ادبیات شفاهی

نوزدهمین جلد از مجموعه کتاب «هدهد سفید» پس از تحمیدیه شامل شعری از سیدمحمدعلی ریاضی یزدی، با مقدمه محمدرضا هراتی، با عنوان «اقیانوس کتاب‌ها» آغاز می‌شود. هراتی در این مقدمه نحوه دوستی خود با کتاب را از لابه‌لای خاطرات کودکی روایت کرده است. در ادامه این شماره معرفی اجمالی شهید یحیی سنوار، گفتگو با حجت‌الاسلام سیدمحمد مهاجرانی، شاعر و نویسنده حوزه کودک و نوجوان با عنوان «یک کتابدار من را نویسنده کرد»، نامه سیده مارال بابائی به دبیرکل حزب‌الله لبنان با عنوان «قطعاً سننتصر» در بخش غم‌نامه، داستان «عطر تن برادر» نوشته مسلم ناصری، نویسنده کودک و نوجوان و داستان «عبای آقا سید» نوشته مونا اسکندری، نویسنده کودک و نوجوان آمده است. این کتاب با هدف آشنایی بیشتر نوجوانان با کتاب و کتابخانه، از سوی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور منتشر شده است.

کتاب حاضر روایت زندگی شهید اسماعیلی از کودکی تا شهادت را بیان می‌کند، محمدحسن اسماعیلی آدم پیچیده‏‌ای نبود. او معلم بود و برای امنیت کشور و دفاع از ارزش‌‏ها و آرمان‌‏های‌اسلامی، اسلحه به دست گرفت و به جبهه رفت تا اسلام زنده بماند. در کتاب می‌خوانیم: رؤیای کودکی‌ام، فوتبالیست‌شدن بود! دوست‌داشتم فوتبالیست درجه‌یکی باشم و در تیم‌ملی بازی کنم. راستش، همیشه با فوتبال حالم خوب‌وخوش بود. بعدها که بزرگ‌تر شدم، با انقلاب‌اسلامی دیدگاهم تغییر کرد. تصمیم گرفتم در کنار ورزشِ فوتبال، معلم باشم و دانش‌آموزان خوبی تربیت کنم. به همین دلیل، شغل معلمی را انتخاب کردم. با شروع جنگ تحمیلی، قلم را با اسلحه عوض کردم تا جور دیگری به اسلام خدمت کنم. دوست‌داشتم فقط‌وفقط سرباز خوبی برای رهبر و کشورم باشم!

تا حالا شده دنبال راه‌رسیدن به موفقیت باشی ولی ندانی باید از کدام طرف بروی؟ یا برایت پیش آمده که بین مسیرهای مختلف سردرگم شده باشی و نتوانی راه درست را انتخاب کنی؟ یا ندانی اصلا چه استعدادی داری و چه‌جوری می‌توانی به آن پی‌ببری؟ کتاب دختران ایران می‌خواهد یک نقشه‌ی راه نشان دهد. چه‌جوری؟ با روایت زنانی از سرزمین‌مان که هرکدام راهی را رفته‌اند و به موفقیت رسیده‌اند. از داستان خانم قاضی، کارآفرین، ورزشکار تا شاعر، معلم، فرمانده. از داستان دختری که وکیل می‌شود و سر از دادگاه‌های آلمان درمی‌آورد تا زنی که اولین فرماندار شمال کشور می‌شود. با خواندن هرکدام از شانزده ماجرای کتاب دختران ایران، می‌توانید دنبال خودتان بگردید و مسیر آینده‌ را پیدا کنید.

ارتباط میان‌نسلی همواره یکی از مسائل مهم عرصه تعلیم و تربیت به شمار می‌رود و با این‌که عمده انسان‌ها به این مهم اذعان دارند، اما کمتر به فکر کم‌کردن تفاوت بین نسلی و ارتباط‌گیری صحیح با فرزندان هستند. کتاب ارزشمند «این‌طور نیست بابا؟ » گفتارهای پدرانه امام موسی صدر با فرزندانش است، که با بیانی دوستانه و خودمانی و اهتمام در حفظ رویکرد علمی در مباحث، به موضوعاتی اعم از سیاسی، اعتقادی و اخلاقی و مهم‌تر از همه مباحث تفسیری قرآن را با به‌کارگیری سبک یادگیری اکتشافی، با نگاه مثبت و امیدوارانه حتی در شرایط سخت جنگی، با حفظ جذابیت و دقت در بیان مباحث جدید، پرداخته است و تلاش کرده ارتباط میان‌نسلی را تقویت و انسجام بخشیده و با این نوع ارائه متفاوت و جذاب، باب جدیدی در مباحث تربیتی نسل امروز بگشاید.

حتماً پیش آمده که گاهی با خودت بگویی کاش یک غول چراغ‌جادو داشتم که مرا به همه‌ی آرزوهایم می‌رساند. اما غول و چراغ هیچ وقت سروکله‌اش پیدا نمی‌شود و تو می‌مانی و هزار امید و آرزو! اما غصه‌ نخور می‌خواهم کتابی معرفی کنم که زندگی چند نوجوان هم‌سن و سال خودت را که به جای غول و چراغ جادو آرزوهایشان را با دست خودشان ساختند، نشان می‌دهد. نوجوان‌هایی که کم‌کم بزرگ شدند و پایشان به دانشگاه رسید. آرزو داشتند که یک شرکت دانش‌بنیان بزنند ولی کار آسانی نبود. آن‌ها هم اهل جازدن و کنار کشیدن نبودند. راه افتادند؛ همه سختی‌های مسیر را طی کردند تا بالاخره موفق شدند. با خواندن این کتاب کلی ایده خلاقانه به ذهنت می‌رسد؛ درست مثل یک دفترچه راهنما که نشانت می‌دهد چه‌طور آرزوهایت را با دست خودت بسازی و راحت عقب‌نشینی نکنی.

این کتاب از مجموعه‌ی آموزشی-تاریخی «کی؟ چی؟ کجا؟ »، به معرفی و بررسی هفت سازه‌ی شگفت‌انگیز دوران باستان می‌پردازد؛ آثاری که انسان‌ها پیش از میلاد مسیح، با ابزار ابتدایی اما اراده‌ای قوی، خلق کردند و قرن‌ها مایه‌ی حیرت بوده‌اند. نویسنده با زبانی روایی و مستند، درباره‌ی هرم بزرگ جیزه، باغ‌های معلق بابل، معبد آرتمیس، مجسمه‌ی زئوس، آرامگاه موسولوس، فانوس دریایی اسکندریه و تندیس رودس، اطلاعات تاریخی ارائه می‌دهد. در کنار شرح ساختار، موقعیت جغرافیایی و شیوه‌ی ساخت این آثار، به افسانه‌ها، منابع تاریخی و دلایل نابودی‌شان نیز پرداخته شده است. کتاب به شکلی طراحی شده تا مخاطب نوجوان ضمن آشنایی با معماری باستان، درک بهتری از پیشرفت تمدن‌های کهن پیدا کند.کتاب ترکیب متن و تصویر است.

مجموعه‌ی «کی؟ چی؟ کجا؟» مجموعه‌ای آموزشی ـ زندگینامه‌ای برای کودکان و نوجوانان است که با هدف آشنایی نسل جوان با افراد تأثیرگذار، مکان‌های تاریخی و مفاهیم مهم جهان شکل گرفته است. هر جلد از این مجموعه، با بهره‌گیری از زبانی ساده، روایت داستانی و تصاویر، تلاش می‌کند تا اطلاعات مستند را ارائه دهد. این مجموعه در کنار تقویت درک مطلب، به پرورش ذهن کودک کمک می‌کند و او را با دنیای واقعی و چهره‌هایی الهام‌بخش پیوند می‌زند.
کتاب «آلبرت انیشتین»، یکی از جلدهای این مجموعه است که به زندگی و اندیشه‌های این فیزیک‌دان قرن بیستم می‌پردازد. نویسنده، با نگاهی مستند و روایت‌محور، از دوران کودکی انیشتین در آلمان تا نظریه‌ی نسبیت و مهاجرت او به آمریکا را به تصویر می‌کشد.

محمدتقی شوشتری، در سال 1281 و در شهر نجف چشم به جهان گشود. پدرش، شیخ محمدکاظم، از نوادگان شیخ جعفر شوشتری بود. خانواده‌ی محمدتقی شوشتری اهل علم و فضل بودند و سابقه‌ی مبارزات سیاسی با حکومت‌های ستمگر داشتند، به‌طوری که پدر و پدربزرگ محمدتقی شوشتری به دستور رضاشاه تبعید شدند. محمدتقی شوشتری در سال‌های ابتدایی زندگی خود، مادرش را از دست داد. او دروس ابتدایی خود را در مکتب گذراند و خواندن و نوشتن را فراگرفت. محمدتقی شوشتری مقدمات و سطوح دروس حوزوی را نزد بزرگانی چون سیدحسن نوری، سیدمحمدعلی امام و سیدعلی‌اصغر حکیم آموخت. استعداد و نبوغ محمدتقی شوشتری به‌حدی بود که توانست در 18 سالگی به درجه‌ی اجتهاد برسد. محمدتقی شوشتری پس از قانون کشف حجاب، از شوشتر به نجف رفت و در آنجا از محضر بزرگان علوم دین از جمله آقابزرگ تهرانی بهره برد و از ایشان اجازه‌ی روایت گرفت. محمدتقی شوشتری در سال 1320، پس از سقوط رضاشاه، به شوشتر برگشت و به تحقیقات خود ادامه داد. او در 29 اردیبهشت 1374 در 96سالگی درگذشت.

معرفی یکی از افراد خیّر در زمینه احداث مدرسه و مراکز علمی و فرهنگی به نام غلامرضا یزدجردی است. در ابتدای این اثر به معرفی اجمالی غلامرضا یزدجردی و مسئولیت‌های فرهنگی وی در طول عمرش پرداخته شده و پس از آن فعالیت‌های وی در عرصه ورزش به ویژه ورزش پهلوانی و احداث زورخانه، توصیف شده است. آن‌گاه به برخی از صفات اخلاقی وی اشاره شده و نمونه‌هایی از سخاوت وی در کمک کردن به افراد محروم و نیز خرج کردن در امور فرهنگی و دینی مانند احداث مدرسه، مسجد، ورزشگاه، مؤسسات بهزیستی و برخی دیگر از ویژگی‌های اخلاقی وی گزارش شده است. نویسنده در همین راستا به معرفی فعالیت‌های غلامرضا یزدجردی در زمینه مسائل فرهنگی و ورزشی، تأسیس مؤسسات خیریه، فعالیت‌های مذهبی و دینی، دستگیری از مستمندان، فعالیت‌های بهداشتی و درمانی و نیز سرمایه‌گذاری برای احیای کتب خطی قرآنی پرداخته و نمونه‌هایی از آثار وی در این زمینه‌ها را بیان نموده است.

کتاب حاضر به شرح زندگی شیخ جعفر شوشتری از مراجع تقلید می‌پردازد. وی در دی ماه سال 1191 شمسی در شوشتر متولد شد و در پنج سالگی به عتبات رفت و شروع به تحصیل کرد و نزد استادان تراز اول تعلیم دید. او در شوشتر رسالۀ عملیّۀ خود را به‌نام «منهج‌الرشاد» منتشر کرد که محور فتاوی مراجع تقلید بوده و بر آن حاشیه زده‌اند. شیخ جعفر شوشتری علاوه بر آثار متعدّد در فقه و اصول دین، آثار بی‌نظیر و ماندگاری در مورد واقعة کربلا و سیدالشهداء نوشته است. کتابخانه‌ وی بالغ بر 1500 جلد کتاب نفیس خطّی، چاپ سنگی و سربی در زمینۀ فقه، فلسفه، علوم غریبه، تاریخ و تفسیر با قدمت200 الی 400 سال و مزیّن به یادداشت‌های علامه و خاندانش و علمای خوزستان است که توسط خانوادۀ شیخ بهاءالدین شریعت در سال‌های 1379 تا 1382 وقف کتابخانۀ ملّی ایران شده است.