محیط زیست

کتاب حاضر حاوی شش داستان کوتاه و تخیلی است. «ابر و آرش»، «دو مرغ عاشق» و «شاهزاده و پلنگ»، نام بعضی از این داستان‌هاست. تمام داستان‌ها درباره محیط زیست است و از روزگاری سخن می‌گوید که انسان‌ها همه‌چیز را از بین برده‌اند. دود سیاه غلیظی آسمان را پوشانده است و سال‌هاست که مردم خورشید را ندیده‌اند. جنگل‌ها نابود شده‌اند و از درختان چیزی جز اسکلتشان باقی نمانده است. حیوانات وجود خارجی ندارند و آنچه هست عروسک‌های ساخته دست انسان‌هاست و... .

کتاب حاضر دربردارنده تصاویر معنادار و جمله‌های کوتاهی است که به کودکان مسئولیت‌پذیری و توجه به پدیده‌های پیرامون را یادآور می‌شود. در هر صفحه عبارت‌های اندک با مفاهیم کلی درج شده که از این نظر، اثر می‌تواند کارکرد داستان‌گویی داشته باشد.

انسان با آلوده کردن محیط، بی‌توجهی به آن و مصرف بی‌رویه آب، به زمین و آب‌ها صدمات جبران‌ناپذیری وارد می‎کند. جنگل‌زدایی و وارد کردن مواد سمی به آب و خاک، به صدها میلیون کودک، از راه فقر، بیماری و نبود آب آشامیدنی سالم آسیب می‎رساند. هدف این کتاب کمک به کودکان است تا هرچه بیشتر به اهمیت و مراقبت از زمین و موجودات آن آگاهی یابند. بخشی از این فرایند شامل ایجاد علاقه به طبیعت، حیوانات و گیاهان و بخش دیگر ایده‌های کودکان درباره مراقبت از زمین، حیوانات، گیاهان و به طور کلی محیط زیست است.

«چوبان» تنها در جنگل زندگی می‏‌کرد و خودش را مالک همه درختان می‎دانست. او بدون هیچ سرپناهی، شب‌های گرمِ تابستان و سردِ زمستان را در میان درختان جنگل به صبح می‎رساند. لباس او از برگ‌های درخت و غذایش میوه بود. او تنها انسانی بود که تا آن زمان پا به جنگل گذاشته بود. چوبان خوشحال و آرام بود تا اینکه روزی صدایی شنید، صدای زنی که خودش را «چوبینه» معرفی کرد. آن‌دو خانه‌ای می‌خواستند.چوبان خانه‌ای چوبی ساخت؛ بعد تختی، بعد میزی با دو صندلی؛ اما آن‌ها چیزهای دیگری هم لازم داشتند....

فعالیت‌های روزانۀ ما در کرۀ زمین، تأثیر بسیاری بر آن می‌گذارد. این کتاب شیوۀ زندگی سبز و تغذیۀ سبز، راهکارهای مهم در توسعۀ پایدار، صرفه‌جویی در مصرف انرژی و استفاده از محصولات غذایی ارگانیک و محلی را برای سالم‌سازی کرۀ زمین پیشنهاد می‌کند. نهضت زندگی سبز، انتخاب و مصرف انرژی، چهار اصل زندگی سبز، اقدامات عملی در این راه و نحوۀ مشارکت ما در این زمینه، موضوعات اصلی کتاب هستند.

زندگی پایدار بر استفاده از منابع طبیعی زمین تأکید می‌کند. استفادۀ بهینه از انرژی، صرفه‌جویی در مصرف انرژی، استفاده از منابع جایگزین و انرژی‌های پاک و بازیافت از جمله شیوه‌های کارامد برای توسعۀ پایدار و زندگی پایدار محسوب می‌شوند. انرژی و محیط زیست، استفاده از منابع انرژی پاک، چگونگی زندگی سبز در خانه و مدرسه، و نحوۀ مشارکت در این زمینه، موضوعات اصلی کتاب هستند.

رد پای کربن مجموعه‌ای از گازهای گلخانه‌ای است که هر فرد در محیط پخش می‌کند. استفاده از سوخت‌های فسیلی گاز کربن دی اکسید را وارد جو زمین می‌کند. این کتاب، در پی توضیح در این باره، استفاده از روش بازیافت، وسایل حمل و نقل عمومی به جای اتومیبیل شخصی و جلوگیری از اتلاف انرژی را از جمله شیوه‌های کاهش رد پای کربن معرفی می‌کند. چگونگی تشکیل گازهای گلخانه‌ای، خرید کربن برای کاهش کربن و مشارکت در این زمینه، از جمله موضوعات کتاب هستند.

همۀ جانداران روی کرۀ زمین منبع تولید انرژی‌اند و شکلی از انرژی محسوب می‌شوند. زیست توده از گیاهان و حیوانات و فضولات دامی و انسانی با منشأ آلی به دست می‌آید. این کتاب دربارۀ انواع منابع انرژی زیست توده و استفادۀ هر چه کارامدتر از آن‌ها بحث می‌کند که یکی از راهکارهای تولید انرژی پایدار برای تأمین انرژی مورد نیاز در آینده است. تاریخچۀ زیست توده، دست‌یافتن به انرژی، حالت جامد زیست توده، تخمیر برای تولید سوخت، مشکلات و فایده‌های استفاده از زیست توده، و آیندۀ این انرژی، موضوعات اصلی کتاب هستند.

کتاب حاضر دانش‌نامه‌ای است دربارۀ محیط زیست. «آب و آلودگی» بیشترین مواردی هستندکه این دانش‌نامه به آن‌ها پرداخته است. کتاب به صورت دانش‌نامه‌ای الفبایی تنظیم شده است که در کل 395 مقاله را شامل می‌شود. تصویرهای زیادی نیز کتاب را همراهی می‌کنند. حجم مقاله‌ها متفاوت است. کاربر می‌تواند برای پیداکردن موضوع مورد نظر به نمایۀ موضوعی پایان هر جلد مراجعه کند. فهرست واژه‌های نمایه به صورت الفبایی و با ذکر شماره صفحۀ مربوط در متن کتاب تنظیم شده‌است.

کتاب حاضر راهنمای بهره‌برداری از کتاب" کار و راهنمای آموزش محیط زیست" است و مؤلفان در صددند اطلاعات پایه‎ای و اولیه درباره محیط زیست و آنچه را که مربی و والدین باید پیش از استفاده از فعالیت‌های کتاب مذکور داشته باشند، به آن‌ها ارائه دهند. در فصل پایانی کتاب نیز نکاتی درباره چگونگی مشارکت خانواده در آموزش محیط زیست و همکاری با مربیان آورده شده است.