داستان

«پونه» گربه کوچولویی دارد که در حیاط خانه آن‌ها زندگی می‌کند. روزی پونه می‌بیند که گربه به سمت زیرزمین می‌رود، پونه هم به دنبال او راهی زیرزمین می‌شود. از زیرزمین بوهای مختلفی می‌آید. ناگهان پونه متوجه مار بزرگی می‌شود که وقتی حرکت می‌کند، بوهای تازه‌ای از گیاهان دارویی به مشام می‌رسد. هدف از نگارش این داستان، آشنایی کودکان با حرفه عطاری است.

با روایتی داستانی، مسگری که شغل سنتی استان اصفهان است، توصیف می‌شود. «سام» به همراه مادربزرگش به بازار مسگرها می‌رود تا آقای مسگر، دیگچه مسی مادربزرگ را سفید کند. سام که حوصله سر و صدای زیاد را ندارد، با دیدن یک بچه‌موش، به داخل یکی از دیگچه‌ها می‌رود و در آنجا پنهان می‌شود و این آغاز ماجرای آشنایی سام با حرفه مسگری است.

«مینو» با مادرش کنار مسجد جامع عباسی اصفهان نشسته است. مادر برای مینو یک پازل خریده است تا او با کاشی‌کاری سنتی آشنا شود. مینو در رؤیای خود با لک‌لکی همراه می‌شود تا طرح و نگارهای کاشی‌کاری سنتی و چگونگی چیدمان صحیح آن‌ها را بیاموزد. لک‌لک در اشکوب دوم (اصطلاحی در تزئین کاری سنتی) ورودی مسجد جامع لانه کرده است و منتظر است تا بچه‌ها به دیدنش بروند.

«ویلی وانکا»، صاحب بزرگ‌ترین کارخانه شکلات‌سازی، تصمیم گرفته است با قرار دادن پنج بلیت طلایی در شکلات‌هایش، فقط به پنج بچه اجازه دهد تا از کارخانه عجیب او بازدید کنند. «چارلی باکت» در خانواده‌ای بسیار فقیر زندگی می‌کند که فقط سالی یک‌بار، آن هم روز تولدش می‌تواند شکلات وانکا بخرد؛ اما محال است که او بتواند برنده خوش‌شانس یکی از این بلیت‌ها شود. این داستان تربیت اشتباه کودکان را نقد می‌کند و برابری فرصت میان کودکان فقیر و دیگر کودکان را ترویج می‌دهد.

«جیمز هنری تروتر» پسری چهار ساله است که ناگهان یتیم می‌شود؛ چون کرگدنی که از باغ‌ وحش فرار کرده، پدر و مادرش را خورده است. او مجبور می‌شود با دو عمه‌اش زندگی کند که بسیار ترسناک و بدجنس‌ هستند. سه سال بعد، جیمز با مردی در جنگل ملاقات می‌کند. او کیسه کوچکی حاوی عناصر مورد نیاز برای ساختن معجونی جادویی را به جیمز می‌دهد که با خوردن آن، جیمز به ثروت و خوشبختی می‌رسد و ماجراهای جالبی برایش پیش می‌آید و... .

کتاب حاوی داستان‌هایی درباره بهلول است. در ابتدای کتاب، بهلول این‌چنین معرفی می‌شود: «وهب بن عمرو»، شیخ و عالِم شهر، پسرعموی هارون‌الرشید و از یاران امام موسی‌بن جعفر (ع)، خود را به دیوانگی می‌زند تا هارون نتواند از او فتوای کشتن امام را بگیرد. هارون این موضوع را می‌داند؛ اما چون نمی‌خواهد فرد دیگری از خاندانش را بکشد، چیزی نمی‌گوید. مدت‌ها می‌گذرد و کنایه‌ها و طعنه‌های وهب دهان به دهان می‌گردد و خنده را به چهره همه، حتی بر چهره هارون می‌نشاند. از آن به بعد، وهب بن عمرو، بهلول، یعنی آدم خنده‌رو و با نشاط، نام می‌گیرد.

«حنا» دختر کوچکی است که با روایت قصه‌اش، کودکان را با شغل سنتی قالی‌بافی آشنا می‌کند. حنا که نام هیچ کدام از رنگ‌ها را نمی‌داند، یک شب در خواب با سفر به درون یک قالی، پا به دنیای رنگ‌ها می‌گذارد و هنر قالی‌بافی و نام رنگ‌ها را می‌آموزد.

«پاگنده» اسم بچه‌فیلی است که هر روز به برکه می‌رود و آب‌تنی می‌کند. حیوانات جنگل به پاگنده تذکر می‎دهند که آب را هدر ندهد؛ اما او بدون توجه به آن‌ها، هر روز آب‌تنی می‌کند تا اینکه پلیکان پیر فکری به ذهنش می‌رسد و با طرح نقشه‌ای، فیل کوچولو را متوجه اشتباهش می‌کند.

در این داستان «فیل چشم‌قشنگ» هر شب کتاب می‌خواند تا چشم‌هایش خسته شود و خوابش ببرد؛ اما این کار فایده‌ای ندارد و چشم‌های او از شدت بی‌خوابی قرمز شده است تا اینکه خانم پرستو را می‌بیند که بالای درخت، راحت خوابیده است. فیل چشم‌قشنگ تصمیم عجیبی می‌گیرد که زندگی پرندگان را با آشوب روبه‌رو می‌کند.

این کتاب از مجموعه کتاب‌های «داستان‌های فیلی» است که در آن ماجراهای چهار فیل عجیب و غریب روایت می‌شود. در این داستان، «فیل سربزرگ» که باهوش‌ترین حیوان جنگل است، یک ماشین آشغال‌خور اختراع می‌کند؛ اما این ماشین یک اشکال فنی دارد و آن این است که بسیار دود می‌کند. همه حیوانات جنگل از این موضوع ناراحت هستند تا اینکه فیل سربزرگ به کمک لاک‌پشت مهربان راه‌حل خوبی برای این مشکل پیدا می‌کند.