتمال شاخه‌ای از ریاضیات است. این کتاب مختصری از سیر تحول مفهوم احتمال و چیستی بسترهای رشد و نمو آن، و دستاوردهای ارزشمند دانشوران را در طول دوره‌های تاریخی در انواع زمینه‌های حضور آن به تصویر می‌کشد. کتاب سه فصل کلی دارد: خلاصه‌ای از ریاضیات؛ قرن هفدهم و دوران شکوفایی احتمال در اروپا؛ روی‌آوردن ریاضی‌دانان روسی به احتمال، تأسیس مکتب روسی احتمال، وضعیت نظریۀ احتمال در اروپا و در این اوان، و آغاز و پایان اصل موضوعی سازی.

مطالعۀ زندگی‌نامۀ دانشمندان و مشاهیر علمی برای نوجوانان و جوانان لذت‌بخش و آموزنده است. کتاب حاضر از مجموعه‌ای چند‌ین جلدی، با نگاهی داستان‌گونه، همراه با جزئیات، زندگی الکساندر گراهام بل را شرح می‌دهد. کودکی گراهام بل در خانواده‌ای اهل آموزش زبان و فن‌ بیان گذشت. او در مدرسۀ ناشنوایان تدریس کرد و به دلیل علاقه‌اش به گفتار و شنیدن، سرانجام توانست تلفن را اختراع کند. البته گراهام بل اختراعات دیگری هم داشته‌است. این کتاب به زبانی ساده و نوجوانانه نوشته‌شده و با تصویرهایی همراه است.

قرن هفده تحت‌تأثیر متفکرانی مانند «گالیله» و « نیوتن» و »کوپرنیک» بود، مردانی که علاوه‎بر داشتن تفکر، برای صورت‎بندی قوانین از مشاهده و آزمایش استفاده می‏‌کردند، قوانینی که امروزه هم پذیرفته شده‌اند.تا پیش از این دانشمندان غربی، به روش‌های علمی مدرنتوجه چندانی نشان نمی‌دادند.در این کتاب به کشفیات و اختراعاتی که موجب گذر به دنیای جدید و ستون پیشرفت‌های بعدی جهان شدند پرداخته شده است. استفاده از دستگاه چاپ و تلسکوپ، فشارسنج، منشور و ساعت و تأثیراتی که در جهان علم و فناوری گذاشتند موضوع این جلد از کتاب است.

ماده، انرژی و جرم تاریک از مباحث داغ و جذاب شاخۀ کیهان‌شناسی به حساب می‌آید. در این کتاب، موضوع مادۀ تاریک در عالم بررسی شده‌است. هرچند ساختار بخش زیادی از مواد سازندۀ عالم شناخته‌شده‌است، اما امید است با افزایش توان رصدی، گونه‌های جدیدی از این مواد در ساختارهای ستاره‌ای و شبه‌ستاره‌ای و گاهی در بخش‌هایی از کهکشان یافت شود. این کتاب، ضمن بررسی و شناسایی مقدار مادۀ موجود در عالم، گونه‌های محتمل این ماده را بررسی می‌کند.

علم کیهان‌شناسی شاخه‌ای از علم نجوم و از جذاب‌ترین بخش‌های علم روز دنیاست. این کتاب می‌کوشد بدون نیاز به مباحث پیچیدۀ فیزیک و شیمی، کیهان‌شناسی را بررسی کند و شاخه‌های مختلف علم، تاریخچه‌ای گذرا از این علم و تکامل جهان را به زبان ساده توضیح دهد. نویسنده کوشیده است به مخاطب کمک کند دریابد چطور ذهن انسان پاسخی برای کهن‌ترین و اساسی‌ترین سؤالات پیدا کرده‌است؛ از جمله این سؤال که: جهان از کجا آمده و به کجا خواهد رفت.

صفر یا هیچ عدد یا مقداری است که به ظاهر چیزی نیست. این کتاب شرح چگونگی به وجودآمدن و ظاهرشدن عدد صفر در تمام زندگی بشر است. ماجرای تبدیل‌شدن عدد صفر به عددی بسیار مهم و تأثیرگذار، در این کتاب به زبان ساده و کودکانه به مخاطب عرضه‌شده‌است. در واقع، این داستان برای کسانی که احساس می‌کنند مثل صفر هستند، نوعی امیدواری به ارمغان می‌آورد.

علم فیزیک هم دشوار است و هم جذاب. کتاب حاضر می‌کوشد تاریخ و سیر تکامل مفاهیم فیزیک را از آغاز، یعنی دوران یونان باستان تا به امروز، به زبانی شیوا و ساده و در دو بخش توصیف کند. بخش اول از یونان باستان تا رنسانس و بخش دوم از رنسانس تا عصر حاضر. ابتدا فیزیک کلاسیک و پس از آن نظریۀ نسبیت، مکانیک کوانتوم و نظریۀ آشوب ارائه می‌شوند. این کتاب هم برای دانشجویان علاقه‌مند به تاریخ علم مفید است و هم برای دانش‌آموختگان فیزیک.

تاریخ علم شیمی از سرگذشت شیمی‌دان‌ها، دگرگونی‌های علمی وابستگی و پیاپی‌بودن آن‌ها با یکدیگر سخن می‌گوید و آیندگان را با چگونگی پیشرفت این علم آشنا می‌کند. موضوعات این کتاب عبارت‌اند از: صنایع شیمیایی دورۀ باستان، زندگی‌نامۀ فلاسفۀ یونان باستان، کیمیاگری (پیش از اسلام، مصر باستان، نوپا) و کیمیاگران نامدار، صنایع شیمیایی جهان اسلام، کشف گازها، تعیین فرمول شیمیایی ترکیب‌ها، آغاز شیمی آلی نو، طبقه‌بندی عنصرها، کشف اتم و پیوندهای شیمیایی، گیاشیمی و فوتوشیمی، صوت شیمی، شیمی سبز و نانو، نوبل و برندگان و جوایز آن.