علوم تربیتی

وجود استرس در زندگی اجتناب‌ناپذیر است. استرس در شکل مفید خود می‌تواند انگیزه‌ای برای حرکت و رقابت سالم باشد اما از آنجا که ممکن است به بروز مشکلاتی بینجامد، باید قدرت مدیریت آن در همه نهادینه شود. نویسنده در این کتاب با ارائۀ مطالب علمی و تصاویر طنزآمیز و گویا، نکاتی را دربارۀ کنترل رفتار و مدیریت استرس بیان می‎کند. کتاب در 33 بخش تدوین شده و حاوی مباحث مختلف با عناوینی چون "خشم خود را با خلاقیت و ابتکار کنترل کنید"، "فقط افکار خوب داشته باشید"، "خودتان را فقط با خودتان مقایسه کنید" و "هر وقت استرس دارید فریاد بزنید"، است.

دربارۀ مطالعه و افزایش کیفیت آن مطالب زیادی گفته‌اند. در کتاب حاضر، معنای مطالعه، روش‌ها و مقدمات آن، گام‌ها و نکات اساسی در مطالعه اولین مطالبی هستند که بیان شده‌اند. سپس تکنیک‌های حضور فعال در مطالعه و تمرکز حواس، برنامه‌ریزی، مراحل آمادگی برای امتحان، تکنیک‌های تندخوانی، عوامل تغذیه‌ای مؤثر در مطالعه، انگیزه و راه‌های بالابردن آن، راه‌های تقویت اعتماد به‌نفس و خودباوری مطرح شده‌اند. کتاب شامل تعدادی نمونه جدول برنامۀ درسی برای مطالعۀ روزانۀ دانش‌آموز به تفکیک رشته و پایۀ تحصیلی است.

این کتاب مجموعۀ قوانین و مقرراتی را برای طراحی یک واحد آموزشی ارائه می‌دهد. بخش اول اطلاعاتی دربارۀ برنامۀ سالانۀ مدیران مدارس از جمله پیش نیازهای مورد نیاز در تدوین برنامه، فرمهای پرکاربرد در نظارت و توصیه‌هایی برای جلسات شورای معلمان ارائه می‌دهد. بخش دوم دربارۀ طرح درس نیمه‌ساخته است که هفته‌های آموزشی، حیطه‌های محتوایی بودجه‌بندی، آزمون‌ها و برگۀ کنترل محتوای درس‌ها را بررسی میکند. بخش سوم در حوزۀ اجرا و عملیاتی‌سازی، یک بسته با عنوان بستۀ مدیریت کلاسی در اختیار مدارس قرار می‌دهد که شامل کارآزمون، کاربرگ و محتوای دیجیتال ارزشیابی پیشرفت تحصیلی و بسته‌های اوقات فراغت است.

این کتاب مجموعۀ قوانین و مقررات، برای طراحی یک واحد آموزشی است. این کتاب به مدیران، معلمان و کادر اجرایی برای انجام وظایفشان ایده میدهد. برنامۀ سالانه، ویژۀ مدیران مدرسه به همراه تقویم اجرایی، برنامۀ هفتگی و طرح درس از مباحث مطرح در این کتاب است. نویسنده در حوزۀ اجرا و عملیاتی‌سازی، بسته‌ای به عنوان بستۀ مدیریت کلاسی در اختیار مدارس قرار می‌دهد. این بسته با توجه به اسنادی مانند سند تحول بنیادین نظام آموزش و پرورش یا برنامۀ درسی مصوب نظام آموزشی تدوین شده است. نویسنده برای پاسخ‌گویی به نیازهای مدارس در جهت اجرا و مراقبت از برنامۀ درسی، از طرح درس‌های نیمه‌ساخته، فرم‌های نظارتی و پرتکرار به همراه محتوای دیجیتالی استفاده کرده است

کتاب حاضر شامل دو بخش است. در بخش اول نحوۀ ارتباط والدین و نوجوانان و ارتباط صحیح بین زن و مرد بررسی میشود. بخش دوم دربارۀ شناخت نیازهای نوجوانان و نحوۀ صحیح برقراری ارتباط معلمان در مدارس است. نویسنده با تکیه بر مبانی روان شناختی و تربیتی و استفاده از رهنمودها و آموزه‌های دینی و سخنان ائمۀ اطهار (ع) محتوای کتاب را تدوین کرده است. او در بخش دوم، مباحثی چون جایگاه معلم، نکات مهم در یک تدریس فعال و موفق و داستان‌های کوتاه پندآمیز برای والدین و معلمان را مطرح کرده است.

نویسنده تجربه‌ها و خاطرات خود از ۲۰ سال خدمت در آموزش و پرورش را در این کتاب جمع‌آوری کرده است. کتاب حاضر در دو فصل تألیف شده است؛ فصل اول نمونه‌هایی است که به تناسب موضوع و به فراخور موقعیت، در کلاس درس دربارۀ آن‌ها صحبت میشود؛ همان حاشیه‌هایی که برای فراگیرندگان از خود درس مفیدترند. همان بخش‌هایی از برنامۀ درسی پنهان برای بچه‌ها که در کتاب درسی وجود ندارد. نویسنده در فصل دوم به حکایت‌ها و حکمت‌هایی اشاره میکند که مرور و بازخوانی آن‌ها میتواند برای معلمان مفید باشد.

نویسنده در این کتاب، هشت مهارت مختلف را که هر نوجوانی باید بتواند آن‌ها را در مدرسه، خانه و فعالیت‌های دیگر به کار گیردرا ارائه می‌کند. در این کتاب ایده‌هایی برای رفع ضعف‌ها و تقویت قوت‌ها ارائه شده است که به نوجوان کمک میکنند که تصمیم بگیرد چه مهارت‌هایی را بهبود بخشد. در هر فصل، جدول‌هایی برای انجام دادن تمرین‌های مختلف در نظر گرفته شده است. چگونه با همدیگر کار کنیم، اجرای چک‌لیست مهارت‌ها، سازماندهی، برنامه‌ریزی، مدیریت زمان و انعطاف‌پذیری از عناوین موضوعات مورد بررسی در این کتاب است. در آخر هر فصل یک راهنما وجود دارد که باعث بهبود مهارت‌های نوجوان می‌شود.

نوجوانی و دوران بلوغ در دختران از مهم‌ترین دوران زندگی محسوب میشود و زیربنای زندگی سالم در بزرگسالی است. کتاب حاضر حاوی مباحث بهداشتی، شرعی، روانی و اجتماعی بلوغ دختران است. در این کتاب به مسائلی چون نقش والدین در دوران بلوغ، راهکارهای رفتار صحیح با فرزندان در این سن، تأکید بر محبت و پرهیز از خشونت و توصیه‌هایی در جهت رشد متعادل عقلانی- عاطفی دختران اشاره شده است. در انتهای کتاب، پرسش و پاسخ در زمینۀ بلوغ و علائم جسمانی و روانی آن گنجانده شده است.

نویسنده در این کتاب شیوه‌های راه‌اندازی باشگاه کتاب‌خوانی را توضیح داده است. هدف این طرح، ترویج کتاب‌خوانی و جلب مشارکت مردمی در این امر است. این طرح چندین مرحله دارد که عبارت‌اند از: چه کسی یا کسانی می‌توانند باشگاه تشکیل دهند، کجا می‌توان باشگاه تشکیل داد، مراحل شکل‌گیری باشگاه و الزامات باشگاه‌های کتاب‌خوانی، و در هر مرحله مواردی فهرست‌وار ذکر شده‌اند.

در این کتاب، روش‌هایی برای تشویق دانش‌آموزان به کتاب خواندن و شیوه‌های ترویج کتاب‌خوانی مطرح شده است. کارشناسان دلایل متفاوتی برای پایین بودن سطح مطالعه برشمرده‌اند که در این کتاب بررسی میشود؛ از آن جمله میتوان به تک کتابی بودن نظام آموزش و پرورش، بی‌اطلاعی خانواده‌ها از اهمیت کتاب‌خوانی و نقش آن در زندگی فردی و اجتماعی، پرهیز صدا و سیما و رسانه‌ها از تبلیغ در این زمینه و کمبود فعالیت‌های ترویجی اشاره کرد. نویسنده همچنین مواردی چون تنوع در خواندن، تلفیق کتاب‌خوانی و هنر، برگزاری تور کتاب‌گردی، دیدار با نویسندگان و رویدادهای فرهنگی را به عنوان راهکارهایی برای مشکل یاد شده مطرح کرده است.