اضطراب

کتاب «پیش به سوی ماجرای جدید» جلد چهارم از مجموعه خانواده دوست داشتنی پوپک است که می‌خواهد کودکان را به مواجهه با تغییرات جدید ببرد. خانه جدید، دوستان جدید، مدرسه و همسایه‌های جدید چالشی سخت برای کودکان است. پوپک و خانواده‌اش دیگر باید از خانه قدیمی‌شان کوچ کنند. اما این شرایط جدید را چندان دوست ندارد. انگار یک توپ سنگین به پاهایش بستند. حالا باید چکار کند؟ دوستان قدیمی را هم باید کنار بگذارد؟ اصلاً می‌تواند دوستان جدید پیدا کند؟ پوپک خیلی زود راه‌حل مسئله‌هایش را پیدا می‌کند.

کتاب «مبارز کوچک و هیولای نگرانی» یک داستان مصور کودکانه است که با زبان ساده و تصویرگری نمادین، تجربه‌ی اضطراب را روایت می‌کند. شخصیت اصلی داستان شوالیه‌ای کوچک است که قرار است در یک جشن بزرگ شرکت کند و در مسیر رسیدن به جشن با موجودی به نام «هیولای نگرانی» روبه‌رو می‌شود. این داستان دربارۀ نگرانی‌هایی است که روی هم جمع می‌شوند و مثل سایه‌ای تاریک دنبال ما راه می‌افتند. برای مبارزه با هیولای نگرانی هم چاره‌ای نیست جز آنکه از آن فرار نکنی، درست مثل مبارز کوچک. با خواندن این داستان، کودکان متوجه می‌شوند که نگرانی احساسی طبیعی است و ازطرفی روش مقابله با آن را هم مشاهده می‌کنند. در کتاب می‌خوانیم: «مبارز کوچک، با اینکه هنوز می‌ترسید، چرخید و رودرروی هیولا ایستاد و گفت: «من می‌شناسمت و می‌دانم که واقعی هستی و دیگر از تو نمی‌ترسم.»

داستان کتاب «قلعه‌ای تنها در آینه» معمایی است که با فانتزی ملایم و بینش دلسوزانه همراه شده است. هفت دانش‌آموز دیگر به مدرسه نمی‌روند، در اتاق‌خوابشان پنهان می‌شوند و توان رویارویی با خانواده و دوستانشان را ندارند، تا اینکه دروازه‌ای به جهانی دیگر پیدا می‌کنند که راهکاری هرچند موقتی برای فرار از زندگی پراضطرابشان است. آن‌ها با گذر از آینه‌ای درخشان، در قلعه‌ای شگفت‌انگیز گرد هم می‌آیند و در اوقاتی که باید مدرسه باشند خوش می‌گذرانند. بچه‌ها وظیفه دارند کلیدی را که در قلعه پنهان است پیدا کنند و هرکس موفق شود، یکی از آرزوهایش برآورده خواهد شد، ولی اگر نتوانند کلید را پیدا کنند، با عواقب سختی روبه‌رو خواهند شد.

در مجموعه «قصه، بازی، نمایش» تلاش می‌شود قصه‌های معروف ادبیات شفاهی ایران زمین با سه رویکرد روایت، بازی و نمایش ارائه شود. در انتخاب قصه‌ها تلاش شده انواع افسانه‌ها اعم از حیوانات، در بخش تمثیلی و استعاری و نیز افسانه‌های واقع گرا وجود داشته باشد و با نثری روایی و مناسب برای قصه‌گویی ارائه شود تا مخاطبان بسته به گروه سنی مخاطب و صلاح‌دید آموزشی تربیتی خود، دست به انتخاب بزنند. در طراحی بازی‌ها تلاش شده بازی‌ها با یکی از شاکله‌های قصه مثل موضوع، شخصیت، درون مایه یا پیام برخاسته از آن‌ها ارتباط داشته باشد. در این جلد بچه‌ها با این نکته آشنا می‌شوند که وقتی از چیزی اطلاعی ندارند، ممکن است از آن نگران و دچار اضطراب شوند. بعد هم ممکن است این دلهره را ناخواسته به دیگران منتقل کنند.

کتاب «چستر راکون و یک روز کامل در خانه‌ی دوست» از مجموعه داستان‌های «چستر کوچولو» است و ماجرای نخستین تجربه چستر برای گذراندن یک روز کامل در خانه دوستش، پپر اوپوسوم، را روایت می‌کند. چستر در آغاز از این تجربه هیجان‌زده است و همراه دوستانش بازی می‌کند، خوراکی می‌خورد و لحظات شادی را پشت سر می‌گذارد؛ اما وقتی زمان استراحت فرا می‌رسد، دلتنگ خانواده و خانه‌اش می‌شود. حضور «دست بوسه» که یادآور محبت مادر است، به او آرامش می‌دهد و کمک می‌کند با احساساتش روبه‌رو شود. این داستان به کودکان می‌آموزد دور شدن از خانواده می‌تواند همراه با هیجان و نگرانی باشد و دلتنگی احساسی طبیعی است.

این مجموعه با محوریت «مسئولیت‌پذیری بر پایه ذهن‌آگاهی» تدوین شده و در ادامه، به مهم‌ترین موضوعات هیجانی و رفتاری کودکان، از جمله بی‌قراری و عدم تمرکز، مهارت‌های اجتماعی، اضطراب، خشم، غم، ترس و خجالت می‌پردازد. هر جلد با داستانی آغاز می‌شود که در آن، کاراکتر اصلی یعنی دختری به نام ارغوان با یکی از هیجانات خود درگیر است. شخصیت دیگری به نام ستاره که نقش مشاور و راهنما را ایفا می‌کند، در مسیر خودشناسی و حل مسئله، همراه و همدل او می‌شود. این کتاب مدیریت اضطراب در کودکان را آموزش می‌دهد.

«خرگوش کوچولو بی‌اعصاب» داستانی آموزنده درباره کودکی و تجربه احساس خشم و اضطراب است. شخصیت اصلی، خرگوش کوچولویی است که در موقعیت‌های مختلف زود عصبانی می‌شود و این هیجان می‌تواند در بدن و ذهنش احساساتی ناخوشایند مانند اضطراب، دل‌درد یا حالت تهوع ایجاد کند. داستان به او کمک می‌کند متوجه شود احساس عصبانیت طبیعی است، اما می‌توان شیوه برخورد با آن را تغییر داد. خرگوش یاد می‌گیرد به جای غرق شدن در افکار منفی و واکنش‌های عجولانه، به اتفاق‌ها و چیزهای خوب فکر کند و با آرام کردن خود، شرایط را بهتر مدیریت کند. روایت، کودکان را با اهمیت شناخت احساسات و یافتن راه‌های سالم برای کنترل آن‌ها آشنا می‌کند و زمینه گفت‌وگو درباره خشم و اضطراب را فراهم می‌سازد. این کتاب به تقویت خودآگاهی، کنترل خشم، مدیریت اضطراب، تنظیم هیجان، تفکر مثبت، آرام‌سازی و حل مسئله کمک می‌کند و به مخاطب می‌آموزد هنگام عصبانیت مکث کند، احساس خود را بشناسد و پیش از واکنش، راهی آرام‌تر برای مواجهه با موقعیت پیدا کند.

کتاب «هروقت احساس نگرانی کردی، یادت باشد» اثری‌ست که سعی دارد مفهومی انتزاعی چون نگرانی را به زبانی ساده تبیین کند. این کتاب، کودک را با حقیقتی مهم روبه‌رو می‌سازد: اینکه احساس نگرانی نه‌تنها امری رایج، بلکه بخشی از تجربه‌ی انسانی‌ست؛ احساسی که می‌آید و می‌رود و در این میان، می‌توان آموخت چگونه آن را شناخت، با آن سخن گفت و آرامش را بازیافت. این کتاب، در حقیقت، آغازی‌ست برای گفت‌وگو با کودکان درباره‌ی اضطراب، با زبانی ادبی، صادقانه و پراحساس.

کتاب «شب‌به‌خیر، فکرها» اثری است کودکانه با نثری روان و طنزآمیز، که با روایتی دل‌نشین به ترس‌ها و افکار مزاحم پیش از خواب در ذهن کودکان می‌پردازد. نویسنده، تجربه‌ای آشنا برای بسیاری از مخاطبان را به تصویر می‌کشد: افکاری که چون مهمانان ناخوانده، مانع آرامش و خواب کودک می‌شوند. اثر، با بهره‌گیری از تصویرسازی‌های ملموس، تلاش می‌کند ضمن همدلی با دنیای درونی کودک، راهی برای مواجهه با ترس‌ها و اضطراب‌های شبانه‌اش نشان دهد. این کتاب، نه‌تنها به‌عنوان یک قصه‌ی شبانه‌ برای کودکان، بلکه به‌مثابه ابزاری تربیتی برای والدین و مربیان نیز ارزشمند است؛ چراکه پلی می‌سازد میان خیال‌پردازی کودکانه و پذیرش احساسات درونی.

اختلال وسواس فکری-عملی(OCD) یکی از شایع‌ترین اختلالات روان‌پزشکی است که زندگی کودک و به دنبال آن، والدین را به شدت تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. اگر کودک بیشتر وقت‌ها نگران است یا به اجبار رفتارهایی را تکرار می‌کند که نمی‌تواند جلوی انجام دادنشان را بگیرد، شما تنها بزرگ‌تری نیستید که از ناراحتی کودکش رنج می‌برد. کتاب پیروزی بر OCD با 40 فعالیت جذاب به کودک شما کمک می‌کند تا فکرهای ناخوشایند، نگرانی‌ها و رفتارهای اجباری‌اش را کنترل کند. این‌طوری می‌تواند زندگی شاد و راحتی داشته باشد و به OCD نشان بدهد چه کسی رئیس است!