تفسیر قرآن

کتاب «حرف‌های قشنگ خدا به زبان ساده» ترجمه‌ای روان و قابل فهم از جزء سی‌ام قرآن کریم است که با هدف نزدیک‌تر کردن مفاهیم آیات الهی به ذهن کودکان و نوجوانان تدوین شده است. در این اثر، پیام‌های قرآنی با زبانی ساده و دلنشین بیان شده‌اند تا مخاطب بتواند معنای سخنان حکیمانه خداوند را به‌راحتی درک کند. این کتاب تلاش دارد تجربه‌ای شیرین و قابل لمس از خواندن قرآن ایجاد کند؛ گویی آیات الهی با زبانی صمیمی و روشن با خواننده سخن می‌گویند.

این کتاب برگرفته از محتوای جلد دوم اثر «بیان النص» است و مجموعه‌ای از پرسش‌ها را پیرامون مطالب آن در خود جای داده است. متن کامل روایات و منابع مربوط، در کتاب اصلی ذکر شده و این مجموعه با دقت بر همان مبنا تدوین گردیده است. هدف از تهیه این اثر، فراهم‌کردن بستری برای استفاده گسترده در مراکز آموزشی همچون آموزش و پرورش، آموزش عالی و دیگر نهادهای علمی و فرهنگی است. در کنار این هدف آموزشی، کتاب به گونه‌ای تنظیم شده که خواننده را به تفکر، جستجو و مطالعه عمیق‌تر سوق دهد. نگارش آن به شکلی انجام شده است که ضمن انتقال مفاهیم اصلی، انگیزه و اشتیاق لازم را برای رجوع به کتاب «بیان النص» و بهره‌مندی از محتوای غنی آن در مخاطب ایجاد کند.

جهان قرآن مصور است؛ آیات در آن، به جای آنکه بنشینند، ایستاده‌اند. درخت یک مفهوم است، دریا یک مفهوم است، جنگل و خاک و ابر، خورشید و ماه و گیاه همچنین. در این مجموعه کوشیده شده است تا افزون بر طرح ساده و مانوس مسائل معرفتی قرآن، مسائل هر فصل را با طرح مجموعه سؤالات ارائه نماید. این اثر در ساحت اشاعه و ترویج فرهنگ و معارف قرآن به تشنه گامان کتاب آسمانی است و ذهن کنجکاو و فعال معارف قرآنی را اقناع خواهد کرد. این جلد از کتاب به بررسی آیات جزء دوم قرآن کریم با تمرکز بر مفهوم «بیان النص» می‌پردازد و تلاش می‌کند با تحلیل زبانی و تفسیری، نحوه دلالت آیات بر مفاهیم مورد نظر را روشن کند. مطالب کتاب شامل بررسی ساختارهای بیانی، شیوه‌های انتقال معنا، و ارتباط میان متن قرآنی و فهم مخاطب است و هدف آن تبیین چگونگی شکل‌گیری معنا در بستر زبان قرآن است.

جهان قرآن مصور است؛ آیات در آن، به جای آنکه بنشینند، ایستاده‌اند. درخت یک مفهوم است، دریا یک مفهوم است، جنگل و خاک و ابر، خورشید و ماه و گیاه همچنین. در این مجموعه کوشیده شده است تا افزون بر طرح ساده و مانوس مسائل معرفتی قرآن، مسائل هر فصل را با طرح مجموعه سؤالات ارائه نماید. این اثر در ساحت اشاعه و ترویج فرهنگ و معارف قرآن به تشنه گامان کتاب آسمانی است و ذهن کنجکاو و فعال معارف قرآنی را اقناع خواهد کرد. این جلد از کتاب به بررسی آیات جزء اول قرآن کریم با تمرکز بر مفهوم «بیان النص» می‌پردازد و تلاش می‌کند با تحلیل زبانی و تفسیری، نحوه دلالت آیات بر مفاهیم مورد نظر را روشن کند. مطالب کتاب شامل بررسی ساختارهای بیانی، شیوه‌های انتقال معنا، و ارتباط میان متن قرآنی و فهم مخاطب است و هدف آن تبیین چگونگی شکل‌گیری معنا در بستر زبان قرآن است.

پرداختن به فهم قرآن، بیان و تفهیم آن به دیگران کار بزرگی است که خداوند متعال مسئولیت آن‌را بر دوش پیامبر رحمت (ص) گذاشت. این وظیفه سنگین را پیشوایان معصوم (ع) و عالمان دین پس از آن حضرت بر عهده داشته‌اند و هر زمان به اقتضای نیازها و شرایط آن دوران، علاوه بر بیان، دست بر قلم برده و صدها کتاب تفسیری از خود به یادگار گذاشته‌اند. در عصر حاضر نیز بزرگانی در این وادی قدم برداشته و قلم زده‌اند و آثاری ماندگار به جامعه دینی و علمی عرضه کرده‌اند. تفاسیری مانند المیزان، نمونه، راهنما، نور و ... هر کدام دانش‌نامه‌ای از مطالب و مباحثی هستند که در جای خود مورد مراجعه اهل تفسیر قرار می‌گیرند؛ لذا بدیهی است که متناسب با شرایط هر زمان و نیازهای آن بایستی تولیدات ویژه‌ای عرضه گردد.
کتاب «تفسیر آیات نماز» به بررسی آیات مرتبط با نماز در قرآن کریم می‌پردازد و موضوعاتی مانند نقش نماز در خانواده، انواع نماز، جایگاه نماز در ادیان مختلف و پیوندهای اجتماعی و تربیتی آن را تحلیل می‌کند. مطالب با استناد به منابع تفسیری تنظیم شده و تلاش دارد ارتباط میان عبادت و ساختارهای فردی و اجتماعی را در قالبی منظم و موضوع‌محور نشان دهد.

قرآن به عنوان سند جامع و کاملی که می‌توان در مورد کلیات اصول وفروع دین به آن رجوع نموده و در کنار روایات معصومین(ع) که جزییات را شرح داده‌اند، مورد استفاده در متن زندگی قرار گیرد. کتاب «نماز در قرآن» مجموعه‌ای از آیات قرآن درباره نماز است که هر آیه پیام‌ها و نکات خاص خود را دارد. این اثر با استفاده از آثار مکتوب و غیرمکتوب حجت‌الاسلام و المسلمین محسن قرائتی، اهمیت نماز و نقش آن در رسیدن به آرامش و آسایش انسان را تبیین می‌کند و نکاتی که ممکن است در هر آیه از دید مخاطب پنهان بماند را روشن می‌سازد.

در کتاب حاضر موضوعات تفسیرشده، با نیازهای امروز دانشجویان و وضعیت فعلی جامعه با کلام قرآن تطبیق شده‌اند و مطالب روزآمد و کارآمدی را بررسی کرده‌اند. در انتهای هر تفسیر بخش «پرسش‌های درس» نیز آمده‌اند تا خواننده خود را به خوبی محک بزند.
برخی از موضوعاتی که براساس کلام خدا، چون و چرا و چگونگی آن‌ها برای دانشجویان ارائه شده‌اند عبارت‌اند از: روابط دختر و پسر در قرآن؛ ربا؛ شراب و آثار و احکام آن؛ قمار.

این کتاب، افراد یا گروه‌هایی را که نام آن‌ها در قرآن عنوان شده، معرفی و درباره آن‌ها اطلاعاتی ارائه می‌کند. به طور مثال قرآن بارها از «نیکوکاران» نام برده است اما برای مخاطب دقیقاً مشخص نیست که نیکوکاری شامل چه ویژگی‌هایی می‌شود و افراد نیکوکار چه افرادی هستند. آیت‌الله کریمی جهرمی در این اثر، گروه‌هایی مانند نیکوکاران، مقسطین و... را با کمک آیات و روایت به مخاطب می‌شناساند و سؤالاتشان را برطرف می‌کند.

محور اصلی بحث این کتاب سوره انسان و گام‌هایی است که برای فهم و درک این سوره لازم است که برداشته شوند. از فضیلت‌هایی که آیت‌الله کریمی جهرمی در سوره انسان به عظمت آن‌ها نزدیک شده و درباره آن‌ها تفسیر نوشته است، به مباحثی همچون: فضیلت پیامبر(ص)، جبر و اختیار، خلقت بهشت و جهنم، شکل‌دادن شخصیت آدمی و... می‌توان اشاره کرد.
تلاش کتاب حاضر در این است که جایگاه سوره انسان و شأن و فواید آن را به خواننده معرفی کند.

نویسنده این کتاب، آیت‌الله احمد بهشتی، سوره منافقون را در یک مقدمه و دو بخش تفسیر کرده‌اند. طبق نظر آیت‌الله احمد بهشتی، در سوره منافقون 21 رذیلت مانند دروغ‌گویی، چرب‌زبانی، انحراف از راه درست و... عنوان شده‌اند که ایشان آن‌ها را بیان و بررسی کرده‌‌اند.