ارزش‌های اخلاقی

دختر‌بچه‌ای در پارک، یک ‌لنگه جوراب سفید عروسکی پیدا می‌کند و در ذهن خود برای آن، داستان می‌سازد. در داستان او، دختری که با مادرش به پارک رفته است، عروسکی پیدا می‌کند. مادر دنبال صاحب عروسک می‌گردد؛ اما نشانی پیدا نمی‌کند. مادر روی چند تکه کاغذ می‌نویسد که عروسکی پیدا شده و شماره تلفن خانه را هم زیر آن می‌نویسد... . دخترک دلش نمی‌خواهد صاحب عروسک پیدا شود. برای همین... .

این کتاب درباره دوستی پسربچه‌‌‌ای با موش کور، روباه و اسب است، سه حیوانی که هرکدام بصیرت‌‌های تازه برای پسرک به همراه دارند. آن‌ها درباره دوستی، مهرورزی، شجاعت و موفقیت به او درس‌هایی می‌آموزند. در ابتدای داستان، پسرک با موش کور دوست می‌شود. سپس با روباه مواجه می‌شوند که در بند است و موش کور او را آزاد می‌کند. در آخر اسب از راه می‌رسد و.... این داستانی هوشمندانه است که خواننده را به عشق ‌ورزیدن، ‌ دوستی و شجاعت دعوت می‌کند.

نیمه‌شب بزرگ‌ترین درخت شهر بر اثر طوفان از جا کنده می‌شود و بزرگ‌ترین خیابان شهر را می‌بندد. صبح روز بعد، ماشین‌هایی که پشت درخت مانده‌اند، شروع به بوق زدن می‌کنند؛ ولی بعد از مدتی متوجه می‌شوند این کار هیچ نتیجه‌ای ندارد. سپس هرکس به فکر کاری می‌افتد؛ از عکس گرفتن با درخت تا برداشتن شاخه‌ای و… . نویسنده در ادامه، این مسئله را بررسی می‌کند که اگر مجموعه‌ای از این «من‌ها» در کنار هم، به «ما» تبدیل شوند، می‌توانند مشکلات بزرگی را حل کنند.

آقا موشه چنگال بزرگی را در راه‌آب پیدا می‌‏کند. آقا سگه می‏‌پرسد که این چنگال را برای چه می‎خواهی؟ موشه می‎گوید می‎خواهد با آن مانند یک قلاب از آب غذا بگیرد. آقا سگه از موش می‎خواهد تا چنگال را به او بدهد تا پشتش را بخاراند؛ اما آقای کلاغ فکر می‎کند چنگال پشت آقای سگ را زخمی می‌‏کند و از موش می‎خواهد تا چنگال را به او بدهد تا آن را در گنجه‌اش بگذارد. وقتی آن سه در حال دعوا بر سر چنگال هستند، صدای پای بچه‌گربه‎ای را می‎شنوند که سه تا پا دارد! آن‌ها تصمیم می‌‏گیرند کاری بکنند.

شتری به همراه دوستش، الاغ، بار نمکی را به جایی می‎بردند، الاغ به دلیل سنگینی بار، به شتر پیشنهاد کرد که در رودخانه بنشیند تا مقداری از نمک‌ها در آب حل شود و بارش سبک‌تر شود. شتر نپذیرفت؛ اما الاغ با راهنمایی خرگوشی که در همان حوالی با آن‌ها آشنا ‎شده بود، با بارش در آب ‎نشست و... . این داستان نکته مهمی را به کودکان یادآوری می‎کند و آن اینکه با تقلب کردن و زیرپا گذاشتن وجدان و صداقت کاری نمی‎توان به نتیجه مطلوب رسید!

بچه‎های «مَنزَکی‌ها»، حرف بزرگ‌ترها را گوش نمی‌کنند و تبدیل می‌شوند به آدم‎های قدکوتاه با دماغ‌های بزرگ، کله صاف و شکم‌های برآمده! آن‌ها روستایشان را ترک می‎کنند و به جنگلی در دوردست می‎روند. در نزدیکی جنگل، پیرمردی به نام «بابادانا» زندگی می‏‌کند که راه درست را به منزکی‌ها نشان می‎دهد. آن‎ها سعی می‎کنند ارزش‌های اخلاقی را یاد بگیرند؛ البته کار آسانی نیست. آن‌ها صرفه‌جویی، رعایت کردن حق همسایه و... را یاد می‎گیرند؛ اما زمستان سرد و سخت با خودش قحطی می‎آورد! آیا منزکی‎ها آماده مقابله با قحطی هستند؟

در این داستان کودکان نه‌تنها با آناتومی و فیزیولوژی قلب انسان آشنا می‌شوند، بلکه از جایگاه ویژه قلب در برقراری ارتباط و نیز ایجاد ویژگی‌هایی چون مهربانی، سخاوت، بخشش، تنها نبودن و... آگاهی می‌یابند.

این کتاب دل‌نوشته‌های یک طلبه است؛ طلبه‎ای با تجاربی مثل تجارب بقیه مردم و شامل مجموعه داستان‌هایی است که با لحن صمیمانه و بعضاً با چاشنی طنز نوشته شده است و هر کدام می‌توانند به عنوان یک درس، برای بهبود کیفیت درس خواندن و تقویت حافظه و تقویت مهارت های یادگیری و پژوهشی مورد استفاده قرار بگیرند. در داستان اول از سختی درس‌ها می‎گوید و از تکرار آن‌ها. در داستان بعدی از تلاشش برای ساختن خانه می‎گوید و ... .

اخلاق یکی از ابتدایی‌ترین و اساسی‌ترین نیازهای زندگی بشری است. انسان فقط در پرتو اخلاق صحیح است که به عنوان موجودی هدفمند، به آرمان‌های خود دست می‎یابد. از طرفی، از دیدگاه اسلام، خانواده محبوب‎ترین بنا و نیز کانون اخلاقی جامعه است. این کتاب دربردارنده عوامل مؤثر در اخلاق خانوادگی برای استحکام سلامت فرد و جامعه از دیدگاه قرآن و نهج‌البلاغه است. در واقع، در این کتاب، ضمن بیان عوامل تأثیرگذار اخلاقیِ هر یک از اعضای خانواده نسبت به یکدیگر، مصادیق قرآنی و نهج‌البلاغه با عملکرد خانواده‌های امروزی نیز تطبیق داده شده است.

اشعار این کتاب درباره دختران کوچکی به نام‌های «عسل» و «غزل» و عروسک‎هایشان است. عسل و غزل، در کنار هم اتفاقات مرتبط با زندگی روزمره را در خانه و مدرسه تجربه می‏‌کنند و ارزش‎های پایدار و بدون مرز اخلاقی را می‎آموزند. کودکان پنج تا هشت سال در این اشعار، حس جاندارپنداری را درک می‏‌کنند و با خصایل نیک انسانی، مانند دوستی، بخشندگی و همدلی آشنا می‌‏شوند.