تاریخ ایران

انتشار نخستین کتاب‌ها برای کودکان و نوجوانان در ایران به دورۀ قاجار برمی‌گردد. گنجینۀ تاریخ ادبیات کودک و نوجوان ایران نخستین و مؤثرترین آثار و پدیدآورندگان کتاب‌های کودک در ایران را معرفی می‌کند. همچنین، کتاب‌ها و رساله‌هایی که در آن دوره دربارۀ کودکان و مسائل آن‌ها منتشر شده‌اند نیز معرفی و بازنشر شده‌اند. «دورۀ ابتدایی از تاریخ عالم، جلد اول، تاریخ ایران» از نخستین کتاب درسی تاریخ برای کودکان پایۀ اول ابتدایی بود که کلیاتی از تاریخ ایران را با زبانی ساده تبیین می‌کند. کتاب حاضر این اثر را معرفی و ساختار و محتوای آن را بررسی می‌کند.

کتاب حاضر قرار است به پرسش‌هایی دربارۀ این رویکرد جواب بدهد که ادعا می‌کند ما ایرانیان همواره از مشکل اخلاقی رنج می‌بریم و ضعف در خلقیاتمان موجب شده‌است از مسیر رشد و ترقی باز بمانیم. با نقد این رویکرد، می کوشد تصویری از جامعۀ ایرانی ارائه دهد که مسیر حرکت ایرانیان را به سوی رشد و تعالی حقیقی هموار سازد. فصل بررسی گفتمان خودانتقادی از فصل‌های اصلی کتاب است.

ایران کشوری است با سابقۀ تمدنی و فرهنگی طولانی. پیدایش دولت صفوی و شکل‌گیری شاهنشاهی صفویان در ایران قابل بررسی است. کتاب حاضر چشم‌انداز تاریخ سلسله‌ای صفویان را بررسی می‌کند و گرایش‌های اندیشه‌ای را می‌کاود. سپس دربارۀ فضای علمی و فرهنگی و تجلیات تمدنی آن دوره و نیز موضوع روابط اقتصادی و سیاسی ایران با خارج از آن صحبت می‌کند. شرایط اجتماعی و جامعۀ عصر صفوی نیز در فصل آخر کتاب بررسی می‌شود.

صدور انقلاب به معنای گسترش نفوذ اسلام در جهان و کاستن از سلطۀسرمایه‌داران و حکومت‌های فاسد و ستمگر از اهداف همیشگی انقلاب اسلامی بوده است. برای درک درست موضوع، باید در گام نخست با ویژگی‌های انقلاب اسلامی آشنا شد و در وهلۀ بعد، از اهداف و آرمان‌های این انقلاب صحبت‌ کرد. کتاب می‌کوشد با تکیه بر دیدگاه امام خمینی به عنوان معمار انقلاب اسلامی، اهمیت موضوع و چرایی صدور انقلاب را برای خواننده تبیین ‌کند و سپس به شناساندن مبانی، عوامل، شیوه‌ها و ابزارهای صدور انقلاب، چه در بعد داخلی و چه خارجی، بپردازد.

برای درک درست چرایی صدور انقلاب اسلامی، در گام نخست باید با ویژگی‌های این انقلاب آشنا شویم و در وهلۀ بعد از اهداف و آرمان‌های آن صحبت کنیم. این اثر می‌خواهد چارچوب مناسبی از نحوۀ مطلوب تعامل انقلاب اسلامی با جهان خارج، به‌ویژه امت اسلامی و نهضت‌ها، ارائه دهد و دیدگاه امام را درمورد صدور انقلاب، به عنوان یکی از مهم‌ترین موضوع‌های پیش روی انقلاب اسلامی و نظام برخاسته از آن در زمینه و رویکردهای روش‌شناختی و معرفت‌شناختی به صورت کلان تببین کند. همچنین، ملاک‌ها و اصول ثابت اندیشۀ ایشان در بارۀ موضوع را بازشناسد.

بررسی دستاوردهای فرهنگی انقلاب اسلامی و مقایسۀ آن با رژیم سابق، کوششی است که این کتاب به خرج می‌دهد. نویسندۀ این اثر اعتقاد دارد شایسته است عملکرد فرهنگی انقلاب و نتایج فرهنگی آن در بوتۀ نقد منصفانه و مشفقانه قرار گیرد. مباحث کتاب عبارت‌اند از: انقلاب، فرهنگ و تحول؛ انقلاب اسلامی و تحولات فرهنگی؛ انقلاب اسلامی و چشم‌انداز آینده.

سرزمین ایران طی سالیان متمادی مردمان و فرهنگ‌های گوناگونی را به خود پذیرفته و از نظر وسعت جغرافیایی دچار تغییرات فراوان شده‌است. کتاب حاضر می‌کوشد گوشه‌ای از فرهنگ، تمدن، هویت، اندیشه و غیرت ایرانی را در قالب فرهنگ‌نامۀ تاریخ ایران به تصویر بکشد. محتوای کتاب بر اساس دوره‌های تاریخی تدوین شده است و اطلاعات بسیار دقیقی، بر اساس منابع دست اول، ارائه شده‌اند. نمایۀ انتهای کتاب هم راهگشای مخاطب است.

این کتاب شامل چند متن است که در کنار هم چیده شده‎اند و اصلی‎ترین‌‌شان، کتاب «احمد» است که «میرزا عبدالرحیم طالبوف تبریزی» در سال ۱۳۰۷ نگاشته است. این کتاب، درواقع یک فرهنگ‌نامه سه‌جلدی است که در قالب پرسش و پاسخ برخی از مهم‌ترین مفاهیم علمی، اجتماعی، تربیتی، تاریخی، فلسفی و مذهبی را بررسی می‎کند. او از داستان‌سرایی و خیال‌پردازی استفاده کرده است تا توجه مخاطب کودک و نوجوان را به آن جلب کند. به‌علاوه، هرجا که لازم دیده، حکایت‌های جذاب و آموزنده‌ای را چاشنی برنامه آموزشی خود کرده است. نویسنده به پرسش‌های فرزند خیالی خود، احمد، پاسخ می‌دهد. متن‎های افزوده کتاب، مقالاتی است در تشریح بیشتر اثر طالبوف، با هدف فهم بهتر آن.

یکی از درخشان‌ترین دوره‌های تاریخ ایران، دوران حکومت هخامنشیان، به‌ویژه پادشاهی کوروش و داریوش، است. کوروش پایه‌گذار حکومتی شاهانه بود که نشان از استبداد حکومت شاهانه نداشت. کتاب حاضر به شرح زندگی کوروش، از پیش از تولد او تا زمان پادشاهی‌اش و در نهایت مرگ او اختصاص دارد.

این کتاب حاوی یازده داستان کوتاه به هم پیوسته درباره شاهنشاه بزرگ اشکانی، «اردوان»، است. او شبانه و درحالی‌که سر و صورتش را پوشانده است، با چهار همراه، به دیدن «هپتانباد»، شاه کرمان، می‎رود تا او خواب شومی را که دیده است، تعبیر کند. اردوان در خواب شاهزاده‌ای را می‎بیند که او را می‎کشد! هپتانباد می‎گوید: «سلطنت شما در خطر است و یکی از پسران حاکمانتان در ایالات ایران که امسال متولد می‎شود، شما را تهدید می‎کند!» او برای برطرف کردن خطر دو پیشنهاد دارد.