مستندنگاری

کتاب «سیگاری‌ها هم شهید می‌شوند» مجموعه‌ای از خاطرات رزمندگان ایرانی است که در دوران دفاع مقدس و نیز در مناطق مرزی سیستان و بلوچستان حضور داشته‌اند و یا در اسارت به سر برده‌اند. این کتاب حاوی روایت‌های شخصی و لحظات تلخ و شیرین این افراد است که با زبان ساده و جذاب به تصویر کشیده شده‌اند. در کتاب می‌خوانیم: ««عملیّّات والفجر چهار»، «محمود صادقی»، برادر «مهدی صادقی» به شهادت رسیده بود. می‌خواستیم او را به بهانه شهادت برادرش همراه پیکر داداشش «محمود»، به عقب برگردانیم، امّا زیر بار نمی‌رفت که نمی‌رفت. نیروها به «مهدی» خیلی اصرار کردند و گفتند: ای بابا! مهدی! برادرت «محمود» شهید شده، بیا تو هم برو و کمک کن پیکرش رو به عقب ببر. امّا «مهدی» خیلی قرص و محکّم، در جواب می‌گفت: خب شهید شده که شده! سهمش بوده که شهید بشه. خودتون ببرینش عقب. خلاصه اینکه «مهدی» زیر بار نرفت که نرفت. گویا می‌دانست که خودش هم قرار است به زودی به شهادت برسد. مانَد و کمی بعد خودش هم شهید شد. پیکر او را با بدن برادرش یک‌باره برای مادرش به عقب بر گرداندند.»

امروزه اکثر نوجوانان تحت تأثیر فضای مجازی هستند. دشمن نیز از این فضا سوء‌استفاده کرده است و شبانه‌روز شبهه‌های فراوان اعتقادی، سیاسی را در ذهن‌ها ایجاد می‌کند. از طرفی، امکانات سخت‌افزاری ما نیز کافی نیست، اما سلاح نرم‌افزاری قدرتمندی داریم، یعنی متقن بودن منطق و استدلال‌های‌مان در ارتباط و تبلیغ چهره‌به‌چهره و حضور و ارتباط مستمر مبلّغان که تأثیر زیادی بر مخاطبان دارد. این کتاب، حاصل مصاحبه با دویست نفر از مبلّغان خواهر و برادر و ثبت خاطرات ایشان از دوران تبلیغ چهره‌به‌چهره می‌باشد. در گزیده‌ای از کتاب آمده است: «از وقتی ملبس به لباس روحانیت شدم، مدارس بیشتری برای سخنرانی و مداحی از من دعوت می‌کردند، پیش می‌آمد در یک روز از دهه محرم، در هفت مدرسه اقامه عزا می‌کردم. هنوز آفتاب طلوع نکرده بود، باید به سمت روستایی در نزدیکی اهواز راه می‌افتادم. وقتی از حوزه خارج شدم، احساس سرماخوردگی داشتم. پیش خود گفتم: توکل بر خدا هرچه بادا باد!...»

این کتاب با عنوان «برادر رحی» به خاطرات جنگ شهید رحیم کابلی در 8 سال دفاع مقدس در بین سال‌های 1359 تا 1367 پرداخته است. این اثر روایتگر سال‌های حضور حاج رحیم در میدان جهاد ومبارزه و از زبان خودِ شهید می‌باشد. در بخشی از این اثر آمده است: «روزی که داشتم برمی‌گشتم، به شوخی به او گفتم: «مهران! تو اینجا شهید می‌شوی!» گفت: «ما کجا و شهادت کجا! ...».

کتاب «غواص‌ها بوی نعنا می‌دهند» روایتی مستند و داستان‌گونه از سرگذشت گردان غواصان لشکر انصارالحسین است که در عملیات کربلای چهار نقش مهمی ایفا کردند. این عملیات یکی از پرچالش‌ترین و غم‌انگیزترین نبردهای دوران دفاع مقدس بود. نویسنده، با استفاده از خاطرات فرمانده گردان‌ها و دیگر بازماندگان، وقایع را با دقت و جزئیات روایت می‌کند. داستان از لحظات قبل از عملیات آغاز می‌شود؛ جایی که غواصان با وضو گرفتن، آخرین نگاه‌ها، لبخندها و زمزمه‌های عاشقانه‌شان، به استقبال سرنوشتی نامعلوم می‌روند. روایت‌ها شامل گفتگوهای صمیمانه بین رزمندگان، لحظات سخت عبور از آب، نگرانی فرماندهان و حماسه‌ای است که در نهایت با شهادت بسیاری از آن‌ها رقم می‌خورد. کتاب، تنها به ثبت دلاوری‌ها نمی‌پردازد، بلکه به ابعاد انسانی جنگ، احساسات و روابط میان رزمندگان نیز توجه ویژه‌ای دارد.

روایات تاریخی برای عبرت‌گرفتن آیندگان است. مطالعه زندگی انسان‌هایی که در گذر زمان و مقاومت و ایثارشان در بحران‌های اجتماعی مانند جنگ و جهاد، به آدمی می‌آموزد برای دست‌یافتن به کمال انسانی که هدف خلقتش بوده است، مسئولیتی دارد که باید در زمانه خود آن را فهم کرده و نقش خود را به درستی ایفا کند. کتاب «درهمسایگی گلوله‌ها» روایت مقاومت شیعیان فوعه و کفریا در حمله وحشیانه تکفیری‌ها به کشور سوریه‌ست که نویسنده آن تلاش کرده با روایت صحیح از آن روزگار، به مخاطب خود ضرورت ایستادگی و مقاومت را در همه زمان‌ها و تا زمان برچیدن نهایی ظلم از عالم یادآور می‌شود

انقلاب اسلامی ایران که اوج تلاقی عرفان و حماسه بود محدود به مرزهای یاران نماند و مبارزه و مقاومت در برابر طاغوت به خارج از محدوده جغرافیایی کشور هم رسید. کیست که بتواند منکر موج معنویت و عشق به خدا در بین دلدادگان انقلاب در داخل و خارج از کشور شود؟ در این میان نقش روحانیان را در تقویت مبارزات خارج از کشور نباید نادیده گرفت و آیت‌الله بهجت یکی از بزرگ‌ترین آن‌ها بود. در کتاب حاضر خاطرات سیدحسن نصرالله، رهبر حزب‌الله لبنان و از پرورش یافتگان نور انقلاب، درباره حضرت آیت‌الله بهجت را می‌خوانید.

کتاب «پسر هرسین»، زندگی کشتی‌گیر شهید مسعود دارابی را روایت می‌کند. او که از اهالی هرسین شهری در اطراف کرمانشاه است از کودکی به کشتی علاقمند می‌شود. منش پهلوانی از همان کودکی در او نمایان است. این کتاب روایتی از بخش‌های مختلف زندگی این پهلوان شهید است. وی با شروع جنگ تحمیلی مانند همه غیورمردان ایرانی راهی جبهه می‌شود هرچند می‌توانست بماند و بر سکوهای قهرمانی بدرخشد.

«عبای سوخته»، 95 خاطره از زندگی «آیت‌الله سیدمحمدحسین بهشتی» که فرزندان و اطرافیان نزدیک ایشان نقل کرده‌اند. در هر خاطره درسی از رفتار ایشان قرار دارد. نظم، قانون‌مداری، وفای به‌عهد، صداقت، احترام، صراحت، اهمیت دادن به خانواده و درست‌کاری و سوءاستفاده نکردن از قدرت و اختیارات دولتی از صفات بارز ایشان بود.

بادیه فروش، برگ‌هایی از زندگی شهید محمدعلی رجایی است که از مجموعه کتاب "پابرهنه" می‌باشد. این کتاب گوشه‌ای از زندگی و سیره فردی، اجتماعی و سیاسی شهید رجایی را در قالب خاطراتی کوتاه به تصویر کشیده است و قصد دارد مسئول طراز جمهوری اسلامی که آرمان‌های انقلاب را مورد توجه قرار می دهد، معرفی کند. شهید محمدعلى رجایی، در سال 1312 هجری قمری در شهرستان قزوین متولد شد، تحصیلات ابتدایى را تا اخذ گواهینامه ششم ابتداى در همین شهرستان به انجام رساند. در سن چهار سالگى از وجود داشتن نعمت پدر محروم شد و تحت تکفل مادر مهربان قرار گرفت. در سال 1327 به تهران مهاجرت کرد و سال بعد یعنى در 1328 وارد نیروی‌هوایى شد. در مدت 5 سال خدمت در نیروى هوایى، دوره متوسطه را با تحصیل شبانه گذراند، سپس در سال 1335 به دانشسراى عالى رفت و به سال 1338 دوره لیسانس خود را در رشته ریاضى به پایان برد و به سمت دبیر ریاضى به استخدام وزارت فرهنگ در آمد و به ترتیب در شهرستان‌هاى خوانسار، قزوین و تهران به تدریس، اشتغال ورزید. ایشان را در هشتم شهریور ماه 1360 به همراه یار قدیمى‌اش شهید باهنر در انفجار دفتر نخست‌وزیرى به شهادت رساندند.

کتاب «پرواز پای دماوند: خاطراتی از زندگی ابرمرد ایران، شهید دانشمند دکتر محسن فخری‌زاده» روایتی از زندگی این شهید بزرگوار است که خاطراتی از دوستان، همکاران و خانواده شهید، از تولد تا لحظه شهادت اوست. کتاب با شرح ترور شهید فخری‌زاده است، آغاز می‌شود و بخش اصلی کتاب شامل خاطراتی کوتاه از افراد مختلف است که تقریباً به ترتیب از زمان تولد تا ترور شهید را روایت می‌کنند. در ادامه، پیام‌ها و سخنان شهید گردآوری شده است و اشعاری از ایشان نیز در این بخش گزینش شده است. در انتهای کتاب، تصاویری از شهید از دوران کودکی تا تمبر یادبود چاپ شده است. این اثر با هدف ارائه الگوهای موفق، تصویری از ابعاد گوناگون زندگی این دانشمند برجسته را ترسیم کرده است.