علوم تربیتی

دربارۀ تندخوانی و تکنیک‌های برتر تقویت حافظه مطالب زیادی نوشته‌شده‌اند. کتاب حاضر در همین باره می‌کوشد مخاطب را با مهارت‌های مطالعه با کمک نقشه‌بندی ذهنی، آماده کند. محتوای کتاب در هفت فصل خلاصه شده است: در فصل اول، نویسنده شگفت‌انگیز بودن مغز را برای مطالعه گوشزد می‌کند. در فصل دوم، مشکلات و موانع ذهنی، حسی و فیزیکی مربوط به مطالعه بررسی می‌شوند. فصل سوم شامل روشی هشت مرحله‌ای به منظور آمادگی برای مطالعه است. فصل چهارم تندخوانی را معرفی می‌کند و در فصل ششم تکنیک‌های تقویت حافظه معرفی می‌شوند. در فصل بعد، موضوع اصلی کتاب که معرفی و آموزش روش «نقشۀ ذهنی» است مطرح می‌شود و در فصل آخر نویسنده می‌کوشد مهارت مطالعه را در مخاطب با استفاده از روش نقشۀ ذهنی متحول کند.

حافظه ظرفیت بالایی دارد و در صورتی که راه‌های استفاده از آن را بدانیم، می‌توانیم بهرۀ زیادی از حافظه ببریم. کتاب حاضر به حافظه، روش اصلی تقویت آن و چگونگی استفاده از نقشۀ ذهنی در به خاطر سپاری می‌پردازد. در فصل‌های 1 تا 9، به منظور تعیین ظرفیت کنونی حافظۀ مخاطب، انواع فعالیت‌های سنجش و تست حافظه ارائه و اولین روش‌های تقویت آن اعلام می‌شوند. در بخش دوم کتاب، روش اصلی تقویت حافظه معرفی می‌شود و روش‌هایی برای افزایش بهرۀ هوشی، به‌خاطر سپردن شماره‌های تلفن، برنامه‌ها و قرارها، تاریخ‌ها و رویدادهای مهم می‌آیند. بخش سوم با معرفی روش استثنایی تقویت حافظه، یعنی«نقشه‌های ذهنی»، اصول مربوط به آن و فعالیت‌های بسیاری را که به تمرین تقویت حافظه مربوط می‌شوند، در برگرفته‌است.

نقشۀ ذهنی راه و ابزاری است خلاقانه برای نکته‌برداری و واردکردن مرتب اطلاعات به ذهن. نویسندۀ کتاب حاضر می‌کوشد با معرفی نقشۀ ذهنی و بیان اصول و قواعد مربوط، نحوۀ عملکرد و راه‌های استفاده از آن را نشان دهد. کتاب همچنین نحوۀ ایجاد و طراحی نقشۀ ذهنی را از ابتدا و به صورت بسیار ساده توضیح می‌دهد. از نقشۀ ذهنی می‌توان برای خرید، شروع کار جدید، مذاکرات و متقاعد‌کردن افراد، تماس‌های تلفنی، خلاصه‌کردن یک کتاب در یک صفحه، و برنامه‌ریزی امور خانوادگی بهره برد.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌ها درمورد معلمان، حسن خلق آنان است. کتاب حاضر با تأکید بر تأثیر اخلاق معلمان بر عملکرد دانش‌آموزان، می‌کوشد با تعریف اخلاق، عوامل مؤثر بر پیشرفت دانش‌آموزان را در این زمینه گوشزد کند. کتاب به انواع رابطۀ معلم و شاگرد، اهداف آموزشی از نظر بلوم، بیان الگوهای تدریس، و مفاهیم مهم در فعالیت‌های بعد از تدریس مثل اندازه‌گیری، ارزشیابی، هدف از آن و ارزشیابی تشخیصی اشاره می‌کند و در نهایت نیز پیشنهادهای کاربردی ارائه می‌دهد.

افزایش آگاهی دربارۀ شیوه‌های مدیریت آگاهانۀ زمان احساس بهتری از زندگی به فرد خواهد داد. کتاب حاضر می کوشد با ارائۀ راه‌کارهایی که از منابع معتبر دینی گرفته است، مخاطب را در گسترش روابط انسانی، برقراری تفاهم در فضای زندگی مشترک، موفقیت تحصیلی، پیشگیری از بیماری‌ها و بازیابی سلامت، و کنترل وزن توانمند سازد. این کتاب در 22 فصل تدوین شده است و عنوان بعضی از فصل‌های آن عبارت‌اند از: اعتدال، شیوۀ مدیریت جهان هستی؛ رهایی از نگرانی، مدیریت استرس؛ فرایند دریافت شفا و بازیابی سلامت؛ قانون حداقل تلاش.

فرایند معرفی یک مطلب به گروهی از مخاطبان ارائه نامیده‌می‌شود. هر ارائه‌ای برای موفق بودن راهکارهایی دارد که در صورت دانستن آن‌ها و عمل به آن‌ها، می‌توان منتظر نتیجۀ بهتر بود. کتاب حاضر راهکارهای ارائۀ موفق را در 5 فصل شرح می‌دهد. این فصل‌ها عبارت‌اند از: عناصر ارائۀ موفق؛ مهارت‌های ارتباطی مؤثر در یک ارائۀ موفق؛ اصول ساخت اسلاید و پوستر؛ آماده‌شدن برای کنگره؛ برقراری ارتباط در مجامع علمی.

خواندن شرح حال و احوال اصحاب دانش می‌تواند چراغ راهی باشد در درک چگونگی پیمودن این راه. نویسندۀ کتاب حاضر می‌کوشد با بیان نقادانۀ زندگی خویش، به خصوص از نظر تحصیلی و شغلی، بعضی مسائل و مشکلات موجود در جامعه، اعم از مشکلات مدرسه و دانشگاه، و تحصیل و تدریس و حتی سفر تا مشکلات جامعه و کسب و کار و تجارت را در قالب خاطره بیان کند. در واقع، این کتاب زندگی‌نامه‌ای خود نوشته است که بیشتر جنبۀ تحلیلی و نقادانه دارد. محتوای کتاب به ده فصل تقسیم شده است و هر فصل در پیوستگی مفهومی با فصل‌های دیگر، خاطراتی از یک استاد دانشگاه است که در کودکی درس‌نخوان بوده و به مرور و در اثر گذشت زمان، به درس روی آورده و حال در این کتاب نقد احوال جامعه را آورده است.

رهبران و مدیران آموزشی با سیاست‌گذاری صحیح می‌توانند با تحولات جهانی همراه شوند. کتاب حاضر در چهار بخش به رهبران آموزشی کمک می کند با استفاده از رویکرد سیستمی، برنامه‌های نوین آموزشی را تدوین کنند. در بخش اول کتاب، مخاطب با مفاهیم سیاست‌گذاری و قلمرو و تاریخچۀ سیاست‌گذاری در آموزش و پرورش آشنا می‌شود. تغییرات جهانی و آموزش و پرورش موضوع بخش دوم کتاب، هماهنگی سه حوزۀ آموزش و پرورش در پاسخ به جهانی ‌سازی مربوط به بخش سوم وسیاست‌گذاری در آموزش و پرورش قرن 21 موضوع بخش آخر کتاب است.

دربارۀ مهارت‌های تحصیلی و چگونگی کسب آن‌ها زیاد گفته‌اند. کتاب حاضر کوشیده است این مهارت‌ها را در قالبی متفاوت و به صورت داستان‌های کوتاه و شخصیت‌پردازی به مخاطب بیاموزد. هر فصل از این کتاب با سناریویی آغاز می‌شود و در طول داستان، زوایای مهارت به صورت غیرمستقیم آموزش داده می‌شوند. بعد از آماده‌شدن بستر، پرسش‌نامه‌ای آمده است تا خواننده از وضعیت خود در آن مهارت مطلع شود. هر مهارت تمرین‌هایی را شامل می‌شود که حل و انجام آن‌ها برای مخاطب ضروری است تا مهارت آموخته‌ شده، تثبیت شود.

نقش گروه‌های آموزشی به عنوان حلقه اساسی در آموزش و پروش محسوب می‌شود. کتاب حاضر در واقع یک نوع اقدام‌پژوهی است با هدف فعال‌سازی گروه‌های آموزشی منطقه از طریق ارتقای مهارت‌های حرفه‌ای معلمان که در شهرستان لنگرود اجرا شده است. ابزار جمع‌آوری اطلاعات از نوع مشاهده، مصاحبه، سیاهه رفتار، پرسشنامه و نظرسنجی است. راهکارهای چون برگزاری همایش، کارگاه‌های آموزشی، جلسات هم‌اندیشی، اجرای جشنواره و طرح‌ها و ... جهت فعال‌سازی اینگونه گروه‌ها در شهرستان بکار بسته شده است.