ادبیات نوجوانان

این کتاب دربردارنده ده داستان کوتاه است. آثاری که بارها و بارها بازنویسی شده‌اند تا با کیفیت هر چه بیشتر به دست خوانند‌گان برسد و نوع ادبی داستان کوتاه را جانی دوباره ببخشد. «گردش»، «آب‌بازی»، «خطر مرگ»، «شهر گربه‌ها»، «این درد بی‌درمان» و «برنده یا بازنده»، نام بعضی از این داستان‌هاست. شایان ذکر است که موضوع اغلب داستان‌ها، نوجوانان و مدرسه است. همچنین نویسنده سه داستان آخر، نویسندگان خارجی هستند.

این داستان درباره روزهای جنگ است و بمب‌باران و موشک. پسری که معلولیت جسمی دارد، در بمب‌باران آبادن پدر، مادر، خواهر و برادرش را از دست می‌دهد و فقط او می‌ماند و مادربزرگش. مادربزرگ بدون توجه به وضعیت پسر، مرتب شکایت می‌کند که چرا این پسر معلول باید بماند و آن پسر دیگر (نوه دیگرش) که سالم بوده است، برود. آن‌ها مجبور می‌شوند به تهران بیایند و در ساختمانی که برای جنگ‌زده‌ها درنظر گرفته شده است، ساکن شوند.پسرک هر کاری که از دستش برمی‌آید برای مادربزرگ انجام می‌دهد؛ ولی دل مادربزرگ نرم نمی‌شود تا اینکه... .

کتاب حاضر حاوی ده داستان کوتاه است که تمام آن‌ها درباره درس و مدرسه و معلم و بچه‌هاست. «نامه‌ها»، «مصیبت»، «درس عملی»، «شال گردن» و «تصمیم آقای مدیر» نام برخی از این داستان‌هاست. داستان «نامه‌ها» درباره معلمی است که برای بچه‌های مدرسه درباره نماز اول وقت و درست خواندن آن سخنرانی می‎کند؛ اما وقتی خود به نماز می‌ایستد، به علت عجله و حواس‌پرتی، بارها اشتباه می‌کند و... . «مصیبت» داستان معلمی را روایت می‌کند که به اجبار به روستایی می‌رود تا به بچه‌ها درس بدهد. او به غیر از درس، درباره اخلاق هم با بچه‌ها صحبت می‌کند و آن‌ها را از حسد و دروغ و بدقولی و... منع می‌کند. روزی که به شدت سرما خورده است، مبصر کلاس که بچه بسیار درس‌خوانی است، صدا می‌کند و به او می‌گوید که می‌خواهد به شهر برود و... .

این کتاب حاوی داستان‌های کوتاه است. علاوه‌بر داستان‌هایی که با الهام از برخی روایات و تمثیل‌های کهن فارسی نگاشته یا بازنویسی شده است، داستان‌هایی از اقوام و ملل گوناگون گردآوری شده است؛ همچون مثل‌ها و لطیفه‌ها که وجهه‌ای همگانی دارند و غالباً تبدیل به فرهنگ ملت‌ها شده‌اند. اولین خصوصیات داستان‌های این کتاب، کوتاه بودن و غافلگیرکننده بودن آن‌هاست. سعی شده است که داستان‌ها خسته‌کننده نباشند و جذابیت خود را برای همه نوع خواننده و همه اقشار حفظ کنند. بسیاری از این داستان‌ها، همان تمثیل‌ها و فولکلور ملت‌هاست که نویسندگان خوش‌ذوق آن‌ها را به صورت داستان درآورده‌اند. «مرد ثروتمند»، «شام آخر»، «سحرخیز باش»، «دعای مادر» و «بهلول و جنید» نام برخی از این داستان‌هاست.

در این کتاب از مجموعه «قطره و دریا»، زندگی «غلامرضا تختی»، در دو داستان کوتاه، با نام‌های «ابرهای قرمز‌رنگ» و «جهان پهلوان» روایت می‌شود. غلامرضا تختی در خانواده‌ای مذهبی در شهریور ۱۳۰۹ متولد می‌شود. او پسری مهربان و با گذشت است و پس از تلاش‌های بسیار در سال ۱۳۲۹ به مقام قهرمانی کشتی ایران دست می‌یابد. از آن به بعد، مدال‌آوری تختی ادامه پیدا می‌کند تا اینکه قهرمان المپیک می‌شود. او در سال ۱۳۴۶ دیده از جهان فرو می‌بندد.

«جک» و «آنی» با وجود بارش شدید باران، دوباره به خانه درختی می‌روند و با تعجب می‌بینند که کتاب‌ها کاملاً خشک هستند و به ترتیب روز پیش، روی هم چیده شده‌اند. آنی کتابی را باز می‎کند و می‌گوید: «چقدر اینجا قشنگ است.» یک ساحل آفتابی، یک طوطی سبز بزرگ که روی درخت نخل نشسته و یک کشتی که روی دریای آبی شناور است و... . جک و آنی دوباره تو دردسر می‌افتند و یک دزد دریایی آن‌ها را گروگان می‌گیرد. به نظر می‌آید که این آخرین ماجراجویی آن دو باشد.

خانه درختی هنوز همان جا است. «جک» و «آنی» دوباره وارد خانه درختی می‌شوند و دنبال کتاب دیگری می‎گردند. آن‌ها کتابی درباره مصر باستان پیدا می‌کنند و... . جک و آنی به مصر باستان سفر می‎کنند و با شبح ملکه رود نیل آشنا می‎شوند. آن‌ها به اعماق اهرام ثالثه می‎روند، جایی که پر از مومیایی‌های ترسناک و دزدان آرامگاه‌هاست. آیا جک و آنی می‎توانند رمز اسرارآمیز و محرمانه مصری را کشف کنند و خود را از آنجا نجات دهند؟

«جک» و «آنی» صبح خیلی زود، هنگامی که هنوز خورشید طلوع نکرده است، تصمیم می‌گیرند به خانه درختی بروند. وقتی بچه‌ها وارد خانه درختی می‌شوند، کتاب‌ها را دست‌نخورده می‌بینند. آنی کتاب را باز می‎کند و عکس شوالیه‌ای را می‌بیند که سوار اسب است. او آرزو می‎کند که شوالیه را از نزدیک ببیند. ناگهان صدای شیهه اسبی به گوش می‌رسد و... . آن‌ها دوباره در زمان سفر می‌کنند و برای اولین‌بار یک قلعه واقعی، یک ضیافت مجلل و شوالیه‌هایی با زره‌های درخشان می‌بینند که بسیار برایشان هیجان‌انگیز است.

اتفاقات این داستان در صدر اسلام رخ داده است. «ابودحداح» در نخلستانش مشغول رسیدگی به قنات باغ است که اسبی وارد باغ می‌شود. ابودحداح خود را به اسب می‌رساند و اسب را زخمی و غرق در خون می‎بیند؛ اما خبری از سوار اسب نیست. ابودحداح رد سمّ اسب را می‌گیرد تا به مردی می‌رسد. مرد زخمی است و با آخرین نفس‌هایش از او می‎خواهد که دخترش را نجات دهد که به دست راهزنان اسیر شده است. شب از راه رسیده است؛ اما ابودحداح موفق می‌شود «غزاله» را نجات دهد و... . ابودحداح از غزاله می‌خواهد که با او ازدواج کند و غزاله دو شرط دارد. شروطی که پذیرفتنش برای ابودحداح کار راحتی نیست.

موضوع این داستان درباره حوادث پیش از پیروزی انقلاب است. فصل خرمن‌کوبی است و «سلیم» همراه پدرش، «مش‌جلیل» به سختی مشغول کار است. مش‌جلیل در حالی که پادرد، امانش را بریده است، به پسر بزرگش، «علی» فکر می‎کند که به سربازی رفته است و ماه‌هاست که خبری از او ندارند. از شهر خبرهایی می‌رسد، اوضاع به هم ریخته و همه‌جا شلوغ است. سلیم تلاش می‌کند تا این خبرها به گوش مادرش، «صفورا» نرسد؛ چون او به شدت نگران پسرش است و هر شب کابوس می‌بیند تا اینکه روزی سر و کله علی پیدا می‌شود و... . علی برای پدر و مادرش تعریف می‌کند که از سربازی فرار کرده است و... .