متوسطه اول

این کتاب تصحیح «محمدعلی فروغی» از کتاب «گلستان سعدی» است. این کتاب، مجموعه‎‌ای از اشعار و حکایت‌های پندآموز اخلاقی است. در این اثر سخنان و اشعاری نغز از سعدی شیرازی درباره سیره پادشاهان، اخلاق درویشان، فضیلت قناعت، فواید سکوت و خاموشی، عشق و جوانی، ضعف و پیری، آثار تربیت و آداب صحبت کردن آمده است. در هر یک از موضوعات فوق، ابتدا حکایتی نقل شده و سپس اشعاری در رابطه با آن موضوع سروده شده است. در پایان نکاتی ظریف و لطیف به‌صورت نظم و نثر که هر کدام از آن‏‌ها اشاره به مطلبی اخلاقی و حکمت‏‌آمیز دارد، ذکر شده است.

تربیتِ شایسته فرزند، دغدغه همه والدین است. سلامت روح، ذهن و اندیشه فرزند درست مانند سلامت جسم و تن او، مورد توجه والدین است؛ از این‌رو، ضروری است والدین روش‌هایی را که مانع از شکوفایی ذهنی و فکری فرزندانشان می‌شود کنار بگذارند و برای پرورش کودکان، آنان را توانمند کنند. نویسنده در این کتاب با برشمردن 13 عادت اشتباه روزانه و بررسی تأثیرات منفی آن‌ها در زندگی، راهکارهای عملی و ساده را جهت رسیدن به آرامش درونی و موفقیت شخصی، ارائه می‌دهد.

در این کتاب، نویسنده براساس تجربیات به‌دست‌آمده، اطلاعاتی را فراهم کرده تا به روان‌شناسان، معلمان و دیگر متخصصان کمک کند که در جهت ایجاد سیاست‌های کارآمد و اثربخش در مدارس با هدف توسعه دانش و مهارت‌های لازم برای مشارکت مؤثر والدین، با یکدیگر همکاری کنند. یافته‌های ارائه‌شده در کتاب مربوط به مدارس ابتدایی نیوزلند، انگلستان و باربادوس، می‌باشد.

نویسنده در این کتاب، تلاش می‌کند یکی از شیوه‌های متعدد نیکبختی را به تصویر بکشد؛ شیوه‌ای انفرادی - گروهی که سعی بر آن دارد که اندیشه‌های مرتبط با ماهیت فلسفی دین را از منظر جامعه‌شناسی در خدمت ارزش‌ها، هنجارها و رفتارهای اجتماعی قرار دهد. نویسنده در مقولات مطرح در کتاب، تلاش دارد؛ چگونگی فراهم کردن زمینه تثبیت و عملی کردن یکی از مباحث اساسی جامعه‌شناسی را با طرح مبحثی به‌نام «درونی‌سازی یا نهادینگی» تشریح کند.

یکی از دغدغه‌های معلمان و خانواده‌ها علاقه‌مند کردن دانش‌آموزان به مدرسه برای یک یادگیری لذت‌بخش است؛ به‌طوری که بتوانند از نظر شناختی، عاطفی، اجتماعی، و...، تغییرات مثبتی در دانش‌آموزان ایجاد کرده، موجبات پیشرفت و ارتقای سطح دانش و شناخت آن‌ها را فراهم کنند. در این کتاب در بخش‌ها و فصل‌های مختلف، تلاش شده است مشکلات مربوط به علاقه‌مندی دانش‌آموزان به مدرسه و علم، بررسی شود و برای هر یک، راهکاری ارائه گردد.

در این کتاب به‌گونه‌ای داستان‌وار از اصول حرفه معلمی و از بایدها و نبایدهای آن و از ارتباط معلم با اولیا صحبت می‌شود. نویسنده در این کتاب با تکیه بر تجربه زیسته معلمی خویش، توضیح می‌دهد که گاهی معلم‌ها در حرفه خود دچار فرسودگی شغلی می‌شوند؛ از این‌رو، راه‌های برون‌رفت از فرسودگی شغلی را نیز در کتاب بیان می‌کند.

اشعار این کتاب برای نوجوانان و جوانان سروده شده است. شاعر به طبیعت توجه خاصی دارد؛ اما از مسائل اجتماعی نیز غافل نمی‌شود. در شعری با همین عنوان می‌گوید: «دوباره چرخ دستی پر از سروصدا و یک نفر که داد می‌زند، نمک و آن طرف‌تر کنار تیر برق، کسی شبیه یک پدربزرگ عینکی، دوباره توی کوچه التماس می‌کند، کمک! و من...».

شعرهای این کتاب برای خوانندگان جوان و دبیرستانی انتخاب شده است. سادگی و صمیمیت، تنوع مضمون، زاویه دید خلاق و توجه به بافت خانوادگی که نوجوان به عنوان مخاطب در آن زندگی می‌کند، از ویژگی‌های این اشعار است. در شعر «بهشت کوچک»، آمده است: «ته یک کوچه تنگ و دو متری، نشسته خانه‌ای تنها و کوچک، من و بابا و مامان ساکن آن، شده اینجا کمد، ما هم عروسک... .»

شاعر این مجموعه، هنگام سرایش، با مخاطب خود هم‌قد می‌شود و از زاویه دید او به جهان می‌نگرد. در اشعار این کتاب، مهرورزی محور محتوایی دارد که با موسیقی کلام شاعر درآمیخته و لحظه‌های زیبایی را رقم می‌زند. در شعر «نگاه» می‌گوید: «من برکه آبی‌ام، تو ماهی، از برکه چه می‌شود بخواهی؟ یک آینه شکسته دارم، بی‌تابِ همیشه نگاهی.»

شعرهای این کتاب برای خوانندگان جوان و دبیرستانی‌ انتخاب شده است. شاعر در شعرهایش مخاطب نوجوان را دست کم نمی‌گیرد، به او احترام می‌گذارد و تلاش می‌کند مثل مخاطبش اندیشه و نگاه متفاوتی به جهان داشته باشد. از این رو، کشف شاعرانه، از ویژگی‌های شاخص آثار اوست. در شعر «دعا» می‌گوید: «درخت دستش را دراز کرد، آسمان پرنده‌ای در دست او گذاشت.»