مهارت‌های رفتاری

کتاب برنامه جامع آموزشی تحول یکپارچه کودک، شیرخوارگی و نوپایی؛ مبین این مطلب است که کودکان در دوره شیر خوارگی و نوپایی در هر کدام از ابعاد گوناگون جسمی -حرکتی، شناختی، زبانی، هیجانی-اجتماعی، پتانسیل هایی دارند که شکوفایی آن مستلزم دریافت تجربه های فیزیکی و اجتماعی متناسب از محیط است. در واقع این کتاب به ما می آموزد که برای ارتقای کیفیت تربیت در این دوره از رشد کودک، نیاز به یک برنامه آموزشی متناسب با ویژگی کودکان است. کتاب فوق مسائل مربوط به کودکان در دوره رشد (شیرخوارگی و نوپایی) را در چندین بخش بررسی و تشریح می کند.

هنگام وقوع بلاهای طبیعی یا حوادث تلخ، گفت‌وگوی والدین با کودکان در بارۀ آن حوادث مشکل است. البته روش درست یا غلطی برای این کار وجود ندارد، اما مواردی هستند که لازم است رعایت شوند. کتاب حاضر با بیان داستانی کودکانه، کوشیده است نوعی شبیه‌سازی انجام دهد تا کودک را با راهکارهای عملی و درست مقابله با چنان شرایطی آماده کند.

تقلب وقتی اتفاق می‌افتد که کسی به عمد دیگران را فریب دهد، گمراه کند یا صادقانه رفتار نکند. کتاب حاضر موارد متعددی را از زندگی واقعی کودک مثال می‌زند که او در آن شرایط تقلب می‌کند. پس از این نمونه‌های واقعی، عواقب آن را گوشزد می‌کند و دلایل احتمالی تقلب را هم برمی‌شمارد. در نهایت مخاطب را به این نتیجه می‌رساند که تقلب همیشه راه حل نیست.

دروغ‌گویی در کودکان رفتاری عادی و قابل انتظار است. در واقع وقتی کودکی دروغ می‌گوید، در حال کسب مهارت‌های اجتماعی ارزشمندی است. کتاب حاضر موارد متعددی را از زندگی واقعی کودک مثال می‌زند که او در آن شرایط دروغ می‌گوید. پس از این نمونه‌های واقعی، عواقب دروغ‌گفتن را با زبان ساده و خودمانی گوشزد می‌کند و نمونه‌های دیگری را مثال می‌زند که کودک راستش را می‌گوید و اتفاق چندان ناخوشایندی هم روی نمی‌دهد.

همه گاهی نگران می‌شوند؛ کودکان هم همین‌طور. لازم است بیاموزیم و به کودکان هم بیاموزیم بتوانند با نگرانی‌هایشان کنار بیایند. کتاب حاضر با بیان مثال‌هایی کودکانه و تصویرهایی متناسب، نشانه‌های ابتدایی نگرانی را به مخاطب کودک می‌آموزد و راه‌هایی خیلی ساده را برای حل مشکل و آرام‌شدن پیشنهاد می‌کند.

صحبت‌کردن جا و مکان دارد. کتاب حاضر با داستانی کودکانه و در اتفاقاتی بسیار عادی، به مخاطب کودک می‌آموزد که وقتی حرفی دارد، چگونه خود را کنترل و صبر کند تا موقع مناسب آن برسد. کنترل احساسات و سنجیده‌حرف‌زدن عملی است که این کتاب می‌آموزد. همدلی با دیگران، قطع‌نکردن کلام آن‌ها، و شنیدن آن‌ها و احترام گذاشتن، ارزش‌هایی هستند که در طول این داستان تمرین ‌داده‌می‌شوند.

کودکان و نوجوانان مبتلا به اختلال رشد، مانند همه انسان‌ها، دارای احساسات، نیازها و تجارب جنسی‌اند؛ اما فرصت کسب دانش جنسی برای آن‌ها، محدودتر از افراد عادی است. والدین و مربیان نیز ممکن است ندانند چگونه این آموزش‌ها را انجام دهند که متناسب با نیازهای رشدی آن‌ها باشد. در نتیجه، این کودکان ممکن است به راحتی توسط دیگران مورد سوءاستفاده قرار گیرند. نویسنده درصدد است در این کتاب، راه‌کارهایی را برای آموزش مسائل جنسی به فرزندان مبتلا به اتیسم ارائه دهد. وی می‌گوید فعالیت‌های این کتاب را در درجه اول، برای کار گروهی با کودکان دبستانی طراحی کرده است؛ گرچه بسیاری از فعالیت‌ها از قابلیت آموزش فردی نیز برخوردارند.

انسان‌ها گاهی فرصت‌ها را نادیده می‌گیرند و گاهی آن‌ها را به دست می‌آورند. توجه به فرصت و برخورد صحیح با آن مهارتی است که لازم است کودکان آن را بیاموزند. با این کار در واقع مهارت حل مسئله را تمرین می‌کنند. در داستان کودکانۀ این کتاب، کودک دستانش را دراز می‌کند و فرصت را به چنگ می‌آورد.

خواندن داستان‌‌ یکی از راه‌های آموختن مهارت‌هاست. در این کتاب، از مجموعه‌ای چندجلدی، نویسنده کوشیده است با بیان داستانی ساده و مرتبط با زندگی روزمره، مهارت کنجکاوی را به کودک بیاموزد. خرس‌ها برای ماجراجویی از خانه بیرون می‌آیند. آن‌ها، از روی کنجکاوی، به داخل یک درخت قدیمی می‌روند و اتفاقاتی برای آن‌ها روی می‌دهد.

نحوۀ برخورد ما با دیگران نشانۀ شخصیت درونی ماست. کتاب حاضر، از مجموعه‌ای چندجلدی، به موضوع رفتار می‌پردازد. این جلد مفهوم مهربانی‌کردن با دیگران را که لازم است کودکان بیاموزند، تذکر می‌دهد. داستان‌ این کتاب با تصویرهای بسیار همراه است و می‌کوشد رفتار صحیح و محبت‌آمیز را به کودک بیاموزد.