اسلام

آگاهی امام موسی صدر از نظریه‌های اقتصادی رایج سبب شد او نظام‌های اقتصادی سرمایه داری و مارکسیسم و آموزه‌های اسلام را با هم مقایسه و رهیافت‌های اقتصادی اسلام را روشن کند. کتاب حاضر شامل مجموعه مقالات امام موسی صدر در مجلۀ مکتب اسلام‌است. گفتارهای اقتصادی او در لبنان و دو مقالۀ جامعه‌شناختی- اقتصادی نیز از جمله مباحث این کتاب هستند.

یکی از مسائل مهم که مؤمنان همواره باید پاسخگوی آن باشند، حفظ دلایل دینداری با نظر به تحولات جهان و انسان است. به تعبیر امام موسی صدر، دین تنظیم‌کنندۀ رابطۀ انسان با جهان پیرامونش است. امام موسی صدر در گفتارها و جستارهایش ، بیش از هر چیزی، در صدد توضیح این موضوع و چرایی نیاز انسان مدرن به دین بوده است. در این کتاب، سخنرانی‌ها و مقالات او در این باره ارائه شده‌اند.

نظام آموزش از شش عنصر اصلی تشکیل‌شده و این کتاب به پنج عنصر اول آن پرداخته‌است. اهداف آموزشی از منظر قرآن کریم در دو بخش اهداف غایی و اهداف کلی، معیارهای انتخاب محتوای آموزشی، بررسی روش‌های آموزشی مستقیم و غیرمستقیم، مهم‌ترین ملاک‌های آموزشی و ویژگی‌های آموزش‌دهنده از منظر قرآن کریم موضوعات مطرح شده در این کتاب هستند.

جاودانگی، به معنای زندگی کردن تا ابد، به دو صورت مطرح است: جاودانگی دنیوی و جاودانگی اخروی. کتاب حاضر کوششی است برای تبیین این موضوع و پاسخ به این سؤال که چرا انسان‌ها به دنبال جاودانگی هستند و تصورات از مرگ و جاودانگی چیست. در این کتاب، کلیاتی شامل مفهوم‌شناسی، عوامل اعتقاد به جاودانگی، دلایل جاودانگی، سابقۀ تاریخی و صورت‌های جاودانگی. مبحث جاودانگی از منظر فیلسوفان و اندیشمندان غربی و اسلامی، و نیز جاودانگی از دیدگاه قرآن و در تفکر هندی مورد بحث قرار گرفته‌اند.

تعلیم و تربیت مقوله‌ای است که برای رسیدن انسان به سعادت مورد توجه قراردارد. کتاب حاضر ابتدا مبانی تعلیم و تربیت اسلامی را برای خواننده بازگو می‌کند. سپس ماهیت و نیاز انسان به تعلیم و تربیت را بررسی می‌کند و پس از آن به تعریف تعلیم و تربیت می‌پردازد. در ادامه، از تطهیر و تزکیه می‌گوید. تعلیم تربیت اسلامی کودکان از راه تشویق، و سپس از راه رغبت، و ارکان اخلاقی جهت‌ساز در جامعه، فصل های بعدی کتاب هستند.

اتفاقات این داستان در صدر اسلام رخ داده است. «ابودحداح» در نخلستانش مشغول رسیدگی به قنات باغ است که اسبی وارد باغ می‌شود. ابودحداح خود را به اسب می‌رساند و اسب را زخمی و غرق در خون می‎بیند؛ اما خبری از سوار اسب نیست. ابودحداح رد سمّ اسب را می‌گیرد تا به مردی می‌رسد. مرد زخمی است و با آخرین نفس‌هایش از او می‎خواهد که دخترش را نجات دهد که به دست راهزنان اسیر شده است. شب از راه رسیده است؛ اما ابودحداح موفق می‌شود «غزاله» را نجات دهد و... . ابودحداح از غزاله می‌خواهد که با او ازدواج کند و غزاله دو شرط دارد. شروطی که پذیرفتنش برای ابودحداح کار راحتی نیست.

در این کتاب، سه داستان زندگی پیامبر اکرم (ص)، به هم پیوند خورده است. داستان‌ها از زبان حیواناتی روایت می‌شود که در آن ماجراها حضور دارند. موریانه داستان مخفی شدن پیامبر در شعب «ابی‌طالب» و خورده شدن عهدنامه را بازگو می‌کند. عنکبوت داستان تنیدن تار بر دهانه غار را روایت می‌کند و شتر داستان اسکان پیامبر در مدینه را می‌گوید.

این داستان درباره دو نیم شدن «ماه» است که به دست پیامبر و اذن خداوند انجام می‌شود و راویِ داستان، ماه است. آن شب برخلاف همیشه، پیامبر با مردم زیادی به کوه می‎آید. مردم از او معجزه‎ای می‎خواهند تا ایمان بیاورند و ماه دلش می‎خواهد کاری برای پیامبر انجام دهد. کافران به پیامبر می‌گویند که دستور دهد تا ماه به دو نیم شود؛ اما این امکان ندارد. مگر می‌شود ماه دو نیم شود؟! صدایی در گوش ماه می‌پیچد: «ای ماه زیبا! قرار است تو معجزه «محمد» باشی. تو انتخاب شده‌ای که دو نیم شوی! تو به فرمان خدای بزرگ، دو نیم خواهی شد.» پیامبر دستش را بلند می‌کند و معجزه رخ می‌دهد.

در این کتاب که از مجموعه چهار جلدی «دوستان عجیب پیامبر» است، ماجرای عهدنامه و شعب ابی‌طالب، از زبان موریانه روایت می‌شود. هنگامی که قریش موفق به بازگرداندن مهاجران حبشه نمی‌شوند، مبارزه با بنی‌هاشم را به صورت محاصره اقتصادی و اجتماعی ادامه می‌دهند. آن‌ها پیمان‌نامه‌ای علیه بنی‌هاشم امضا می‌کنند که موجب می‌شود، پیامبر و یارانش، برای حفظ جان خویش، به شعب ابی‌طالب پناه ببرند.

این کتاب از مجموعه کتاب‌های «دوستان عجیب پیامبر» است که از زبان «زمین» روایت می‌شود. هنگامی که پیامبر وارد مدینه می‌شوند، هر کسی دوست دارد که ایشان در منزل او اقامت کنند. پیامبر تصمیم می‌گیرند شترشان را آزاد بگذارند و شتر هر جا توقف کند، همان‎جا منزلشان را بنا کنند. شتر حرکت می‌کند و مردم به دنبالش می‎روند تا اینکه... .