مرجع نظری و دانش افزایی مربیان

هر انسانی متعلق به ‌گروهی از انسان‌های‌ دیگر است که ‌خانواده نام ‌دارد. فرهنگ‌ها تحت تأثیر عوامل بسیاری، خانواده های گوناگونی را شکل‌ داده اند. این کتاب‌، با مرور نهاد خانواده در جهان ‌امروز، الگوی اسلامی خانواده ‌و کارکرد آن‌ را با تأکید بر تعالیم رسول اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع) برای نوجوانان توضیح داده ‌است.

فراگیری مهارت توجه و تمرکز در کودکان، مهارتی اساسی و سودمند به شمار می‌رود. کتاب حاضر خواننده را با روش‌ها و اسباب‌بازی‌هایی آشنا می‌کند که مهارت تمرکز را بهبود می‌بخشند. در گفتار اول کتاب، بازی‌ها و سرگرمی‌های ویژۀ نوزادان، در گفتار بعد بازی‌های مخصوص کودکان یک تا سه سال برای جلب توجه آن‌ها بر جزئیات پدیده‌ها و موضوع‌های گوناگون، و در نهایت نیز بازی‌های تقویت توجه برای کودکان چهار تا هفت ساله، با هدف افزایش انگیزه و اشتیاق برای تمرکز، معرفی می‌شوند. هر بازی شامل شرح چگونگی انجام آن، روش کار و معرفی مهارت‌های آموخته شده است.

با درک مفاهیم ریاضی، یادگیری آن معنی دار و سهل‌تر خواهد شد. کتاب حاضر شامل مجموعه‌ای فعالیت عملی است که درک ریاضی کودک را در نظر دارند. مفاهیم ریاضی این کتاب خلاصه‌ می‌شوند در «ترتیب یا مرتب‌کردن؛ طبقه‌بندی و دسته‌بندی؛ شناخت اعداد، مفهوم عدد و شمارش؛ اندازه‌گیری و درک مقدار وزن، طول، سطح و حجم». آموزش این مفاهیم در کتاب به صورت غیر‌مستقیم و در قالب فعالیت‌های سرگرم‌کننده انجام می‌شود که خود کودک انجام می‌دهد. هر فعالیت شامل شرح هدف، مهارت‌های مورد آموزش، وسایل مورد نیاز و روش اجراست.

علوم تجربی کودک را به طور مستقیم با مفاهیم مربوط به کرۀ زمین، طبیعت و زیست آشنا می‌کند. کتاب حاضر سه اصل مهم علمی را به کودکان معرفی می‌کند.در واقع کتاب شامل تعداد زیادی آزمایش علمی و ساده است که کودک پیش دبستانی می‌تواند آن‌ها را درک و تجربه کند. با انجام آزمایش‌های کتاب، کودک مفاهیم علمی مربوط به آن‌ها را، نه با تعریف‌های انتزاعی، بلکه با مشاهدۀ علمی و ملموس و با تجربۀ عملی می‌آموزد. هر فعالیت کتاب شامل شرح هدف، مهارت‌های لازم، وسایل مورد نیاز، و روش اجراست.

سرعت و شتاب زندگی امروز نباید فرصت کودکی‌کردن را از کودک بگیرد. کتاب حاضر نقدی است بر تعلیم و تربیت دنیای مدرن که بیشتر در کشورهای پیشرفته جریان دارد. این اثر در 10 فصل، پس از شرح مستندی از گرفتاری والدین، دربارۀ یادگیری طبیعی کودکان، بازی با اعداد، زبان، خواندن و نوشتن، هوش، رشد خود‌انگاره و هوش اجتماعی به تفصیل بحث می‌کند. نویسندگان پس از آسیب‌شناسی وضع کنونی نشان می‌دهند که بازی همچنان کورۀ یادگیری است و آنچه کودکان از آن محروم شده‌اند، فرصت بازی‌کردن است. کتاب دربارۀ هر موضوع به طور علمی صحبت می‌کند و سپس با ارائۀ نمونه‌های واقعی از زندگی واقعی، آن را به چالش می‌کشد و راه‌های مفیدی پیش پای مخاطب قرار می‌دهد.

کتاب حاضر بر پایۀ نظر ویگوتسکی دربارۀ تکامل کودک تنظیم شده‌است و فعالیت‌هایی ساده، روشن و قابل اجرا برای کودکان سه تا هفت ساله و نمونۀ بازی‌ها و فعالیت‌های آمادۀ اجرایی را در قالب 12 واحد برنامۀ درسی برای استفادۀ آسان مربی دربردارد. نویسنده به نظریۀ زیرساخت هر فعالیت، پرورش توانایی یادگیری، مرحلۀ استانداردهای حسی تا استدلال شفاهی در کودک و سپس به فعالیت‌هایی مبتنی بر تبدیل نظر به عمل می‌پردازد. در نهایت هم راهبردهایی برای همکاری پدر و مادر با کودک، به آن‌ها پیشنهاد می‌دهد.

محیط می‌تواند روی توان بالقوۀ هوش تأثیر بگذارد و مدارس و فرهنگ در این تأثیر نقش کلیدی دارند. کتاب حاضر در زمینۀ پرروش هوش، می‌کوشد ابتدا تعریفی از هوش وانواع آن به مخاطب بدهد. سپس به نقش وراثت و میزان تغییر‌پذیری هوش در افراد می‌پردازد و چگونگی باهوش شدن را توضیح می‌دهد. بهبود مراکز آموزشی، نقش طبقۀ اجتماعی و نژادی بر هوش و رابطۀ هوش و پیشرفت تحصیلی از جملۀ دیگر موضوعات کتاب هستند.

کودکان تیزهوش به راهنمایی نیاز‌دارند. کتاب حاضر راهنمای والدین کودکان تیز‌هوش و با‌استعداد است. فعالیت‌‌هایی که والدین می‌توانند به منظور یادگیری بهتر کودک در یک سال ابتدای زندگی او انجام دهند. همچنین، اقداماتی نیز برای پرروش هوش کودکان سنین پیش دبستانی پیشنهاد شده‌اند. اهمیت بازی در رشد کودک و فعالیت‌های والدین در این باره نیز ذکر شده‌اند. ویژگی‌های کودکان تیزهوش و رایج ترین روش‌های آموزش آنان، و کودکان تیزهوش دچار ناتوانی در یادگیری و اختلال نقص توجه- بیش‌فعالی و وظایف والدین دربارۀ آنان نیز از جمله موضوعات کتاب هستند.

خانواده نخستین پایگاهی است که کودک در آن مهارت‌های اولیۀ سازگاری با اجتماع را کسب می‌کند و برای کودک پیش‌دبستان، این دوران از طلایی‌ترین دوره‌های آموختن محسوب می‌شود. کتاب حاضر شامل مطالبی است دربارۀ کودکان پیش‌دبستانی و چگونگی آموزش آنان و نقش والدین و مربیان در شکوفایی استعدادشان و نحوۀ هدایت و کمک‌رسانی به رشد همه‌جانبۀ آنان. ویژگی‌های کودکان پیش‌دبستانی، انواع فعالیت‌های آموزشی، نیازهای مراکز پیش دبستانی، ویژگی‌های مربی، و نیازها و خصوصیات کودکان پیش دبستانی از جمله مطالب مطرح شده در این کتاب هستند.

یکی از مباحث مطرح روز در زمینه‌ تعلیم و تربیت «آموزش تفکر به کودکان» است. این کتاب به دو نوع از انواع تفکر، یعنی تفکر سازمان‌دهنده و تفکر خلاق می‌پردازد. در تفکر سازمان دهنده کودک می‌آموزد با دقت بیشتری به محیط اطراف نگاه کند تا بتواند آن‌ها را نظم دهد. در تفکر خلاق ساخت‌های از پیش ساخته‌شده‌ ذهن سست می‌شوند و ساخت‌های نوین و متفاوت جایگزین آن‌ها می‌شوند.اثر حاضر که برای کودکان پنج تا هشت‌ساله مناسب است، می‌کوشد با ارائه‌تمرین‌هایی از ساده به مشکل، اهداف خود را محقق سازد.