فرهنگ عامه

این کتاب جلد دوم از مجموعه کتاب‌های سه جلدی «قصه‌های هزار و یک شب» است. این داستان‌ها روایت رویدادهایی است که در زمان خلافت «هارون‎الرشید» و وزیر ایرانی او، «جعفر برمکی»، رخ داده است. هر یک از این داستان‌ها نتایج اخلاقی دربردارد و رویارویی با مشکلات زندگی را به خواننده می‌آموزد. «علی‌بابا و چهل دزد بغداد»، «خرچنگ و ماهیگیر»، «جوذر و گنج شهر دل»، از جمله داستان‌هایی است که در این کتاب آورده شده است.

کتاب حاضر اولین جلد از مجموعه کتاب‌های سه جلدی «قصه‌های هزار و یک شب» است. این داستان‌ها مجموعه‌ای از افسانه‌های قدیمی ایرانی و هندی و رویدادهای دوران خلافت عباسیان است که از دوران ساسانیان، سینه به سینه، از نسلی به نسل دیگر انتقال یافته است. «علا‌الدین و چراغ جادو»، «حاتم طایی و خاتون چینی» و «مرد خارکن و گوهر شب چراغ» از جمله داستان‌هایی است که در این جلد آورده شده است.

این کتاب تلاش و پاسداشتی است برای بازآفرینی برخی از ضرب‌المثل‌ها که مناسب درک و دریافت کودکان و نوجوانان بوده که به زبان امروزی و در نهایت سادگی روایت شده است. در این کتاب، داستان شش ضرب‌المثل آمده است که از آن جمله می‌توان به قصه «دزد و کمانچه»، «قوز بالای قوز» و «کلاهی که قاضی شد» اشاره کرد. داستان «قوز بالای قوز» درباره مردی است که قوزی بر پشت دارد و با ماجرایی که برایش پیش می‌آید، قوزش از بین می‎رود؛ ولی داستان اینجا تمام نمی‌شود و... .

این داستان درباره پسر نوجوانی است که مادرش را از دست داده است و در آهنگری کار می‎کند. روزی صاحب آهنگری به او می‎گوید باید تا سه شبانه روز آتش کوره را روشن نگه دارد، بدون اینکه لحظه‌ای خاموش شود و خودش به سفر می‌رود. روزها می‌گذرد و پسر وظایفی را که برعهده دارد و همچنین کارهایی که پیش می‌آید، به خوبی انجام می‌دهد و آتش کوره را هم روشن نگه می‎دارد؛ اما خبری از آهنگر نیست. پسرک بی‌تاب و خسته، ثانیه‎ها را می‌شمارد تا به مرد آهنگر ثابت کند که باتجربه و ماهر شده است.

«پونه» گربه کوچولویی دارد که در حیاط خانه آن‌ها زندگی می‌کند. روزی پونه می‌بیند که گربه به سمت زیرزمین می‌رود، پونه هم به دنبال او راهی زیرزمین می‌شود. از زیرزمین بوهای مختلفی می‌آید. ناگهان پونه متوجه مار بزرگی می‌شود که وقتی حرکت می‌کند، بوهای تازه‌ای از گیاهان دارویی به مشام می‌رسد. هدف از نگارش این داستان، آشنایی کودکان با حرفه عطاری است.

با روایتی داستانی، مسگری که شغل سنتی استان اصفهان است، توصیف می‌شود. «سام» به همراه مادربزرگش به بازار مسگرها می‌رود تا آقای مسگر، دیگچه مسی مادربزرگ را سفید کند. سام که حوصله سر و صدای زیاد را ندارد، با دیدن یک بچه‌موش، به داخل یکی از دیگچه‌ها می‌رود و در آنجا پنهان می‌شود و این آغاز ماجرای آشنایی سام با حرفه مسگری است.

«مینو» با مادرش کنار مسجد جامع عباسی اصفهان نشسته است. مادر برای مینو یک پازل خریده است تا او با کاشی‌کاری سنتی آشنا شود. مینو در رؤیای خود با لک‌لکی همراه می‌شود تا طرح و نگارهای کاشی‌کاری سنتی و چگونگی چیدمان صحیح آن‌ها را بیاموزد. لک‌لک در اشکوب دوم (اصطلاحی در تزئین کاری سنتی) ورودی مسجد جامع لانه کرده است و منتظر است تا بچه‌ها به دیدنش بروند.

این کتاب دربردارنده سه قصه از کتاب «کلیله و دمنه»، در قالب نمایشنامه است. «خرگوش باهوش»، «چشمه ماه» و «حیله روباه» نام این داستان‌هاست. داستان «خرگوش باهوش» درباره خرگوشی است که تمام تلاش خود را می‌کند تا بتواند بهترین راه‌حل را برای انجام کارهایش بیابد. در پایان هر نمایشنامه، صفحه‌ای برای راهنمایی خواننده در نظر گرفته شده است که شامل خلاصه‌ای از داستان برای آشنایی کودکان با قصه اصلی است. مطالعه این داستان‌ها، مهارت و تسلط در خواندن و خلاقیت نمایشی کودکان را افزایش می‌دهد. همچنین صورتک‌هایی همراه کتاب ارائه شده است که مطالعه کتاب را برای کودکان جذاب می‌کند.

«حنا» دختر کوچکی است که با روایت قصه‌اش، کودکان را با شغل سنتی قالی‌بافی آشنا می‌کند. حنا که نام هیچ کدام از رنگ‌ها را نمی‌داند، یک شب در خواب با سفر به درون یک قالی، پا به دنیای رنگ‌ها می‌گذارد و هنر قالی‌بافی و نام رنگ‌ها را می‌آموزد.

کتاب افسانه قدیمی «عمو نوروز و ننه سرما» را به دو زبان فارسی ــ آلمانی آورده است. در آخرین روز زمستان، ننه سرما صبح خیلی زود از خواب بیدار می‎‌شود، حیاط را آب و جارو می‌کند، هفت‌سین را می‌چیند، لباس‌های نو به تن می‌کند و در ایوان، روی قالیچه قرمز، به انتظار عمو نوروز می‌نشیند؛ اما چند لحظه قبل از آمدن عمو نوروز به خواب می‌رود. عمو نوروز از راه می‌رسد؛ ولی دلش نمی‌آید ننه سرما را از خواب بیدار کند و...