علوم تربیتی

این کتاب با هدف ارزیابی فرایندهای مدیریت دانش در آموزش و پرورش شهر تهران و ارائۀ راهکارهایی برای بهبود آن تدوین شده است. مدیریت دانش یک رویه یا عمل برای رسیدن به فرایندی درمورد دانش است که به بهبود عملکرد داخلی و خارجی سازمان منجر می‌شود. نویسنده در این کتاب چالش‌ها، مفاهیم و مدل‎‌های ارزیابی آموزش و پرورش در ایران و جهان را با چندین الگوی طراحی و تنظیم پرسش‌نامه بررسی می‌کند.

معمولاً همۀ معلمان پرسش‌هایی برای دانش‌آموزان مطرح می کنند، اما ممکن است هدف و شکل این پرسش‌ها متفاوت باشد. این کتاب دربارۀ مشکل خاصی از این پرسشها به نام "پرسش های بنیادین" است و نویسنده در شش فصل کتاب به سؤال‌هایی مانند پرسش های بنیادین چه ویژگی‌هایی دارند، چرا باید این پرسش‌ها را به کار برد، چالش‌های عملی و موارد خاص و چطور در کلاس درس فضای پرس و جو ایجاد کنیم، پاسخ میدهد.

به عقیدۀ نویسندۀ این کتاب، امروزه در سیستم ارزشیابی مدارس برای تکمیل به‌موقع فعالیت‌ها جایزه و برای بی‌نظمی و رفتار نامناسب، تنبیه در نظر گرفته میشود. نمره پیش از آنکه میزان یادگیری دانش‌آموز از مفاهیم را نشان دهد، از میزان انطباق آنها با سیستم آموزشی حکایت دارد. نویسنده در این کتاب نظام ارزشیابی سنتی یا نمرهای را زیر سؤال میبرد و الگوی ارزشیابی بر پایۀ استاندارد را جایگزین آن میکند. او با ارائۀ مثال‌هایی ملموس از همۀ دوره‌های آموزشی، کاستی های نظام نمره‌ای را بررسی میکند و الگوهای جدیدی را پیشنهاد می‌دهد.

برای پیشرفت تحصیلی کتاب‌های زیادی تدوین شده‌اند. این کتاب پنج فصلی در فصل اول شرایط صحیح مطالعه، اعم از روش، اصول و تکنیک سامان‌دهی، و مدیریت زمان و مکان مطالعه رابیان می‌کند. در فصل دوم چیستی برنامه‌ریزی و نحوۀ جمع‌بندی درس‌ها در سه ماه آخر آمده است. مهارت‌های کسب موفقیت‌ تحصیلی و راهکارهای تقویت حافظه در بخش سوم و خلاصه‌نویسی و مرور و تکنیک‌های مربوط در فصل چهارم مطرح شده اند. شیوه‌های تست ‌زدن و پنج کلید ساده در حل انواع تست‌های دشوار نیز محتوای فصل آخر کتاب را تشکیل می‌دهند.

کتاب حاضر در دو فصل تدوین شده است؛ فصل اول دربارۀ مراحل تدریس است. نویسنده در فصل دوم رسانه‌های آموزشی و اهمیت آن‌ها را در نظام آموزش و پرورش بررسی می‌کند. در فصل اول دربارۀ داشتن طرح درس مناسب و مراحل نوشتن آن توضیح داده شده و نمونه فرم طرح درس و نحوۀ چینش کلاس برای تدریس نیز آمده است. در بخش دیگر فصل اول به مهارت ایجاد انگیزه در دانش‌آموزان، فن بیان، توجه به تفاوت‌های فردی فراگیرندگان و جذاب‌سازی محتوای درس اشاره شده است. در فصل دوم، مباحثی مانند جهانی‌شدن و فناوری اطلاعات، آموزش الکترونیکی و ضرورت استفاده از فناوری مطرح شده است.

نویسنده در این کتاب به حساسیتهای مدیران مدارس دربارۀ مسائل تربیتی و آموزشی اشاره می‌کند. مدیریت آموزشی، به ویژه شاخه‌ای از آن که به امور مدارس اختصاص دارد، در زمرۀ علوم میان رشته‌ای طبقه‌بندی شده است. نویسنده با اتکا به تجربۀ سالها حضور در مدارس گوناگون، نکات ریز و درشتی مانند مدیر و نقش راهنمایی، مدیر و نقش او در برنامهریزی و هماهنگی را مورد توجه قرار داده است. ۱۱۱ نکتۀ کتاب در قالب ۱۰ فصل به اضافۀ یک نکتۀ آخر آمده است. هر فصل با مقدمهای کوتاه آغاز میشود و با یک خود‌ارزیابی به پایان می‌رسد.

نویسنده در کتاب حاضر در چهار فصل مباحثی چون نظریۀ نیروی انسانی در مدیریت، راهنمایی‌های علمی برای رفتار با مدیران، عملکردهای اصلی مدیریت و مهارت‌های رفتار با مدیران گوناگون را مطرح می‌کند. در بخش اول، هدف مدیریت، مهارت انسانی، گام‌هایی به سوی قاطع بودن و فهم رفتار را توضیح می‌دهد و در بخش دوم مسئولیت‌های مدیریتی، نقش ارتباط، مکاتبه و مذاکره و موانع ارتباط را بررسی میکند. در بخش سوم و چهارم نیز دربارۀ ده ویژگی کلیدی مدیران، اثربخشی مدیریتی، مدیران سخت و رفتار با آنان سخن می‌گوید.

وجود استرس در زندگی اجتناب‌ناپذیر است. استرس در شکل مفید خود می‌تواند انگیزه‌ای برای حرکت و رقابت سالم باشد اما از آنجا که ممکن است به بروز مشکلاتی بینجامد، باید قدرت مدیریت آن در همه نهادینه شود. نویسنده در این کتاب با ارائۀ مطالب علمی و تصاویر طنزآمیز و گویا، نکاتی را دربارۀ کنترل رفتار و مدیریت استرس بیان می‎کند. کتاب در 33 بخش تدوین شده و حاوی مباحث مختلف با عناوینی چون "خشم خود را با خلاقیت و ابتکار کنترل کنید"، "فقط افکار خوب داشته باشید"، "خودتان را فقط با خودتان مقایسه کنید" و "هر وقت استرس دارید فریاد بزنید"، است.

هر ساله یکی از دغدغه‌های مدیران مدارس تهیه و تدوین برنامۀ سالانه است. کتاب حاضر به منظور پاسخ‌گویی به نیازهای مدارس در مورد اجرا و مراقبت از برنامۀ درسی در قالب طرح درس‌های نیمه‌ساخته، فر‌م‌های نظارتی و پرتکرار، و مبانی و پیش‌نیازهای بالادستی برای برنامه‌ریزی بهتر فراهم شده‌است. این مجموعه بسته‌ای را باعنوان بستۀ مدیریت کلاسی به منظور طراحی آموزشی کلاس درس در اختیار مدارس قرارمی‌دهد. کتاب حاضر از این مجموعه به برنامۀ درسی پایۀ یازدهم علوم انسانی اختصاص دارد و شامل توصیه‌های مدیریتی و نیز محتوای دیجیتال در لوح فشردۀ ضمیمه است.

هر ساله یکی از دغدغه‌های مدیران مدارس تهیه و تدوین برنامۀ سالانه است. کتاب حاضر به منظور پاسخ‌گویی به نیازهای مدارس در مورد اجرا و مراقبت از برنامۀ درسی در قالب طرح درس‌های نیمه‌ساخته، فر‌م‌های نظارتی و پرتکرار، و مبانی و پیش‌نیازهای بالادستی برای برنامه‌ریزی بهتر فراهم شده‌است. این مجموعه بسته‌ای را باعنوان بستۀ مدیریت کلاسی به منظور طراحی آموزشی کلاس درس در اختیار مدارس قرارمی‌دهد. کتاب حاضر از این مجموعه به برنامۀ درسی پایۀ دهم علوم انسانی اختصاص دارد و شامل توصیه‌های مدیریتی و نیز محتوای دیجیتال در لوح فشردۀ ضمیمه است.