هوش

مغز و اندیشه با تمرین‌های ویژه پرورش می‌یابند. اگر فعالیت‌های کمک‌آموزشی کودک بجا و درست انتخاب شوند، می‌توانند در تقویت هوش او مؤثر باشند. این کتاب شامل بازی‌های فکری و تمرین‌های متنوع مربوط به دقت و توجه است. کودک باید به دقت به تصویرها نگاه کند و بعد از فکر کردن، پاسخ را بگوید. فعالیت‌های این جلد برای دانش‌آموزان اول دبستان طراحی شده‌اند.

«سودوکو» یک سرگرمی ژاپنی است که در افزایش دقت و تمرکز مؤثر است.جدول‌های سودوکو انواع زیادی دارد. متداول‌ترین شکل آن جدول‌های 9 در 9 (81 خانه) است که خود آن‌ جدول شامل نه جدول نه‌خانه‌ای است. البته جدول‌های 16 خانه و 36 خانه و... دارد. در خانه‌های این جدول، اعداد (یا اشکال و نمادها) باید طوری قرار گیرند، هیچ‌یک از آن‌ها در یک ردیف یا ستون تکرار نشود. در این کتاب، جدول‌های 16 خانه‌ای از سودوکو آورده شده است.

علاقه‌مندان به تست هوش که می‌خواهند IQ خود را پرورش دهند، می‌توانند از کتاب‌های تستی که به این منظور تهیه‌شده‌اند بهره بگیرند. کتاب حاضر شامل تست‌های طبقه‌بندی شده‌ای است که از ساده به مشکل مرتب شده‌اند، یعنی فصل اول از فصل دوم آسان‌تر است. الگوی ریاضی خاصی در تمام تست‌ها مطرح است و مخاطب علاقه‌مند را سرگرم می‌کند.

کتاب حاضر با هدف آشنا کردن مخاطب با رویکردهای متفاوت در زمینۀ هوش و تیز‌هوشی، اهمیت و ضرورت توجه به این گروه، و ویژگی‌ها و نیازهای آن‌ها نوشته َشده‌است. روش‌های متفاوت ارزیابی، آزمون‌های هوش و مزایا و معایب آن‌ها، و ورش‌های آموزشی ویژۀ تیزهوشان در آن بررسی شده‌اند و زمینۀ به‌کارگیری این روش‌ها از طریق الگودهی فراهم شده‌است. در فصل آخر کتاب، وجود هم‌زمان تیزهوشی با ناتوانی‌هایی نظیر نابینایی، ناشنوایی، و ناتوانی یادگیری و مشکلات و معضلات آن دیده می‌شود. نمونه‌هایی از آزمون‌های انفرادی و گروهی هوشی و کاربردهای بجا و نابجای آن‌ها نیز معرفی شده‌اند.

هوش هیجانی مهارت فرد در شناسایی و درک و فهم هیجان‌ها و تلفیق هیجان و تفکر و مدیریت هیجان است. در فصل اول این کتاب هوش هیجانی تعریف و پیشینۀ آن بیان شده‌است. در فصل بعد، الگوهای مطرح در این حوزۀ هوشی معرفی و چند الگوی مهم شرح داده شده‌اند. سنجش و ارزیابی هوش هیجانی، ابزارهای پرکاربرد، نقش هوش هیجانی بر کارکردهای انسان در زندگی و تأثیر آن بر روابط بین فردی، آموزش هوش هیجانی، و ارتباط میان قابلیت‌های هوش هیجانی واختلالات روانی نیز در فصل‌های دیگر بررسی شده‌اند.

تعیین مقیاس هوشی، به‌خصوص در کودک، یکی از دغدغه‌های اولیای آموزش است. کتاب حاضر به تفسیر مقیاس هوشی «استنفورد-بینه»، به عنوان مقیاسی در تعیین هوش، اختصاص دارد. در نسخۀ پنجم این مقیاس (SB5) که پس از بازبینی هفت‌ساله منتشر شده‌است، آزمون گیرندگان با دو خرده آزمون مسیریابی شروع می‌کنند (آزمون غیرکلامی و آزمون واژگان یا کلامی). کتاب حاضر پس از معرفی عامل‌ها و خرده‌آزمون‌ها و ذکر استدلال‌ها، به تفسیر SB5 می‌پردازد. سپس کاربردهای بالینی این آزمون را مطرح و در نهایت گزارش‌هایی موردی ارائه می‌دهد.

پرورش خلاقیت در نقاشی از جمله مهم‌ترین بخش‌های آموزش این هنر است. در مجموعه کتاب‌های «غول‌آسا» مخاطب به همراهی با طراحی‌ها و سرگرمی‌های خلاق کتاب تشویق می‌شود. نویسنده موضوعات بسیاری را در قالب سرگرمی و سؤا‌ل‌های جالب و تحریک‌کننده مطرح ساخته و مخاطب را تشویق‌کرده‌است طرحی را بکشد یا موضوعی را تجسم کند. در صفحه‌ای از جلد اول کتاب، مخاطب باید برای حیوانات کفش بکشد، یا برای چند تصویر پشت هم داستانی بنویسد و آن‌ها را به صورت کتاب در بیاورد.

چند سالی است که روان‌شناسان هوش هیجانی را در کنار هوش‌شناختی یا همان بهرۀ هوشی به جامعه معرفی کرده‌اند. همان‌گونه که هوش شناختی موفقیت کودک را در تحصیل تضمین‌می‌کند، هوش هیجانی نیز موفقیت او را در تمام زندگی موجب می‌شود. هوش هیجانی چند مؤلفه‌ را مورد توجه قرارمی‌دهد: درون فردی (خودآگاهی هیجانی، ابراز وجود، عزت نفس، خودشکوفایی واستقلال)؛ بین فردی (روابط بین فردی، همدلی و مسئولیت‌پذیری)؛ سازگاری (واقع‌گرایی، انعطاف‌پذیری و حل مسئله)؛ کنترل تنش و استرس (تحمل استرس و کنترل تکانه)؛ خلق و خوی عمومی( خوش‌بینی و شادمانی). کتاب حاضر در قالب فعالیت‌های متعدد می‌کوشد توان کودک را در این موارد بیفزاید.

اگر ذهن را فعال نگه‌داریم، توانایی‌های ذهنی ما نیز تقویت می‌شود.در سایۀ تمرین ذهنی و پرورش ذهن، سلول‌های مغز آمادگی بیشتری برای یافتن پاسخ چیستان پیدا می‌کنند. کتاب حاضر شامل چیستان‌ها و معماهایی است در چهار دسته شامل تقویت قدرت حافظه، خلاقیت، برهان و نوآوری و تفکر منطقی. در هر بخش پرسش‌ها درجه‌بندی شده و از ساده به مشکل ارائه شده‌اند.

هوش هیجانی یعنی داشتن ظرفیت شناخت احساسات، هیجانات، نیروها و توانمندی‌های بالقوۀ خود و دیگران و استفاده‌ از آن‌ها. این کتاب با تمرین‌های متنوع و کارامد می‌کوشد این هوش را تقویت کند. موضوع‌های آن عبارت‌اند از: مؤلفه‌های درون فردی (خودآگاهی هیجانی، ابراز وجود، عزت نفس، خود‌شکوفایی و استقلال)؛ مؤلفه‌های بین فردی (همدلی، مسئولیت ‌پذیری اجتماعی و روابط بین‌فردی)؛ سازگاری (حل مسئله، واقع‌گرایی و انعطاف‌پذیری)؛ مدیریت استرس (تحمل فشار روانی و کنترل تکانه)؛ خلق عمومی (خوش‌بینی و شادمانی). برای تقویت هر موضوع چندین فعالیت طراحی شده است.